Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиялық шахматшы (1933–2021)
English chess player (1933–2021)
Джонатан Пенроуз (7 қазан 1933 – 30 қараша 2021) – ағылшын шахматшысы, 1993 жылы гроссмейстер және 1983 жылы халықаралық корреспонденциялық шахмат гроссмейстері атағын алған. 1958 мен 1969 жылдар аралығында он мәрте Ұлыбритания шахмат чемпионатында жеңіске жеткен.
Jonathan Penrose, (7 October 1933 – 30 November 2021) was an English chess player, who held the titles Grandmaster (1993) and International Correspondence Chess Grandmaster (1983). He won the British Chess Championship ten times between 1958 and 1969.
Алғашқы жылдар
Пенроуз Колчестерде дүниеге келді. Төрт жасында шахмат ойнауға үйренген ол, он екі жасында Хэмпстед шахмат клубының мүшесі болды және он төрт жасында Ұлыбританияның 18 жасқа дейінгі ұлдар чемпионатында жеңіске жетті. Пенроуз отбасының барлық мүшесі шахмат ойнады. Оның әкесі эндшпильдік этюдтардың авторы және күшті шахматшы болды, ағасы Оливер де сондай еді. Он жеті жасқа келгенде, ол британдық шахматтың болашағы ретінде танылды. 1950/51 жылдары алғаш рет Гастингсте ойнағанда француз чемпионы Николя Россолимоны жеңіп, 1950 жылы Саутсиде Ефим Боголюбов пен Савиелли Тартаковерді жеңді. 1952/1953 жылдары Гастингсте Гарри Голомбек, Антонио Медина Гарсия және Даниэль Янофскийпен бірге бірінші орынды бөлісті.
Penrose was born in Colchester. Learning the game at age four, he was a member of Hampstead Chess Club at twelve and British Boys (Under 18) Champion at just fourteen years of age. Chess was played by the entire Penrose family. His father was a composer of endgame studies and a strong player, as was his older brother Oliver. By the age of seventeen, he was already acknowledged as a top prospect for British chess. Playing Hastings for the first time in 1950/51, he beat the French champion Nicolas Rossolimo and at Southsea in 1950, defeated both Efim Bogoljubov and Savielly Tartakower. In 1952/1953 he shared the first place at Hastings with Harry Golombek, Antonio Medina García and Daniel Yanofsky.
Ойын мансабы
Пенроуз 1961 жылы Халықаралық шебер атағын алды және 1960-жылдар мен 1970-жылдардың басында бірнеше жыл бойы Ұлыбританияның жетекші шахматшысы болды, Генри Эрнест Аткинстің жетістігін басып өтіп, Ұлыбритания чемпионатында рекордтық саны жеңіске жетті. Ол гроссмейстерлік деңгейдегі ойыншы деп есептелді, бірақ белсенді карьерасында, бірнеше маңызды жеңіске қарамастан, гроссмейстер атағын алған жоқ. Бұл негізінен оның әуесқой болып қалуын және лекция оқуды басымдыққа қоюын себеп етті. Осының салдарынан ол аз ғана халықаралық турнирлерге қатысты және жиі Хейстингс сияқты беделді жарыстарға шақыруды қабылдамайтын. Дегенмен, ФИДЕ 1993 жылы оны гроссмейстер етіп тағайындады. Ол 1952 мен 1962 жылдар аралығында сегіз шахмат Олимпиадасына қатысты, содан кейін 1968 және 1970 жылдардағы Олимпиадаларда да өте жақсы нәтижелер көрсетті, соның ішінде 1962 жылы Варнада +9−1=7, ал 1968 жылы Луганода +10−0=5 көрсеткіштерді тіркеді. Екі жағдайда да ол бірінші тақтада жеке күміс жүлде алды; 1968 жылы оның көрсеткішіне тек әлем чемпионы Тигран Петросян ғана басым болды. 1960 жылы Лейпцигте өткен Олимпиадада ол ақ түсті фигуралармен әлем чемпионы Михаил Талды жеңді: 1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nc3 c5 4. d5 exd5 5. cxd5 d6 6. e4 g6 7. Bd3 Bg7 8. Nge2 O-O 9. O-O a6 10. a4 Qc7 11. h3 Nbd7 12. f4 Re8 13. Ng3 c4 14. Bc2 Nc5 15. Qf3 Nfd7 16. Be3 b5 17. axb5 Rb8 18. Qf2 axb5 19. e5 dxe5 20. f5 Bb7 21. Rad1 Ba8 22. Nce4 Na4 23. Bxa4 bxa4 24. fxg6 fxg6 25. Qf7+ Kh8 26. Nc5 Qa7 27. Qxd7 Qxd7 28. Nxd7 Rxb2 29. Nb6 Rb3 30. Nxc4 Rd8 31. d6 Rc3 32. Rc1 Rxc1 33. Rxc1 Bd5 34. Nb6 Bb3 35. Ne4 h6 36. d7 Bf8 37. Rc8 Be7 38. Bc5 Bh4 39. g3 1-0. Бұл жеңіс Пенроузды 1899 жылы Джозеф Генри Блэкберн Эммануэль Ласкерді жеңгеннен бергі әлем чемпионын жеңген алғашқы британдық шахматшы етті.
Penrose earned the International Master title in 1961 and was the leading British player for several years in the 1960s and early 1970s, surpassing the achievement of Henry Ernest Atkins by winning the British Championship a record number of times. He was widely considered to be of grandmaster strength, but did not achieve the grandmaster title during his active playing career, despite some notable victories. This was mainly due to his choosing to remain amateur and placing his lecturing as a first priority. As a consequence, he played few international tournaments and frequently turned down invitations to prestigious tournaments such as Hastings. Nevertheless, FIDE made him a grandmaster in 1993. He competed in eight Chess Olympiads between 1952 and 1962, then at the Olympiads of 1968 and 1970, frequently posting excellent scores, including +9−1=7 in 1962 (Varna), and +10−0=5 in 1968 (Lugano). On both of these occasions, he won an individual silver medal on first board; in 1968, his score was bettered only by the World Champion, Tigran Petrosian. At the Leipzig 1960 Olympiad, he defeated then World Champion Mikhail Tal with the white pieces in a Modern Benoni:text=1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nc3 c5 4. d5 exd5 5. cxd5 d6 6. e4 g6 7. Bd3 Bg7 8. Nge2 O O 9. O O a6 10. a4 Qc7 11. h3 Nbd7 12. f4 Re8 13. Ng3 c4 14. Bc2 Nc5 15. Qf3 Nfd7 16. Be3 b5 17. axb5 Rb8 18. Qf2 axb5 19. e5 dxe5 20. f5 Bb7 21. Rad1 Ba8 22. Nce4 Na4 23. Bxa4 bxa4 24. fxg6 fxg6 25. Qf7+ Kh8 26. Nc5 Qa7 27. Qxd7 Qxd7 28. Nxd7 Rxb2 29. Nb6 Rb3 30. Nxc4 Rd8 31. d6 Rc3 32. Rc1 Rxc1 33. Rxc1 Bd5 34. Nb6 Bb3 35. Ne4 h6 36. d7 Bf8 37. Rc8 Be7 38. Bc5 Bh4 39. g3 1–0. This victory made Penrose the first British player to beat a reigning world champion since Joseph Henry Blackburne defeated Emanuel Lasker in 1899.
Хат-хабар шахмат
Пенроуздың турнирдегі өнері 1970-ші жылдары төмендеп, 1970 жылғы Олимпиадада шиеленіскен ойын барысында есінен таныды. Осыдан кейін ол корреспонденциялық шахматқа көшті, онда үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, 1980 жылы Халықаралық шебер (IMC) атағын, ал 1983 жылы гроссмейстер (GMC) атағын иеленді. Ол елді 9-шы корреспонденциялық шахмат Олимпиадасында (1982–1987) жеңіске жетеледі.
Penrose's over the board performance started to decline in the 1970s and he fainted at the 1970 Olympiad in the midst of a tense game. Consequently, he moved on to correspondence chess, where he was successful, earning the International Master (IMC) title in 1980 and the grandmaster (GMC) title in 1983. He led his country to victory in the 9th Correspondence Olympiad (1982–1987).
Жеке өмір
Пенроуз Маргарет Литс пен Лайонел Пенроуздың ұлы, генетика профессоры, физиолог Джон Бересфорд Литстің немересі және Роджер Пенроуз, Оливер Пенроуз және Ширли Ходжсонның бауыры болды. Ол психолог және университет оқытушысы, PhD дәрежесіне ие. Маргарет Вудқа үйленгеннен кейін екі қызы дүниеге келді. Пенроуз 1971 жылы OBE орденімен марапатталды. Ол 2021 жылғы 30 қарашада 88 жасында қайтыс болды.
Penrose was the son of Margaret Leathes and Lionel Penrose, a professor of genetics, the grandson of the physiologist John Beresford Leathes, and brother of Roger Penrose, Oliver Penrose, and Shirley Hodgson. He was a psychologist and university lecturer by profession, with a PhD. He had two daughters from his marriage to Margaret Wood. Penrose was awarded the OBE in 1971. He died on 30 November 2021, at the age of 88.