Кіріспе

Чикагодағы опциялар мен фьючерстер биржасы
Чикаго сауда кеңесі (CBOT) 1848 жылдың 3 сәуірінде құрылған, әлемдегі ең көне фьючерстер мен опциялар биржаларының бірі. 2007 жылдың 12 шілдесінде CBOT Чикаго тауар биржасымен (CME) бірігіп, CME Group құрады. CBOT және тағы үш биржа (CME, NYMEX және COMEX) қазір CME Group-тың белгіленген келісімшарт нарықтары (DCM) ретінде жұмыс істейді.

Тарих

АҚШ саудагерлерінің тауарларға сатып алушы мен сатушы табылуын қамтамасыз етуге байланысты алаңдаушылығы тауарларды сату және сатып алу бойынша форвардтық келісімшарттарға әкелді. Бірақ, кредиттік тәуекел маңызды мәселе болып қала берді. CBOT сатып алушылар мен сатушылардың келіссөздер жүргізіп, форвардтық келісімшарттарды ресімдей алатын орталықтандырылған алаңды құру үшін пайда болды. 1848 жылдың басында Томас Ричмонд пен У. Л. Уайтинг арасындағы сауда кеңесін құрудың жөн болуы туралы пікір-таластар 13 наурызда саудагерлер мен кәсіпкерлердің оны құру және тиісті құрылтай мен Конституцияны қабылдау туралы шешім қабылдауына әкелді. Содан кейін комиссия Сауда кеңесінің 82 негіздеуші мүшесі бекіткен ережелерді әзірледі, ол сәуірдің бірінші дүйсенбісінде қабылданды. 1864 жылы CBOT алғашқы стандартталған «биржалық» форвардтық келісімшарттарды тіркеді, олар фьючерстік келісімшарттар деп аталды. 1919 жылы CBOT-тан бөлініп шыққан Чикаго май және жұмыртқа кеңесі мүше саудагерлеріне болашақта сауда жасауға мүмкіндік беру үшін қайта ұйымдастырылды және оның атауы Чикаго тауарлық биржасы (CME) болып өзгертілді. Кеңестің сауда сессиясы аяқталғаннан кейін басқа баға бойынша сауда жасауға тыйым салуы 1917 жылғы «Чикаго тауарлық биржасы АҚШ-қа қарсы» ісіне әкелді, онда АҚШ Жоғарғы соты 1890 жылғы Шерман монополияға қарсы заңындағы «сауданы шектеуші кез келген келісімшартты» тікелей тыйым салу емес, «ақылға қонымды ереже» бойынша түсіндіру керектігін мәлімдеді. 2005 жылдың 19 қазанында 3,191,489 CBOT акциясының бастапқы публиктік ұсынысы (IPO) акциясына 54,00 АҚШ долларынан бағаланды. Бірінші сауда күнінде акциялар NYSE-де +49% өсіп, 80,50 АҚШ долларына жетті. 2007 жылы CBOT және Чикаго тауарлық биржасы бірігіп, CME Group құрды.

Чикаго сауда кеңесінің ғимараты

1930 жылдан бері Чикаго тауар биржасы 141 Батыс Джексон бульвары, Чикаго қаласында, Холабирд және Рут архитекторлары жобалаған, 605 фут (184 м) биіктіктегі ғимаратта орналасқан. Бұл арт-деко стиліндегі ғимарат Альвин Мейердің мүсіндік жұмыстарын қамтиды және римдік құдай Серес мүсінімен аяқталған, мүсіннің биіктігі 31 фут (9,5 м) – бұл биржаның тауар нарығы ретіндегі тарихына сілтеме. Серестің беті жоқ деп жиі айтылады, себебі оның мүсіншісі Джон Сторрз, ғимараттың қырық бес қабаты басқа ғимараттардан әлдеқайда биік болатынын және ешкім мүсіннің бетін көре алмайтынын сендірді. Алайда, бұл кең таралған қаңқас жалған болып шықты, мүсінші мүсінге ефирлік және құдайға лайық келген көрініс беру үшін оны бетсіз етуді жоспарлаған. 1977 жылдың 4 мамырында Чикаго тауар биржасының ғимараты Чикагоның тарихи ескерткіші деп жарияланды. Қазіргі таңда ғимарат Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие. Бүгінде Тауар биржасының ғимараты Чикагоның қарбалас Loop сауда аймағының ортасында орналасқан көптеген көкжайлармен тығыз байланысты.

Қазақы ор

Ондағы шұңқыр – ашық айғаймен сауда-саттық жүзеге асырылатын сегізбұрышты құрылым. Нақты сауда сағаттарында (RTH) жұмыс істейтін CBOT сауда алаңында мұндай шұңқырлар көптеген санда бар. Сегізбұрыштың сыртындағы қадамдар мен ішкі жағындағы төмен қарайтын қадамдар шұңқырға амфитеатр сияқты көрініс береді және сауда сағаттарында жүздеген саудагерлердің бір-бірін көруіне және естуіне мүмкіндік жасайды. Шұңқыр мен шұңқырдағы сауда-саттықтың маңыздылығын CBOT логотипі ретінде стильденген шұңқырды пайдалану арқылы көрсетуге болады. "Шұңқыр: Чикаго туралы әңгіме" – Фрэнк Норристің 1903 жылғы классикалық романының атауы және мазмұны. Шұңқырда сауда-саттықтар баға мен келісімшарттар санын ұсыну немесе талап ету арқылы жасалады, бұл сатып алу (бид) немесе сату (оффер) ниетіне байланысты. Әдетте, бұл саудагердің қолдарымен физикалық түрде ниеттерін көрсету арқылы іске асырылады. Мысалы, егер саудагер он келісімшартты сегіз бағаға сатып алғысы келсе, шұңқырда "8 үшін 10" деп айқайлайды, бағаны саннан бұрын атап, алақанын бетіне бұрып, бас бармағын маңдайына тигізіп, онды көрсетеді; егер ол бір келісімшартты сатып алса, бас бармағын жаққа қояды. Егер саудагер бес келісімшартты сегіз бағаға сатқысы келсе, "5 8" деп айқайлап, санды бағадан бұрын атап, алақаны сыртқа қарап тұрған бір қолымен бес саусақты көрсетеді. Саудагердің бид пен офферді білдіру тәсілінде қол сигналдары мен дауыстық өрнектің үйлесімі – нарықтың басқа қатысушыларының қате түсінуіне қарсы қорғаныс шарасы. Тарихи мақсаттар үшін CBOT сауда алаңында қолданылатын қол сигналдары тілін жазуға арналған суреттелген жоба жинақталып, жарияланды. Электрондық сауданың өркендеуімен көптеген келісімшарттар үшін шұңқырдың маңызы айтарлықтай төмендеді, бірақ күрделі опциондық спредтерді орындау үшін шұңқыр әлі де ең қолайлы орын болып табылады. 2015 жылы Чикаго тауар биржасы барлық ауыл шаруашылығы өнімдері бойынша ашық айғаймен сауда-саттықты тоқтатып, электрондық саудаға көшті, бұл шара ұзақ жылдар бойы сауда жасағандардың наразылығын тудырды.

Жаңалықтар

1974 жылдың 1 тамызында Чикаго сауда кеңесінде сауда тоқтатылды, себебі анонимді қоңырау шалушы ғимаратқа бомба қойылғанын хабарлады. 1981 жылдың 22 қазанында Чикаго сауда кеңесі мен Филадельфия қор биржасында да анонимді қоңырау шалушылардың бомба қойылғаны туралы хабарлауына байланысты сауда тоқтатылды. 2006 жылдың 1 тамызында CBOT ауылшаруашылық фьючерстерін қатар саудалауды іске қосты. Енді тапсырыстарды электрондық түрде немесе ашық сауда арқылы саудагерлердің көмегімен орналастыруға болады, бұл біртұтас өтімділік қорын құрайды. 2006 жылдың 17 қазанында Чикаго товарлық биржасы Чикаго сауда кеңесін 8 миллиард долларлық акцияларға сатып алу туралы хабарлады, осылайша екі қаржы институты CME Group, Inc. болып бірікті. 2007 жылдың 9 шілдесінде CBOT акционерлері Чикаго товарлық биржасымен бірігуді мақұлдады, бұл "барған сайын үлкейетін туынды нарықтың" құрылуына әкелді.