Кіріспе
Platanus racemosa – Калифорниялық сикомор, батыс сикомор, Калифорниялық платан және Солтүстік Америка испан тілінде алисо деп аталатын платан ағашының бір түрі. Ол Тахама және Гумбольдт округтеріне дейін солтүстікке қарай таралған.
Platanus racemosa is a species of plane tree known by several common names, including California sycamore, western sycamore, California plane tree, and in North American Spanish aliso. It can be found as far north as Tehama and Humboldt counties.
Сипаттама
Бұл ірі ағаш бір метрге дейін жуық биіктікке жетеді, ал діңінің диаметрі бір метрге (үш футқа) дейін жетеді. Бұл ағаштардың биіктігі 10-ден 35 метрге дейін ауытқиды. Стэнфорд университетінің кампусындағы бір данасының діңінің айналымы 3 метрді (10.5 футты) құрайды. Дің әдетте екі немесе одан көп ірі тармаққа бөлініп, көптеген бұтақтарға таралады. Қабығы ақ, құрғақ сүйек түсі, қызғылт сұр және ақшыл қоңыр түстердің тартымды мозаикасынан тұрады. Қатаң және ірі талшықты ағашын бөлу және өңдеу қиын. Оның түрлі қолданыстары бар, соның ішінде қасаптар үшін ет дайындау тірегі ретінде пайдалану да бар. Көптеген ұсақ құстар оның жемісімен қоректенеді, ал бірнеше сүтқоректілер оның бұтақтары мен қабығын жейді. Батыс сикомордың жапырақтары мен гүлдеріндегі түктерден пайда болатын тозаң кейбір адамдарда аллергияны тудыруы мүмкін. Жаңа жапырақтар антракноздық жараға осал, ол бүйректердің біреуін жаңа өркенге айналдырғанда, ересек ағаштарда әдемі қисайған діңдер мен бұтақтарды құруы мүмкін. Ағаштың пішіні мен кең жапырақтары оны тиімді көлеңке ағашына айналдырады.
Экология
Адамның күшейген араласуы P. racemosa-ны басқа Platanus ағаштарымен будандасуға көбірек бейім етті. P. x acerifolia сияқты басқа түрлермен будандасу P. racemosa-ға саңырауқұлақ ауруларына, атап айтқанда, сикомор антракнозына төзімділік сыйлайды. Будандасқан Калифорниялық сикоморлары бұл ауруға бастапқы P. racemosa-дан гөрі аз сезімтал, себебі ол олардың ағашына зиян келтіреді. Дегенмен, сикомор антракнозы құрғақ бұтақтарды тудырады, ол ағаш қазығы сияқты жануарлар үшін мекен жасайды. Будандаспаған P. racemosa-ның жетіспеуі олар өсетін жағалау ормандарына зиян келтіреді. P. racemosa және P. x hispanica арасындағы одан әрі будандасу генетикалық әртүрлілік пен бұрынғысының ерекшелігіне қауіп төндіреді. Будандастырылған түрдің ауруға қарсы тұру артықшылығы туған жердегі ағаштың төмендеуіне әкелуі мүмкін. Соңғы төмендеу және генетикалық ыдырау тек ағаштың өзіне ғана емес, сонымен қатар ұялайтын құстарға, монарх бабочкаларына және Калифорниялық сикомордың көлеңкесінде тұратын немесе паналаған көптеген басқа да кішкентай жануарларға зиян тигізуі мүмкін. Д. Уитлоктың Сакраменто өзені маңындағы Platanus ағаштарының РНК-сын зерттеуі P. racemosa-ның құрамында P. x hispanica-ның гендері бар екенін көрсетті, бұл бұрынғысының жоғалуының күшеюін көрсетеді.