Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық кәсіподақ жетекшісі
British trade unionist
Генри Квельч (30 қаңтар 1858 – 17 қыркүйек 1913) – Ұлыбританиядағы алғашқы марксистердің бірі және әлеуметтік-демократиялық қозғалыстың негізін қалаушылардың бірі. Ол социалистік белсенді, журналист және кәсіподақ жетекшісі болды. Оның інісі Лоренцо "Лен" Квельч та социалистік белсенді болған, ал оның ұлы Том Квельч көрнекті коммунистік белсенді ретінде танылды.
Henry Quelch (30 January, 1858 – 17 September, 1913) was one of the first Marxists and founders of the social democratic movement in Great Britain. He was a socialist activist, journalist and trade unionist. His brother, Lorenzo "Len" Quelch, was also a socialist activist, while his son, Tom Quelch, achieved note as a prominent communist activist.
Алғашқы жылдар
Гарри Квельч 1858 жылдың 30 қаңтарында Англияның Беркшир графтығындағы Хангерфорд деген шағын қаласында дүниеге келді. Ол ауылдың теміршісінің ұлы және немересі болды; анасының әкесі – шаруа еді. Отбасының жағдайы Гарриді ерте жасынан бастап отбасының күнкөрісіне көмектесуге мәжбүр етті, ал Гарри 10 жасында алғашқы жұмысын бастады. Ол түрлі жұмыстар істеді, біріншісі – жиһаз жасайтын шеберханада, кейін жергілікті сүтші және мал сатушы болып жұмыс істеді. 14 жасында ол Беркширді мүлдем тастап, үлкен Лондон қаласына баруға бет бұрды. Лондонда ол бірінен соң бірі бисквит фабрикасында, былғары өңдеу зауытында және темір құю зауытында жұмыс істеді, содан кейін қағаз қоймасында жинаушы болып жақсырақ жұмысқа орналасты. Осы соңғы жұмысы балаға француз тілін өзіне-өзі үйренуге жеткілікті бос уақыт берді. Ол алғаш рет осы тілде Карл Маркстің еңбектерін оқып, өзін-өзі тәрбиелеу процесін бастады. Осылайша ол социал-демократия идеяларына көшті. Кейін ол халықаралық социализмнің де-факто ресми тілі – неміс тілін де өзі үйренді. Квельч 1879 жылы үйленді және көп ұзамай өз отбасын құрды. Оның ұлы Том әкесінің жолын жалғап, радикалдық саяси белсенді болды, Ұлыбритания Коммунистік партиясының негізін қалаушы мүшесі атанды.
Harry Quelch was born 30 January 1858 in the small town of Hungerford, Berkshire, England. He was the son and grandson of a village blacksmith; his maternal grandfather had been an agricultural labourer. Circumstances forced the eldest child, Harry, into the world to contribute to the family's maintenance from a very young age, with Harry taking his first job at the age of 10. He worked variously in an upholsterer's shop and later for a local dairyman and cattle dealer. At the age of 14 he left Berkshire for good to make his way in the big city of London. In London the boy worked a succession of jobs in a biscuit factory, in a tannery, and in an iron foundry before landing a better job as a packer in a paper warehouse. This last job allowed the boy sufficient free time to teach himself French. It was in this language that he first read the writing of Karl Marx as part of the process of his self education. It was in this way that he was converted to the ideas of Social Democracy. He also later taught himself German, the de facto official language of international socialism. Quelch married in 1879 and soon fathered a family of his own. His son, Tom, followed in his father's footsteps as a radical political activist, becoming a founding member of the Communist Party of Great Britain.
Саяси мансап
Гарри Квельч 1881 жылы 23 жасында Демократиялық федерацияға (Социал-демократиялық федерацияның, СДФ-ның алғысы) қосылды. Екі жыл өткен соң жас адам оның атқару комитетіне сайланды. 1884 жылдың сәуір айында Квельч алғаш рет британдық социалистік қозғалыстың халықаралық делегаты болды, ол Хайндманмен бірге француз жұмысшы партиясының конгресіне қатысу үшін Парижге жіберілді. Уильям Моррис басқаратын партияның белсенді мүшелерінің көп бөлігі 1884 жылы Социалистік лиганы құру үшін СДФ-тен шығып кеткенде, Квельч ұйым үшін күшін екі есе арттырып, қалып қойды. Осы шамада Квельчтің спикер және журналист ретіндегі қабілеттері толыққанды дамуын бастады. Квельч СДФ-тің "Әділет" газетінің толық уақытты редакторы болды. Ол сонымен қатар әртүрлі ереуіл комитеттерінде, кәсіби одақтар конгресінде және Еуропа бойынша социалистік конференцияларда СДФ-тің өкілі болды. Ол бірнеше рет Лондон сауда кеңесінің төрағасы болып сайланды және Еңбек өкілдік комитетінің негізін қалаушылардың бірі еді. 1892 жылдан 1908 жылдың соңына дейін ол радикалды баспа "20th Century Press" баспасының бизнес-менеджері болды. Квельч Екінші Интернационалдың халықаралық жиындарына британдық социалистік қозғалыстың тұрақты өкілі болды. Ол 1889 жылы Париждегі Интернационал конгресіне, 1891 жылы Брюссельге, 1893 жылы Цюрихке, 1896 жылы Лондонға, 1900 жылы Парижге, 1904 жылы Амстердамға, 1907 жылы Штутгартқа және соңында 1910 жылы Копенгагенге қатысты.
Harry Quelch joined the Democratic Federation (forerunner of the Social Democratic Federation, SDF) in 1881 at the age of 23. Just two years later the young man was elected to its executive. In April 1884 Quelch became an international delegate of the British socialist movement for the first time when he and Hyndman were sent to Paris to attend a congress of the French Workers' Party. When a large section of the party's active membership, led by William Morris, departed the SDF in 1884 to form the Socialist League, Quelch stayed behind, redoubling his efforts on behalf of the organisation. it was around this time that Quelch's abilities as a speaker and journalist began to fully develop. Quelch became the full time editor of the SDF's newspaper, Justice. He also represented the SDF on bodies including various strike committees and the Trades Union Congress, and at socialist conferences across Europe. He was elected several times as the chair of the London Trades Council, and was one of the founders of the Labour Representation Committee. From 1892 until the end of 1908, he was also the business manager for the 20th Century Press, a radical publisher. Quelch was a perennial representative of the British socialist movement to international gatherings of the Second International. He attended Congress of the International in Paris in 1889, Brussels in 1891, Zurich in 1893, London in 1896, Paris in 1900, Amsterdam in 1904, Stuttgart in 1907, and finally at Copenhagen in 1910.