Джерри Фодор: Американ философ және когнитивтік ғылымның негізін қалаушысы

Кіріспе

Американдық философ (1935–2017)

Джерри Алан Фодор (22 сәуір 1935 – 29 қараша 2017) – американдық философ және ақыл-ой философиясы мен когнитивтік ғылым салаларындағы маңызды еңбектердің авторы. Оның осы салалардағы жазбалары ақыл-ойдың модулдік құрылымы және ой тілі гипотезаларының негізін қалады. Ол "1960 жылдан бері ақыл-ой философиясы әдебиетінің дерлік барлық саласына зор әсер еткен" деп танылды және еврей тегінен шыққан. Ол 1956 жылы Колумбия университетінде (summa cum laude) бакалавр дәрежесін алды, онда Сорен Кьеркегор туралы дипломдық жұмысын жазып, Сидни Моргенбессермен оқыды. 1960 жылы Принстон университетінде Хилари Патнамның жетекшілігімен философия ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.

Академиялық мансап

1959 жылдан 1986 жылға дейін Фодор Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Массачусетс технология институтында оқытушы болып жұмыс істеді. 1986 жылдан 1988 жылға дейін ол Нью-Йорк қалалық университетінде (CUNY) толық профессор болды. 1988 жылдан 2016 жылы зейнетке шыққанға дейін Нью-Джерси штатындағы Рутгерс университетінде философия және танымдық ғылымдар профессоры қызметін атқарды, содан кейін зейнеткер профессор атанды. Философияға деген қызығушылығымен қатар, Фодор операны ықыласпен қадағалап, "Лондондық кітаптар шолуына" осы және басқа да тақырыптар бойынша танымал мақалалар жазды.

Философиялық еңбектері

Фодор ақыл-жағдайларын, мысалы, сенімдер мен тілектерді, жеке тұлғалар мен психикалық өкілдіктер арасындағы қатынас ретінде тұжырымдады. Ол осы өкілдіктерді тек мидағы ой тілі (LOT) арқылы ғана дұрыс түсіндіруге болатынын айтты. Сонымен қатар, бұл ой тілі – мида кодталған нақты құбылыс, жай ғана пайдалы түсіндіру құралы емес. Фодор функционализмнің бір түрін қолдап, ойлау және басқа да психикалық процестер негізінен ой тілін құрайтын өкілдіктердің синтаксисі бойынша жұмыс істейтін есептеулерден тұрады деп сақты. Фодор үшін мидың маңызды бөліктері, мысалы, қабылдау және тілдік процестер, модульдер немесе «органдар» түрінде құрылған, оларды ол олардың себептік және функционалдық рөлдерімен анықтайды. Бұл модульдер бір-бірінен және мидың «орталық өңдеу» бөлігінен салыстырмалы түрде тәуелсіз, ол жаһандық сипатқа және аз «домендік» ерекшелікке ие. Фодордың пікірінше, осы модульдердің ерекшелігі сыртқы объектілермен себеп-салдарлық байланысқа мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде психикалық жағдайлардың әлемдегі нәрселер туралы мазмұнға ие болуына жағдай жасайды. Ал орталық өңдеу бөлімі әртүрлі мазмұндар, кірістер мен шығыстар арасындағы логикалық қатынастарды қамтамасыз етеді. Фодор бастапқыда психикалық жағдайлардың себептік, сыртқы факторлармен анықталатын аспектісі болуы керек деген идеяны қабылдамаса да, кейінгі жылдары оның көптеген жазбалары мен зерттеулері тіл философиясына арналды, себебі бұл мәселе психикалық мазмұнның мағынасы мен анықтамасымен байланысты болды. Осы саладағы оның үлесіне асимметриялық себептік анықтама теориясы және семантикалық холизмге қарсы көптеген аргументтері кіреді. Фодор ақыл-ойының редукционистік түсіндірмелеріне қарсы күресті. Ол психикалық жағдайлардың көптеген жолмен жүзеге асырылатынын және ғылымда түсіндіру деңгейлерінің иерархиясы бар екенін дәлелдеді, мысалы, психология немесе лингвистиканың жоғары деңгейдегі теорияларының жалпыламалары мен заңдары нейрондар мен синапстардың мінез-құлқының төмен деңгейдегі түсіндірмелерімен толыққанды қамтыла алмайды. Сондай-ақ, ол табиғи іріктеудің дарвиндік және нео-дарвиндік теорияларының негізсіздігін сынаған көрнекті ғалым ретінде танылды.

Fodor argued that mental states, such as beliefs and desires, are relations between individuals and mental representations. He maintained that these representations can only be correctly explained in terms of a language of thought (LOT) in the mind. Furthermore, this language of thought itself is an actually existing thing that is codified in the brain and not just a useful explanatory tool. Fodor adhered to a species of functionalism, maintaining that thinking and other mental processes consist primarily of computations operating on the syntax of the representations that make up the language of thought. For Fodor, significant parts of the mind, such as perceptual and linguistic processes, are structured in terms of modules, or "organs", which he defines by their causal and functional roles. These modules are relatively independent of each other and of the "central processing" part of the mind, which has a more global and less "domain specific" character. Fodor suggests that the character of these modules permits the possibility of causal relations with external objects. This, in turn, makes it possible for mental states to have contents that are about things in the world. The central processing part, on the other hand, takes care of the logical relations between the various contents and inputs and outputs. Although Fodor originally rejected the idea that mental states must have a causal, externally determined aspect, in his later years he devoted much of his writing and study to the philosophy of language because of this problem of the meaning and reference of mental contents. His contributions in this area include the so called asymmetric causal theory of reference and his many arguments against semantic holism. Fodor strongly opposed reductive accounts of the mind. He argued that mental states are multiple realizable and that there is a hierarchy of explanatory levels in science such that the generalizations and laws of a higher level theory of psychology or linguistics, for example, cannot be captured by the low level explanations of the behavior of neurons and synapses. He also emerged as a prominent critic of what he characterized as the ill grounded Darwinian and neo Darwinian theories of natural selection.

Фодор мен психикалық күйлердің табиғаты

"Пропозициялық көзқарастар" (1978) атты мақаласында Фодор психикалық күйлердің жеке тұлғалар мен психикалық бейнелер арасындағы қатынастар екенін ұсынды. Оның көптеген ұстанымдарының жылдар бойы өзгергеніне қарамастан, қасақана көзқарастардың қарым-қатынастық екендігі туралы идея бастапқы тұжырымдамасынан бері өзгермеген. Бұл мақалада ол ақыл-ой бейнелерінің, әсіресе ой тіліндегі сөйлемдердің, психикалық күйлердің қарым-қатынастық табиғатын түсіндіру үшін қажеттілігін көрсетуге тырысты. Фодор екі гипотезаны қарастырады. Біріншісі психикалық күйлердің қарым-қатынастық сипатын толығымен жоққа шығарады, ал екіншісі психикалық күйлерді екі орынды қатынас ретінде қарастырады. Соңғы ұстанымды Карнаптық көзқарас – мұндай қатынастар жеке тұлғалар мен табиғи тілдердің сөйлемдері арасында, ал Фрегеандық көзқарас – жеке тұлғалар мен осы сөйлемдермен білдірілген мағына арасында болады деп екіге бөлуге болады. Фодордың өзінің ұстанымы, керісінше, қасақана көзқарастардың табиғатын дұрыс түсіну үшін жеке тұлғалар, бейнелер және мағыналық мазмұн арасындағы үш орынды қатынасты қолдану қажеттігін айтады. Нативизм көптеген танымдық функциялар мен ұғымдардың туа біткендігін жорамалдайды. Фодор үшін бұл ұстаным мінез-құлық пен ассоциациялық теорияға қарсы сыннан табиғи түрде туындайды. Осы сын-пікірлер оны ақыл-ойының модулділігі туралы гипотезасын жасауға да итермеледі. Тарихи тұрғыдан алғанда, ақыл-ой архитектурасы туралы сұрақтар қабілеттердің табиғаты туралы екі қарама-қайшы теорияға бөлінеді. Біріншісі "көлденең" көзқарас ретінде сипатталады, себебі ол психикалық процестерді доменге тәуелсіз емес факультеттер арасындағы өзара әрекеттесу ретінде қарастырады. Мысалы, бір жайтқа қатысты пікір, ол сезімдік тәжірибеге, немесе тілді түсінуге қатысты болсын, пікір болып қалады. Екіншісі "тік" көзқарас деп сипатталады, себебі ол біздің ақыл-ой қабілеттеріміздің доменге тәуелді, генетикалық түрде анықталған, ерекше неврологиялық құрылымдармен байланысты екенін және т.б. айтады. Модулділік туралы қарапайым көзқарас өткен ғасырдың ағынында жоққа шығарылды. Фодор 1980-ші жылдары модульділік идеясын нақты физикалық локализациясыз қайта жаңғыртты және 1983 жылы "Ақыл-ойының модулділігі" монографиясын жариялағаннан кейін оның ең белсенді жақтаушыларының біріне айналды. Модулділіктің екі қасиеті – ақпараттық оқшаулану және домендік ерекшелік – функционалдық архитектура мәселелерін ақыл-ой мазмұнымен байланыстыруға мүмкіндік береді. Бұл екі қасиет адамның жеке сенімдерінен тәуелсіз ақпаратты кеңейтуге мүмкіндік береді, соның арқасында Фодор ақыл-ой мазмұнының атомдық және себептік есебін беруге болады. Басқаша айтқанда, негізгі идея – психикалық күйлердің мазмұнының қасиеттері олар кіретін жүйенің ішкі қатынастарына ғана емес, сонымен қатар сыртқы әлеммен себеп-салдарлық қатынастарына да тәуелді болуы мүмкін. Бірақ Фодор Пинкер, Плоткин және ол әзілмен "Жаңа синтез" деп атаған топтың басқа мүшелері модульділік пен ұқсас идеяларды тым шарықтап кеткеніне шағымданады. Ол ақылдың "көп модулді" емес екенін және осы зерттеушілердің бізге сенгісі келетініне қарамастан, ақыл-ойы әлі де есептеулік немесе кез келген басқа модельмен толық түсіндірілмегенін мәлімдеді.

In his article "Propositional Attitudes" (1978), Fodor introduced the idea that mental states are relations between individuals and mental representations. Despite the changes in many of his positions over the years, the idea that intentional attitudes are relational has remained unchanged from its original formulation up to
In that article, he attempted to show how mental representations, specifically sentences in the language of thought, are necessary to explain this relational nature of mental states. Fodor considers two alternative hypotheses. The first completely denies the relational character of mental states and the second considers mental states as two place relations. The latter position can be further subdivided into the Carnapian view that such relations are between individuals and sentences of natural languages and the Fregean view that they are between individuals and the propositions expressed by such sentences. Fodor's own position, instead, is that to properly account for the nature of intentional attitudes, it is necessary to employ a three place relation between individuals, representations and propositional contents. Nativism postulates the innateness of many cognitive functions and concepts. For Fodor, this position emerges naturally out of his criticism of behaviourism and associationism. These criticisms also led him to the formulation of his hypothesis of the modularity of the mind. Historically, questions about mental architecture have been divided into two contrasting theories about the nature of the faculties. The first can be described as a "horizontal" view because it sees mental processes as interactions between faculties which are not domain specific. For example, a judgment remains a judgment whether it is judgment about a perceptual experience or a judgment about the understanding of language. The second can be described as a "vertical" view because it claims that our mental faculties are domain specific, genetically determined, associated with distinct neurological structures, and so on. This simplistic view of modularity has been disproved over the course of the last century. Fodor revived the idea of modularity, without the notion of precise physical localizability, in the 1980s, and became one of the most vocal proponents of it with the 1983 publication of his monograph The Modularity of Mind, Two properties of modularity in particular, informational encapsulation and domain specificity, make it possible to tie together questions of functional architecture with those of mental content. The ability to elaborate information independently from the background beliefs of individuals that these two properties allow Fodor to give an atomistic and causal account of the notion of mental content. The main idea, in other words, is that the properties of the contents of mental states can depend, rather than exclusively on the internal relations of the system of which they are a part, also on their causal relations with the external world. But Fodor complained that Pinker, Plotkin and other members of what he sarcastically called "the New Synthesis" have taken modularity and similar ideas way too far. He insisted that the mind is not "massively modular" and that, contrary to what these researchers would have us believe, the mind is still a very long way from having been explained by the computational, or any other, model.

Қасақана реализм

Мазмұн теориясы және басқа да очерктерінде (1990), Фодор өзінің тағы бір маңызды ұғымын көтеріп, ақыл-ой бейнелерінің нақтылығы мәселесін талқылайды. Фодор, ақыл-ой күйлерінің мазмұны LOT сияқты символдық құрылымдар арқылы берілетінін негіздеу үшін, репрезентациялық реализмді дәлелдеуі қажет.

Фёдордың Деннетті сынға алуы

Фёдор стандартты реализм деп аталатын бірқатар сын-пікірлермен бастайды. Фодордың пікірінше, бұл көзқарас екі ерекше тұжырымдамамен сипатталады. Бірі – психикалық күйлердің ішкі құрылымына қатысты, ол мұндай күйлердің қатынастық емес екенін айтады. Екіншісі – ақыл-ой мазмұнының семантикалық теориясына қатысты, ол мұндай мазмұнның себептік рөлдері мен сенімдердің логикалық желісі арасында изоморфизм бар екенін айтады. Қазіргі заманғы ақыл-ой философтарының көпшілігі осы екі тұжырымдаманың біріншісі бұрыс, ал екіншісі дұрыс деп санайды. Фодор бұл көзқарасқа қарсы шығып, бірінші тезистің шындығын қабылдаса, екіншісінің шындығын күшпен жоққа шығарады. Енді, Фодордың пікірінше, егер адам осы талдау деңгейінде қалып отырса, онда қасақана стратегияның неге жұмыс істейтінін түсіндіру мүмкін емес: Инструментализмге қатысты стандартты қарсылық бар: егер сенімдер/қалаулар психологиясы шын мәнінде жалған болса, онда сенімдер/қалаулар психологиясының неге осыншалықты жақсы жұмыс істейтінін түсіндіру қиын. Путнам, Бойд және басқалар атап өткендей, теорияның болжамды табыстарынан осы теорияның шындығына көшуде, әрине, белгілі бір болжам бар; және бұл біз тек бір ғана теориямен жұмыс істегенде, сәттілікке ие болған теориямен жұмыс істегенде одан да күшті болуы мүмкін. Мұндай болжамның сенімдер мен қалауларды түсіндірудің реалистік тұжырымдамасын қолдауының себебі анық емес.

Өндірістік, жүйелілік және ойлау

Фодор сонымен қатар LOT тұрғысынан ақыл-ой бейнелерінің нақтылығын қолдайтын оң аргументтер келтіреді. Ол тіл – ойдың көрінісі және тіл жүйелі болса, онда ой да жүйелі болуы керек деп тұжырымдайды. Фодор өзінің сана теориясын құру үшін де, коннекционизм сияқты баламалы архитектураларды жоққа шығару үшін де Ноам Чомскийдің еңбектеріне сүйенеді. Чомский табиғи тілдердегі жүйелілікті өнімділік және құралымдық сияқты екі негізгі ұғым арқылы түсіндірді. Өнімділік – берілген символдар жиынтығынан жаңа бейнелерді жасауға қабілетті бейнелеу жүйесінің шексіз мүмкіндігі. Мысалы, "Джон", "жақсы көреді" және "Мария" сөздері "Джон Марияны жақсы көреді" және "Мария Джонды жақсы көреді" деген сөйлемдерді құруға мүмкіндік береді. Фодордың ой тілі теориясы бейнелерді құраушы бөліктерге бөлуге болатынын, ал осы бөлінген бейнелер жаңа тізбектерге жиналатынын айтады. Коннекционист дәстүріндегі басқа ғалымдар тілдің айқын жүйелілігін түсіндіре алатын классикалық емес желілерді құруға тырысты. Жүйелілік пен өнімділік тілдің құралымдық құрылымына байланысты болғандықтан, тілдің комбинаторлық семантикасы бар екенін көрсетеді. Егер ойдың да осындай комбинаторлық семантикасы болса, онда ой тілі болуы керек. Фодордың бейнелеуші реализмді қолдау үшін ұсынған екінші аргументі ойлау процестеріне қатысты. Бұл аргумент сананың репрезентациялық теориясы мен оның архитектурасының модельдері арасындағы байланысқа тоқталады. Егер ментальдық сөйлемдерге ерекше өңдеу процестері қажет болса, онда оларға белгілі бір типтегі есептеу механизмі қажет. Ақыл-ой бейнелерінің синтаксистік түсінігі ақыл-ой процестерінің – оларды өңдейтін символдардың формасына ғана әсер ететін есептеулер екені туралы идеямен тығыз байланысты. Міне, осы – сананың есептеу теориясы. Осылайша, классикалық жасанды интеллектке негізделген архитектура моделін қорғау, сөзсіз ақыл-ой бейнелерінің нақтылығын қорғау арқылы жүзеге асырылады.

Fodor also has positive arguments in favour of the reality of mental representations in terms of the LOT. He maintains that if language is the expression of thoughts and language is systematic, then thoughts must also be systematic. Fodor draws on the work of Noam Chomsky to both model his theory of the mind and to refute alternative architectures such as connectionism. Systematicity in natural languages was explained by Chomsky in terms of two more basic concepts: productivity and compositionality. Productivity refers to a representational system's unbounded ability to generate new representations from a given set of symbols. "John", "loves", and "Mary" allow for the construction of the sentences "John loves Mary" and "Mary loves John". Fodor's language of thought theorizes that representations are decomposable into constituent parts, and these decomposed representations are built into new strings. Still others from the connectionist tradition have tried to build non classical networks that can account for the apparent systematicity of language. The fact that systematicity and productivity depend on the compositional structure of language means that language has a combinatorial semantics. If thought also has such a combinatorial semantics, then there must be a language of thought. The second argument that Fodor provides in favour of representational realism involves the processes of thought. This argument touches on the relation between the representational theory of mind and models of its architecture. If the sentences of Mentalese require unique processes of elaboration then they require a computational mechanism of a certain type. The syntactic notion of mental representations goes hand in hand with the idea that mental processes are calculations which act only on the form of the symbols which they elaborate. And this is the computational theory of the mind. Consequently, the defence of a model of architecture based on classic artificial intelligence passes inevitably through a defence of the reality of mental representations.

Холизмге қарсылық

Фодёр холизмді көптеген және әртүрлі сынға алды. Ол холизмнің барлық түрлі түсініктерімен байланысты орталық мәселені семантикалық бағалаудағы шешуші фактор «эпистемиялық байланыс» түсінігі болып табылады деген ой ретінде анықтайды. Қысқаша айтқанда, егер P мағынасы біреу Q мағынасын анықтау үшін маңызды деп санаса, P – Q-ның эпистемиялық байланысы болып табылады. Мағына холизмі осы ұғымға күшті түрде тәуелді. Холизм бойынша, психикалық күйдің мазмұнының сәйкестігі оның эпистемиялық байланыстарының жиынтығымен ғана анықталуы мүмкін. Бұл психикалық күйлердің реализмін мүмкін емес етеді: «Егер адамдар эпистемиялық маңыздылықты бағалауда мүлдем жалпы түрде айырмашылық танытса және егер біз мағынаның холизмін ұстансақ және ниетті күйлерді олардың эпистемиялық байланыстарының жиынтығы арқылы жекелесек, онда екі адам (немесе тіпті бір адамның екі уақыт кезеңі) ешқашан бірдей ниетті күйде болмайды. Сондықтан екі адамды ешқашан бірдей ниетті жалпыламаға қосу мүмкін емес. Сондықтан ниетті жалпылама ешқашан сәтті бола алмайды. Сондықтан да ниетті психологияға үміт жоқ. Логикалық бихевиоризмнің мәселесі – ол психикалық күйлер арасындағы себептік байланысты ескере алмады, ал мұндай себептік байланыс психологиялық түсіндірме үшін өте маңызды болып көрінеді, әсіресе мінез-құлық бір ғана психикалық оқиғаның/себебінің салдары емес, керісінше психикалық оқиғалардың/себептердің тізбегінің салдары деп есептесек. Ал типтік сәйкестік теориясы, керісінше, түбегейлі түрлі физикалық жүйелердің бірдей психикалық күйде болуын түсіндіре алмады. Адамдарға терең антропоцентрикалық болудан басқа (неліктен адамдар ғаламдағы жалғыз ойлайтын организм болуы керек?), типтік сәйкестік теориясы нейроғылымдардағы әрбір адам миының басқалардан ерекшеленетінін көрсететін жинақталған дәлелдермен күресе алмады. Сондықтан әртүрлі физикалық жүйелердегі ортақ психикалық күйлерге сілтеме жасау мүмкін еместігі тек әртүрлі түрлер арасында ғана емес, сонымен қатар бір түрдің организмдері арасында да көрінеді. Фодордың пікірінше, бұл мәселелерді функционализммен шешуге болады, бұл гипотеза дуализм мен редукционизмнің кемшіліктерін жеңу үшін жасалған. Маңыздысы – оны жүзеге асыратын физикалық субстратқа қарамастан, психикалық күйдің функциясы. Бұл көзқарас ақыл-ойының көптеген түрде жүзеге асырылуы принципіне негізделген. Осы көзқарас бойынша, мысалы, мен және компьютер бірдей функционалдық күйді жүзеге асыра аламыз («реализуйте аламыз»), бірақ біз мүлдем басқа материалдан жасалғанбыз (оң жақтағы суретті қараңыз). Осы негізде функционализмді токендық материализмнің бір түрі ретінде жіктеуге болады.

Fodor has made many and varied criticisms of holism. He identifies the central problem with all the different notions of holism as the idea that the determining factor in semantic evaluation is the notion of an "epistemic bond". Briefly, P is an epistemic bond of Q if the meaning of P is considered by someone to be relevant for the determination of the meaning of Q. Meaning holism strongly depends on this notion. The identity of the content of a mental state, under holism, can only be determined by the totality of its epistemic bonds. And this makes the realism of mental states an impossibility:<blockquote>If people differ in an absolutely general way in their estimations of epistemic relevance, and if we follow the holism of meaning and individuate intentional states by way of the totality of their epistemic bonds, the consequence will be that two people (or, for that matter, two temporal sections of the same person) will never be in the same intentional state. Therefore, two people can never be subsumed under the same intentional generalizations. And, therefore, intentional generalization can never be successful. And, therefore again, there is no hope for an intentional psychology. The problem with logical behaviorism was that it failed to account for causation between mental states and such causation seems to be essential to psychological explanation, especially if one considers that behavior is not an effect of a single mental event/cause but is rather the effect of a chain of mental events/causes. The type identity theory, on the other hand, failed to explain the fact that radically different physical systems can find themselves in the identical mental state. Besides being deeply anthropocentric (why should humans be the only thinking organisms in the universe? ), the identity type theory also failed to deal with accumulating evidence in the neurosciences that every single human brain is different from all the others. Hence, the impossibility of referring to common mental states in different physical systems manifests itself not only between different species but also between organisms of the same species. One can solve these problems, according to Fodor, with functionalism, a hypothesis which was designed to overcome the failings of both dualism and reductionism. What is important is the function of a mental state regardless of the physical substrate which implements it. The foundation for this view lies in the principle of the multiple realizability of the mental. Under this view, for example, I and a computer can both instantiate ("realize") the same functional state though we are made of completely different material stuff (see graphic at right). On this basis functionalism can be classified as a form of token materialism.

Эволюция

Фодор және биолингвист Массимо Пиаттелли Палмарини 2010 жылы жарық көрген «Дарвиннің қателігі» атты кітаптың авторлары болды, онда олар неодарвинисттерді «көңілсіз сынға ұшыраған» деп сипаттап, Чарльз Дарвиннің эволюция теориясы «түрдің фенотипін қалыптастыруда қоршаған ортаның үлесін артық бағалайды және ендогендік факторлардың әсерін кемсітеді» дейді. Эволюциялық биолог Джерри Койн бұл кітапты «табиғи іріктеуге қатысты терең қателікке толы сын» және «биологиялық білімнен мүлдем хабарсыз, бірақ өте ызалы» деп сипаттады. Мораль философы және ғылымға қарсылық жазатын автор Мэри Мидгли «Дарвиннің қателігін» «неодарвинистік қарапайымдыққа қарсы ұзақ күткен және құнды шабуыл» деп бағалады. Кітап математик және интеллектуалды жобалау теориясының маманы Уильям Дембскиден де жағымды пікір алды.

Марапаттар мен құрметтер

Фёдор Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Ол көптеген сыйлықтар мен наградалар алды: Нью-Йорк штатының Регент стипендиясы, Вудро Вильсон стипендиясы (Принстон университеті), Канцлер Грин стипендиясы (Принстон университеті), Фулбрайт стипендиясы (Оксфорд университеті), Мінез-құлық ғылымдарының жоғары деңгейдегі зерттеулер орталығының стипендиясы және Гуггенхайм стипендиясы. Ол 1993 жылы ақыл-ой философиясы және танымдық философия саласындағы алғашқы Жан Никод сыйлығына ие болды. Оның сыйлық үшін оқыған дәріс сериясы, кейіннен 1995 жылы MIT Press баспасында кітап ретінде жарық көрді, "The Elm and the Expert: Mentalese and Its Semantics" деп аталды. 1996–1997 жылдары Фёдор Оксфорд университетінде беделді Джон Локк лекцияларын оқыды, лекциялардың тақырыбы: "Тұжырымдамалар: танымдық ғылым қайда қателесті?", ол 1998 жылы Оксфорд университетінің баспасында сол атпен кітап болып шықты. Ол сонымен қатар Америка философиялық қауымдастығына Патрик Романеллдің философиялық натурализм туралы лекциясын (2004) және Ройстың ақыл-ой философиясы туралы лекциясын (2002) оқыды, ол осы қауымдастықтың Шығыс бөлімінде вице-президент (2004–2005) және президент (2005–2006) қызметтерін атқарды. 2005 жылы ол "Ақыл мен Ми" сыйлығын жеңіп алды.

Сын

Әртүрлі бағытқа ие философтардың көпшілігі Фодордың көптеген идеяларына қарсы шықты. Мысалы, ойлау тілі гипотезасы шексіз регреске ұшырап немесе артық болуы мүмкін деп айыпталды. Нақтырақ айтқанда, Саймон Блэкберн 1984 жылы жариялаған мақаласында Фодор табиғи тілдерді үйренуді LOT-тағы гипотезаларды қалыптастыру және растау процесі ретінде түсіндіргендіктен, бұл оны LOT-тың өзі де сондай тіл ретінде қарастырылуы керек пе деген сұраққа жол ашады. Егер табиғи тілді үйрену үшін белгілі бір бейнелеу субстраты (LOT) қажет болса, неге LOT-тың өзі үшін де, содан кейін осы бейнелеу субстратының бейнелеу субстраты үшін де солай деуге болмайды? Екінші жағынан, егер мұндай бейнелеу субстраты LOT үшін қажет болмаса, онда табиғи тілдерді үйрену үшін неге қажет? Бұл жағдайда LOT артық болар еді. Фодор жауап ретінде LOT-тың бірегей екендігін, оны алдын ала тіл арқылы үйренудің қажеті жоқ екенін, өйткені ол туа біткен деп аргументтейді. 1981 жылы Дэниел Деннет LOT-қа қарсы тағы бір аргумент келтірді. Деннет компьютерлерге қатысты мінез-құлқымыз бен өз санасыз мінез-құлқымызға сүйене отырып, сөйлемдік көзқарастарды түсіндіру үшін нақты бейнелеудің қажеті жоқ деп санайды. Компьютерлік бағдарламамен шахмат ойнаған кезде біз жиі компьютерге осындай көзқарастарды жатқызамыз, мысалы: "Ол ханшайымды сол жаққа жылжыту керек деп ойлайды" дейміз. Біз компьютерге сөйлемдік ұстанымдарды жатқызамыз және бұл оның мінез-құлқын түсіндіруге және болжауға көмектеседі. Дегенмен, компьютердің шын мәнінде ойлап немесе сеніп жатқанын ешкім де айта алмайды, оның схемаларында "Мен осы жігіттің құнын жей аламын" деген сөйлемдік көзқарастың эквиваленті бар деп есептемейміз. Деннеттің айтуынша, бұл күнделікті өмірдегі автоматты әрекеттерімізге де қатысты, мысалы, тығыздалған ортада "таза ауамен дем алғым келеді" деген сезімге келгеніміз сияқты. Кейбір тіл білімі мен философиясының мамандары Фодордың өзін-өзі "радикалды" деп жариялаған ұғымдық табиғаттануын сынады. Мысалы, Кент Бах Фодорды лексикалық семантика мен полисемияны сынағаны үшін айыптайды. Фодор "ұстау", "алу", "жасау" және "қою" сияқты етістіктердің лексикалық құрылымы жоқ деп мәлімдейді. Оның пікірінше, "ұстау" деген сөз жай ғана ҰСТАУ ұғымын білдіреді (Фодор ұғымдарды қасиеттерден, атаулардан және басқа да ұғымдардан ажырату үшін үлкен әріптермен жазады). Егер жеке сөздер мен ұғымдар арасында тікелей сәйкестік болса, "күлкіңізді сақтаңыз", "квитанцияңызды сақтаңыз" және "қолдарыңызды жууды жалғастырыңыз" бәрі Фодордың теориясы бойынша ҰСТАУ деген бірдей ұғымды бөліседі. Бұл ұғым, мүмкін, ұстап тұрудың ерекше сыртқы қасиетіне байланысты. Бірақ, егер бұл рас болса, онда САҚТАУ РЕТІНДЕУ КЕШІНІҢ басқа бір қасиетін таңдауы керек, өйткені киімді ұстап тұруға немесе қол жууды ұстап тұруға болмайды. Фодордың теориясында FAST тұжырымдамасы FAST CAR, FAST DRIVER, FAST TRACK және FAST TIME мазмұнына қалай әр түрлі ықпал ететінін түсіндіруде де қиындықтар бар. Осы сөйлемдердегі "тез" деген сөздің әртүрлі түсіндірмелері ағылшын тілінің семантикасында нақтыланған ба, әлде прагматикалық тұжырымның нәтижесі ме, бұл талқылау мәселесі. Фодордың осы сынға берген жауабы "Ұғымдар" кітабында ашық айтылған: "Кейде адамдар "болу" екіталай болуы керек деп айтады, өйткені "орындықтар бар" және "сандар бар" арасындағы айырмашылыққа назар аударыңыз. Танымал жауап: орындықтардың болуы мен сандардың болуы арасындағы айырмашылық, ой жүгірткенде, сандар мен орындықтар арасындағы айырмашылыққа ұқсайды. Біріншісін түсіндіру үшін екіншісі бар болғандықтан, полисемиялық болу үшін сізге 'болу' қажет емес". Кейбір сыншылар Фодордың көптеген, мүмкін, қисынсыз ұғымдар бастапқы және анықталмайтын деп тұжырымдағанын қабылдау қиын. Мысалы, Фодор EFFECT, ISLAND, TRAPEZOID және WEEK сияқты ұғымдарды бастапқы, туа біткен және талдауға келмейтін деп санайды, өйткені олардың барлығы "лексикалық ұғымдар" деп аталатын категорияға жатады (біздің тілімізде бір сөз бар). Бах бұл пікірге қарсы VIXEN ұғымы FEMALE және FOX, BACHELOR SINGLE және MALE және т.б. ұғымдардан құралған деп айтады.

A wide variety of philosophers of diverse orientations have challenged many of Fodor's ideas. For example, the language of thought hypothesis has been accused of either falling prey to an infinite regress or of being superfluous. Specifically, Simon Blackburn suggested in an article in 1984 that since Fodor explains the learning of natural languages as a process of formation and confirmation of hypotheses in the LOT, this leaves him open to the question of why the LOT itself should not be considered as just such a language which requires yet another and more fundamental representational substrate in which to form and confirm hypotheses so that the LOT itself can be learned. If natural language learning requires some representational substrate (the LOT) in order for it to be learned, why shouldn't the same be said for the LOT itself and then for the representational substrate of this representational substrate and so on, ad infinitum? On the other hand, if such a representational substrate is not required for the LOT, then why should it be required for the learning of natural languages? In this case, the LOT would be superfluous. Fodor, in response, argues that the LOT is unique in that it does not have to be learned via an antecedent language because it is innate. In 1981, Daniel Dennett had formulated another argument against the LOT. Dennett suggested that it would seem, on the basis of the evidence of our behavior toward computers but also with regard to some of our own unconscious behavior, that explicit representation is not necessary for the explanation of propositional attitudes. During a game of chess with a computer program, we often attribute such attitudes to the computer, saying such things as "It thinks that the queen should be moved to the left." We attribute propositional attitudes to the computer and this helps us to explain and predict its behavior in various contexts. Yet no one would suggest that the computer is actually thinking or believing somewhere inside its circuits the equivalent of the propositional attitude "I believe I can kick this guy's butt" in Mentalese. The same is obviously true, suggests Dennett, of many of our everyday automatic behaviors such as "desiring to breathe clear air" in a stuffy environment. Some linguists and philosophers of language have criticized Fodor's self proclaimed "extreme" concept nativism. Kent Bach, for example, takes Fodor to task for his criticisms of lexical semantics and polysemy. Fodor claims that there is no lexical structure to such verbs as "keep", "get", "make" and "put". He suggests that, alternatively, "keep" simply expresses the concept KEEP (Fodor capitalizes concepts to distinguish them from properties, names or other such entities). If there is a straightforward one to one mapping between individual words and concepts, "keep your clothes on", "keep your receipt" and "keep washing your hands" will all share the same concept of KEEP under Fodor's theory. This concept presumably locks on to the unique external property of keeping. But, if this is true, then RETAIN must pick out a different property in RETAIN YOUR RECEIPT, since one can't retain one's clothes on or retain washing one's hands. Fodor's theory also has a problem explaining how the concept FAST contributes, differently, to the contents of FAST CAR, FAST DRIVER, FAST TRACK, and FAST TIME. Whether or not the differing interpretations of "fast" in these sentences are specified in the semantics of English, or are the result of pragmatic inference, is a matter of debate. Fodor's own response to this kind of criticism is expressed bluntly in Concepts: "People sometimes used to say that exist must be ambiguous because look at the difference between 'chairs exist' and 'numbers exist'. A familiar reply goes: the difference between the existence of chairs and the existence of numbers seems, on reflection, strikingly like the difference between numbers and chairs. Since you have the latter to explain the former, you don't also need 'exist' to be polysemic." Some critics find it difficult to accept Fodor's insistence that a large, perhaps implausible, number of concepts are primitive and undefinable. For example, Fodor considers such concepts as EFFECT, ISLAND, TRAPEZOID, and WEEK to be all primitive, innate and unanalyzable because they all fall into the category of what he calls "lexical concepts" (those for which our language has a single word). Against this view, Bach argues that the concept VIXEN is almost certainly composed out of the concepts FEMALE and FOX, BACHELOR out of SINGLE and MALE, and so on.