Кіріспе

Джозефес Дэниелс (18 мамыр, 1862 – 15 қаңтар, 1948) – 1880-ші жылдардан бастап қайтыс болғанға дейін ондаған жылдар бойы Ралидегі «The News & Observer» газетін басқарған американдық дипломат және газет редакторы. Демократ, ол Президент Вудро Вильсонның тағайынымен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз күштерінің хатшысы болды. Ол Франклин Д. Рузвельттің жақын досы және қолдаушысы болды, ол сол кезде Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы қызметін атқарды. Рузвельт АҚШ Президенті болып сайланғаннан кейін, Дэниелсті Мексикадағы АҚШ елшісі етіп тағайындады, ол 1933 жылдан 1941 жылға дейін қызмет етті. Дэниелс – ақ үстемдік пен нәсілдік сегрегацияны қатырықпен қолдаған адам. Чарльз Брантли Айкок пен Фурнифолд МакЛендел Симмонспен бірге ол 1898 жылғы Уилмингтон төңкерісінің басты ұйымдастырушыларының бірі болды. Әскери-теңіз күштерінің хатшысы ретінде Дэниелс Бірінші дүниежүзілік соғыстағы саясат пен ресми істерді басқарды, ал оның бас көмекшісі Рузвельт соғыс кезеңіндегі маңызды шешімдерді қабылдады. Мексика революциясынан кейін, Мексикадағы елші ретінде Дэниелс Америкаға қарсы үкімет пен оның американдық мұнай инвестицияларын тартып алу мәселелерімен айналысты. Солтүстік Каролина штатында 20-шы ғасырдың басында ол прогрессивті саясаткер болды, мемлекеттік мектептер мен қоғамдық жұмыстарды қолдады, сондай-ақ трасттар мен теміржолдарды реттеуді қажет етті. Ол тыйым салу мен әйелдердің сайлау құқығын жақтады және өзінің газеттерін тұрақты Демократиялық партияны қолдау үшін пайдаланды. Дэниелс АҚШ тарихындағы «ең үлкен ақымақтық және қылмыс» – «негрлерге» дауыс беру екеніне сенді. Ол және оның газеті «ақ үстемдік идеясын жиі жариялаған мақалалар, қатаң редакторлық пікірлер, науқандық хаттар және газеттің «негр билігінің» қорқынышты жағдайларын көрсеткен сұмдық карикатуралар арқылы жақтады». Ол 1900 жылы штат заң шығарушы органының штаттың көптеген қара нәсілді азаматтарын сайлау құқығынан айырып, оларды 20-шы ғасырдың соңына дейінгі ондаған жылдар бойы саяси жүйеден шеттетуге мүмкіндік берген түзетуді қабылдауына үлкен әсер етті. Олар сонымен қатар сотқа қатысудан және заңмен бекітілген нәсілдік сегрегацияға ұшырады.

Ерте өмір және мансап

Джозеф Даниельс 1862 жылы Солтүстік Каролина штатының Вашингтон қаласында, Бофорт округіндегі Памлико өзенінің жанында кеме жасаушы мен оның әйелінің отбасында дүниеге келді. 1861 жылы штат Одақтан шығып кеткен. Бала үш жасқа толмай тұрып, оның әкесі Конфедерацияның мергеншісінің қолынан қаза болды, себебі ол Одаққа деген көзқарасымен белгілі болған. Әкесі Азамат соғысы кезінде Вашингтоннан эвакуацияланатын федералды әскермен бірге кетуге тырысқан. Жас Дэниелс анасы мен екі бауырласымен Солтүстік Каролина штатының Уилсон қаласына көшіп келді. Ол Уилсон Колледжінде және Тринити Колледжінде (қазір Дьюк университеті) білім алды. Дэниелс жергілікті газетті, «Уилсон Аванс» газетін редакциялап, кейін сатып алды. Бірнеше жылдан соң ол ағасы Чарльзбен бірге «Кинстон еркін баспасөзі» мен «Рокки-Маунт репортері» газеттерінің бір бөлігіне ие болды. Ол Солтүстік Каролина университетінде (қазір Солтүстік Каролина университеті, Чапел-Хилл) заң оқып, 1885 жылы адвокаттыққа қабылданды, бірақ заңгерлікпен айналыспады. Солтүстік Каролина Демократиялық партиясының қызметіне белсенді қатысып, «Daily State Chronicle» апталық газетін басқарғаннан кейін, Дэниелс 1887 жылдан 1893 жылға дейін Солтүстік Каролина штатының мемлекеттік баспашысы қызметін атқарды. 1893-95 жылдары Гровер Кливленд басшылығымен АҚШ Ішкі істер департаментінің бас хатшысы болып тағайындалды.

Неке және отбасы

1888 жылы Дэниелс Адди Уорт Бэглиге үйленді. Ол бұрынғы губернатор Джонатан Уорттың немере қызы еді. Олардың төрт ұлы болды: Иосиф, Уорт Бэгли, Джонатан Уорт және Фрэнк А. Даниэлс II. Джонатан әкесінің қадамын басып, мемлекеттік қызметке кірісіп, 1940 жылдары президент Франклин Д. Рузвельттің арнайы көмекшісі болды, сондай-ақ қысқа мерзімге Ақ үйдің баспасөз хатшысы қызметін атқарды.

" News & Observer " газеті

1894 жылы өнеркәсіпші Джулиан С. Каррдың қаржылық көмегімен,

Дэниелс өзінің өмірбаянында "News & Observer демократиялық идеяны таратуға және ақ үстемдіктің белсенді дауысы болуға сендірілді, және ол осы міндетті орындады" деп жазды. Тарихшы Хелен Эдмондс газеттің "ақтардың қараларға деген сезімін өзгерту үшін, оларға қарсы әрекеттер жасап, жала жауып, шындықты бұрмалап, ақиқатты үлкейтіп көрсеткенін" айтады. Ақ үстемдік науқаны 1898 және 1900 жылдары демократтардың жеңісіне әкелді. Штат заң шығарушы органына қайта бақылау орнатып алғаннан кейін, демократтар сайлауға тіркелуге кедергі келтіретін түзетулерді қабылдады, бұл штаттағы көптеген афроамерикандықтарға әсер етті. Саяси шеттету 1960 жылдардың соңына дейін жалғасты. Кейінірек өзінің жетістіктерін талқылағанда, "Дэниелс газет демократтарға қатысты кейде шамадан тыс жағдайға түскенін, жарияламас бұрын оқиғалар толық зерттелмегенін және оларды сотта қорғау мүмкін болмағанын" мойындады. Әскери-теңіз күштерінің хатшысы ретінде ол АҚШ-тың теңіз кемелерінде алкоголь ішуге тыйым салды. Дэниелс 1898 жылы газет арқылы ақ үстемдік зорлық-зомбылығын қолдағандығы үшін ешқашан кешірім сұрамады. Оның естеліктерінде ол "қызыл жейделілердің" іс-қимылдары туралы және оның ақ үстемдік науқаны "қаралардың үстемдігін" қалай жойғаны туралы жағымды пікір білдірді. The News & Observer 1995 жылға дейін Дэниелс отбасының бақылауында болды, содан кейін ол The McClatchy Company компаниясына сатылды. 2006 жылы газет 1898 жылғы Уилмингтон көтерілісіне және одан кейінгі қырғынға қатысқандығы үшін кешірім сұрап, редакциялық мақала жариялады.

Әскери-теңіз флотының хатшысы

Дэниелс 1912 жылғы президенттік сайлауда Оңтүстік штатының тумасы Вудро Вильсонды қолдады. Вильсон жеңіске жеткеннен кейін ол Әскери-теңіз күштері министрі болып тағайындалды. Дэниелс қару-жарақ фабрикаларының, телефон және телеграфтың мемлекеттік меншікте болуына сенеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол АҚШ-тағы барлық радио хабар тарату станцияларын Әскери-теңіз күштерінің тұрақты бақылауына алуға күш салды. Егер ол сәтті болғанда, әуесқой радио тоқтап, радио хабарларын тарату айтарлықтай кешіктірілген болар еді. Алкоголь ішпейтін Дэниелс 1914 жылғы 1 маусымдағы №99 бұйрығымен АҚШ Әскери-теңіз кемелерінде алкогольге тыйым салды. (1933 жылы тыйым алынғаннан кейін, кеме командирлері кемеде алкоголь ішуге тыйым салуды жалғастырды, бірақ 45 күн немесе одан көп қызмет еткен теңізшілерге сыраға шектеулі қолжетімділік берілді. Офицерлерге арналған қатты алкогольді ішімдіктерге шектеулі қолжетімділік кейіннен борттағы қызметтен ресми демалыс кезінде жағалауда пайдалану үшін сақталды.) 1917 жылы министр Дэниелс Әскери-теңіз базаларының бес мильдік радиусы ішінде проституцияға жол берілмейтінін белгіледі. Нью-Орлеанда Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты осы директива Сторивиллдегі борделдердің жабылуына әкелді. Бұл оқиға келесі онжылдықтарда әскери қызметшілерге және басқаларға ұзақ мерзімді әсер етті. 1919 жылғы 15 наурызда Дэниелс №456 бас бұйрығын шығарды, ол христиандық демалыс күнінде (жексенбіде) барлық түрдегі жұмысты тыйым салды. Ол бұйрық берді:

"АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Иеміздің күнін дұрыс сақтауды қамтамасыз ету және офицерлер мен теңізшілерге тиімділікке өте қажетті демалыс пен ойын-сауық беру үшін келесі бұйрық орындалады: Енді барлық командирлер мен басқа да ресми түрде мүдделі тұлғалар кемеде және оларға бекітілген жағалау станцияларында қажетті жұмыстан басқа ешқандай жұмыс істелмейтініне көз жеткізеді. Осы бұйрық нысанаға арналған жаттығулар, кез келген жаттығулар, кеме мен экипажды тексеру, киімді тексеру, шағын дүкендерді беру және осы бұйрықтың мәні мен рухын бұзатын барлық кемелік іс-шараларды қамтиды. Әскери-теңіз күштерінің ешбір кемесі төтенше жағдай болмаса, жексенбіде круизді бастамайды."

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дэниелс Әскери-теңіз күштеріне пайдалы болатын өнертабыстарды ынталандыру үшін Әскери-теңіз кеңес кеңесін құрды. Министр АҚШ жаңа соғыс жағдайларына дайын емес деп алаңдағандықтан, кеңестің төрағасы болуға Томас Эдисонды шақырды және жаңа технологиялар қажет болды. Сонымен қатар, Дэниелс теңіз авиациясын демеушілік еткен алғашқы Әскери-теңіз күштері министрі болды. Ол Пенсакола Әскери-теңіз базасында алғашқы Әскери-теңіз әуе станциясын құрды, "ұшақтар шабуылдық және қорғаныс операциялары үшін біздің Әскери-теңіз күштерінің маңызды бөлігін құрауы керек" деді. 1919 жылы Фрэнклин Д. Рузвельттің қатысуымен жүргізілген Әскери-теңіз күштерінің операциясы салдарынан Ньюпорт сексуалдық дабылы болды. Бұл операция "әдепсіз жағдайларды" тазарту үшін Әскери-теңіз станциясы Ньюпортта басталды, бірақ кейін Ньюпорттағы азаматтық тұрғындарды тексеруге дейін кеңейтілді. Нәтижесінде 17 теңізші және Епископтық Әскери-теңіз күштерінің көрнекті капелланы гомосексуалдық әрекеттері үшін тұтқындалды, кейбіреулері түрмеге қамалды. Операцияның тактикасы белгілі болғаннан кейін, ол ұлттық жаңалықтардың назарына түсті. Конгресс тергеу жүргізді, нәтижесінде Дэниелс пен Рузвельт Конгресс комитетінің сөгісіне ұшырады. Есепте Ф.Д.Р.-дің мінез-құлқы "репрессивті" деп сипатталды және оның әрекеттері "Америка азаматының кодексін бұзды және өз елі үшін соғысуға Әскери-теңіз күштеріне қатысқан әрбір американдық жігіттің құқықтарын елемеді" делінген. Дэниелс 1919 жылы "The Navy and the Nation" атты кітабын жариялады, ол негізінен Әскери-теңіз күштері министрі ретінде жасаған соғысқа қатысты сөздерінің жинағы болды.

Кейінгі өмірі

1921 жылы мемлекеттік қызметтен кеткен соң Дэниелс «The News & Observer» газетінің редакторы қызметін қайта бастады. Ол 1932 жылы президенттікке үміткер демократ Франклин Д. Рузвельттің жақтаушысы болды.

Мексика елшісі

Президент Рузвельт Дэниелсті Мексикадағы АҚШ елшісі етіп тағайындады, ол 1933 жылдан 1941 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Рузвельт Дэниелстің Латын Америкасындағы "Жақсы көршілік саясатын" іске асыруға көмектесуін күтті. Бірақ Дэниелстің Мексикаға келгені зорлық-зомбылықпен ұласты, бір топ мексикалық АҚШ елшілігіне тас лақтырды. Рузвельт Дэниелсті АҚШ-тың Мексиканың азамат соғысы кезінде басқыншылық жасауынан туған шиеленісті азайту үшін тағайындады. Дэниелстің Мексикадағы елші ретіндегі сөздері мен саясаты АҚШ-Мексика қарым-қатынасын жақсартқан деп саналады. Ол Мексиканың барлық халыққа арналған білім беру жоспарын жоғары бағалады және АҚШ консулдық қызметкерлеріне басқа елдердің ішкі ісіне тым көп араласпауға кеңес берді. Дэниелс президент Лазаро Карденастың реформаларын Рузвельттің "Жаңа курс" саясатына ұқсас деп есептеді. Ол әсіресе Мемлекеттік департаменттің қарсылығына қарамастан, Карденастың ірі жер иелерінен жерді алып қоюын қолдады. Бұл қолдау отандық Фермалық қауіпсіздік басқармасына да демеу берді. Дэниелс пен Джон А. Феррелл Рокфеллер қорының Мексика ауыл шаруашылығы бағдарламасына қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарды, ол кейіннен "Жасыл революцияға" ықпал етті.

Католикке қарсылық

Америкалық католиктер Даниельске Мексика үкіметі революция кезінде және одан кейін Католик шіркеуіне жасаған қатыгез шабуылдарға қарсы тұрмағаны үшін ащы сынға алды. Даниелс – беделді методист болғандықтан, АҚШ-тағы католиктермен жұмыс істеді, бірақ Мексикадағы шіркеуге көңілі аз болды. Ол шіркеудің жер иелері аристократиясын ұсынып тұрғанын, ал олар оның либерализм түсінігіне қарсы болғанын сенді. Мексикадағы басты мәселе – үкіметтің католик мектептерін жабуға жасаған тытысы болды; Даниелс бұл шабуылдарды қолдады және католикке қарсы мексикалық саясаткерлерді мақтады. 1934 жылдың шілдесінде АҚШ елшілігінде сөйлеген сөзінде Даниелс бұрынғы президент Плутарко Элиас Каллес бастаған католикке қарсы күш-жігерді жоғары бағалады:

Генерал Каллес Джефферсон сияқты, ешбір халық еркін де, білімсіз де бола алмайтынын түсінеді. Сондықтан ол, президент Родригес, сайланған президент Карденас және болашаққа бағытталған барлық көшбасшылар халыққа білім беруді елдің ең маңызды міндеті деп есептейді. Олардың барлығы генерал Каллестің ертеңгі күнгі барлық мәселелерді шешудің түбіне дейін жететін шақыруын мойындайды: «Біз балалық шақ пен жастық шақтың санасына еніп, оны бағындыруымыз керек». Дегенмен, Даниелс мексикалықтарға шіркеуге тым қаталдық танытпау керектігін ескертті.

Солтүстік Каролинаға оралу

1941 жылы оның ұлы Джонатан Рузвельттің арнайы көмекшісі болып тағайындалды. Сол кезде Дэниелс Мексикадағы елшілігінен кетіп, Солтүстік Каролинаға оралды. Ол «The News & Observer» газетіндегі редактор лауазымын қайта иеленді және өзінің ашық редакциялық стилін жалғастырды. Дэниелс мемлекеттік қызметте өткен жылдары туралы бірнеше естеліктер жариялады. «Тәңір және Ұлт» кітабынан басқа, ол «Соғыстағы Кемелер» (1922), «Вудро Вильсонның өмірі» (1924) және «Вильсон дәуірі» (1944) кітаптарын да жазды. Дэниелс пен оның ұлы Джонатан 1945 жылы Франклин Рузвельттің Рейлиден Нью-Йорк штатының Хайд-парктегі Спрингвудтағы үйіне дейінгі жаназалық пойызында болды, Рузвельт сонда жерленді. Әкесі мен ұлы жесір Элеонора Рузвельт пен жаңа президент Гарри С. Трумэнмен бірге Вашингтонға қайтып оралды. Өмірі бойы Дэниелс бірнеше газет басқарды, соның ішінде «News & Observer» газеті ең танымал болды, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Ол жұмысшы табының және еңбекшілердің жағдайын жақсартуға сенімді мемлекеттік қызметте болды. Дэниелстің өмір жолы сол дәуірдегі Солтүстік Каролинаның тарихын көрсетеді. Азамат соғысының салдарынан ұлттық деңгейде танылуға дейін, Дэниелс штатының дамуының күшті және әлсіз жақтарын көрсететін жарқын мысал болды. 1941 жылы ол әйелінің денсаулығының нашарлауына байланысты Ралиге зейнетке шықты, ол 1943 жылы қайтыс болды. Бес томдық автобиографиясын аяқтағаннан кейін, ол 19 ғасырдың соңындағы ақ үстемдік науқанына жасаған қатыгез шабуылдарына (бірақ оның жалпы дұрыстығына емес) өкініш білдірді. Дэниелс 1948 жылдың 15 қаңтарында сексен бес жасында Ролиде қайтыс болды. Ол сол қаланың тарихи Оуквуд зиратында жерленген. Дэниелс «News & Observer» газетіндегі үлесін барлық балаларына бөліп берді, ал Джонатан редактор болды. Отбасы газетті 1995 жылы сатқанға дейін бақылауын сақтап келді. Джозеф Дэниелстің 11 жасқа кіші кузені Джон Т. Дэниелс, 1903 жылы Килл-Дэвил өмірді сақтап қалу станциясына тағайындалған Құрама Штаттардың жағалау күзетінің мүшесі, Райт ағайындыларының адамзат тарихындағы алғашқы ұшқыш ұшақта, Орвилл басқару пультінде, ұшқан сәтін түсірген әйгілі суреттің авторы болды.

Көркем шығармаларда

Гарри Тертлдоувтың "Оңтүстік Жеңісі" атты тарихқа қатысты балама романдар сериясында Дэниелс – сол уақыт сызығындағы Бірінші дүниежүзілік соғысқа балама ретіндегі АҚШ-тың Әскери-теңіз министрі болды, ал АҚШ Әскери-теңіз күштері серияның Екінші дүниежүзілік соғысқа балама кезінде оның құрметіне эсминец эскортына ат қойды.

Таңдалған шығармалар

1919 ж. Әскери-теңіз флоты мен ұлт. Нью-Йорк: Джордж Х. Доран компаниясы. OCLC 1450710
1922 ж. Біздің Әскери-теңіз флотымыз соғыста. Вашингтон, округ Колумбия: Сурет бюросы. OCLC 1523367
1924 ж. Вудро Вильсонның өмірі, 1856–1924 жж. Филадельфия: Универсалды кітап және Киелі кітап үйі. OCLC 4894794. Kessinger Publishing қайта басылымы, 2004 ж.; OCLC 81967751
1939 ж. «Tar Heel Editor». Чапел-Хилл: Солтүстік Каролина университетінің баспасы. OCLC 335116
1941 ж. «Саясаттағы редактор». Чапел-Хилл: Солтүстік Каролина университетінің баспасы. OCLC 339245
1944 ж. Уилсон дәуірі: Бейбіт жылдар, 1910–1917 жж. Чапел-Хилл: Солтүстік Каролина университетінің баспасы. OCLC 750810 (1944 жылғы басылым); OCLC 63786963 (1946 жылғы басылым)
1946 ж. Уилсон дәуірі: Соғыс жылдары және одан кейінгі жылдар, 1917–1923 жж., 4-том. Чапел-Хилл: Солтүстік Каролина университетінің баспасы.
1947 ж. «Желдетпе жеңді дипломат». Чапел-Хилл: Солтүстік Каролина университетінің баспасы.

Негізгі дереккөздер

Киттредж, Трейси Барретт. (1921 ж.). Ұлы соғыстың теңіз сабақтары: Адмирал Симстің Иосиф Даниэльстің саясаты мен әдістеріне қатысты сын-ескертпелері бойынша Сенаттың теңіз күштері жөніндегі тергеуінің шолуы. Garden City, Нью-Йорк: Doubleday, Page & Company. OCLC 1900437