Кітапханалық кітап мұқабасы: Тұзақтап беру және сақтау технологиялары
Library binding
Кітапханалық таңдау – кітаптарды беріктігі үшін арнайы байлау. Түпнұсқа және кейіннен байланатын түрлері бар. Кітаптардың қызмет ету мерзімін ұзартуға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кітапханалық кітаптарды "түпнұсқа" және "кейіннен жасалған" деп екі негізгі санатқа бөлуге болады. "Түпнұсқа" санаты аталатындығындай: кітап бастапқыда кітапханада қолдану үшін, оның әдеттегі сауда басылымдарына қарағанда ауыр жүктемеге төтеп бере алатындай етіп бауланған. "Кейіннен жасалған" кітапханалық кітаптар – кітапханаларда пайдалану үшін журналдарды баулау, жұмсақ мұқабалы немесе қатты мұқабалы кітаптарды қайта баулау әдісі. Кітапханалық кітаптарды баулау кітаптардың беріктігін арттырады, сондай-ақ материалдарды қолдануды жеңілдетеді.
Library binding can be divided into the two major categories of "original" and "after market". The original category is as it says: the book was originally bound with the idea that it would be used in a library setting where the book would receive harder use than those usual trade editions sold to the public. The aftermarket library binding is the method of binding serials, and re binding paperback or hardcover books, for use within libraries. Library binding increases the durability of books, as well as making the materials easier to use.
Мақсаты
Кітапханалық таңдау – кітапханаларда қолданылатын кітаптар мен мерзімді басылымдардың қызмет мерзімін ұзартудың бір жолы. Бұл беттерді тігіп бекіту және әр томның омыртқасын нығайту арқылы жасалады. Кітапханалық таңдаудың мақсаты – ұзақ мерзімді сақтау. Бірақ кітапханалық таңдаумен жасалған кітаптар кітапхана оқырмандарына да пайдалы, себебі олар қолдарындағы томның толықтығын, оңай ашылуын және фотокөшірме жасауға ыңғайлы болуын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, көптеген кітапханалар бастапқыда жұқа қапталды немесе қатты мұқабалы болған, зақымдалған кітаптарды кітапханалық таңдаумен қайта таңдайды.
Library binding is a way to increase the life of books and periodicals used in libraries. This is done by sewing the pages in place and by reinforcing the spine for each volume. The goal of library binding is long term preservation. However, library bound books also benefit library patrons by ensuring that the volume in hand is complete, opened with ease, and easy to photocopy. In addition, many libraries re bind damaged books in library bindings regardless of whether they were originally paperback or hardcover.
Әдістер мен материалдар
Кітапханалардың көпшілігі кітаптарды мізгілеу үшін "көзбен тігу" деп аталатын әдіс қолданады. Көзбен тігу томдардың тікенектерін кесу немесе ұсақтау арқылы еріген беттер блогын жасауды қамтиды. Содан кейін бос парақтар кішкентай бөлімдерге немесе қолтаңбаларға біріктіріліп, олар тігіспен бекітіледі. Жеке қолтаңбалар тігіліп, біртұтас кітап блогы құрылады. Көбінесе кітап блогының тікеніне қосымша қолдау үшін зығыр мата жабыстырылады. Кейде кітаптың тікені дөңгеленетіп, омыртқаның құлап кетуіне жол бермес үшін артқы жағына иіліп тігіледі. Бірақ томның қағазы тым жұқа немесе кітап блогы тым қалың болса, тікені жалпақ қалдырылады. Кітап блогы берік қаптамаға немесе сыртқы қабықшаға салынып, ішкі жағы арнайы қағазбен жабылады. Кітапхана кітап мұқабаларын жабу үшін акрилмен қапталған букрам матаны жиі пайдаланады. Акрил жабындары суға, көбуге, жәндіктерге және ультракүлгін сәулелерге төзімді болады. Букрам 100% мақтадан жасалған, тозуға төзімді, тығыз мата. Кішкентай кітаптар жеңіл матамен немесе акрилмен қапталған матамен мізгіленуі мүмкін. Кітап туралы ақпарат (мысалы, атауы және тізім нөмірі) ыстық мөрмен тікеніне басылады. Мізгіленген сериялар көбінесе томдардың байланысын көрсету үшін бір түсті букраммен мізгіленеді.
Most library binders use a method of bookbinding called oversewing to secure the volumes. Oversewing involves cutting or milling off the spines of the volumes, creating a block of loose pages. Then the loose sheets are combined into small units or signatures, which are secured with overlock stitching. The separate signatures then get sewn together, creating a single book block. Often a piece of linen is glued to the book block spine for further support. The spine of the volume sometimes is rounded and backed to keep the spine from caving in. But if the paper of the volume is too fragile, or the book block is too thick, the spine is left flat. The book block is placed in a sturdy cover or case, with special paper covering the inside covers. The most common cloth used by library binders to cover the boards of the book is buckram coated with acrylic. Acrylic coatings are generally resistant to water, mold, insects, and ultra violet light. The buckram used is a 100% cotton, bulky fabric designed to withstand wear and tear. Smaller books may be bound in c cloth, a lighter weight cloth that may or may not have an acrylic coating. The information about the volume (such as title and call number) is hot stamped onto the spine. Bound serials are typically all bound in the same color of buckram, in order to indicate the relationship of the volumes.
Кітапхананың кітап жинағы
Кітапханалық таңдау коммерциялық кітапханалық таңдау компаниясында жасалады. Кітаптарды кітапханалық таңдаушыға жіберу – жаппай өндіріс процесі. Кітапхана өз томдарын жинап, кітапханалық таңдауға жібергісі келетін томдарды бөліп қояды, содан кейін оларды қораптап, кітапханалық таңдау компаниясына жібереді. Таңдау компаниясы әр томды жеке-жеке өңдеп, кейін барлық заттарды қораптарға салып, кітапханаға қайтарады. Коммерциялық кітапханалық таңдау фабрикалары алғаш рет Америка мен Англияда ХХ ғасырдың басында құрылды. Содан бері бірнеше танымал кітапханалық таңдау компаниялары пайда болды (мысалы, Dague Bookbindery, Ocker & Trapp немесе Wert Bookbinders). Олар коммерциялық кәсіпорындар болғанымен, кітапханалар әлемінің серіктестері ретінде әрекет етеді. Олар кітаптар мен журналдарға жасаған операциялары осы материалдардың қызмет ету мерзімін ұзартуға көмектеседі, оларды кітапхана пайдаланушылары үшін қолжетімді етеді. Мақсат – томды мүмкіндігінше аз зақымдау. Егер томдағы қағаздар жұқарып кеткен болса, егер том артефакт ретінде құнды болса, егер затты кітапханада жөндеу немесе өңдеуге болатын болса, немесе егер затқа алдын ала консервациялық өңдеу қажет болса, онда томды коммерциялық кітапханалық таңдаушыға жіберуге болмайды. Кітапханалар мен кітапханалық таңдаушылар көрсетілетін қызметтердің шарттары мен бағаларын келіседі, содан кейін оларды растайтын келісімшартқа қол қояды. Кітапханалық таңдаушы томдардың жоғалуына қарсы сақтандырады және кез келген қателерді түзетеді (мысалы, дұрыс емес түсті букрам матасы немесе омыртқаға дұрыс басылмаған атау). Кітапханалық таңдау институты – кітапханалық таңдау туралы ақпарат пен стандарттардың негізгі көзі. Ұлттық ақпараттық стандарттар ұйымымен бірлесіп, Кітапханалық таңдау институты барлық таңдау компаниялары қолдануға тиіс кітапханалық таңдау стандарттарын жариялады. Оларға техникалық ерекшеліктер (кітапханалық таңдаудың әртүрлі әдістері үшін) және материалдық ерекшеліктер (кітапханалық таңдауда қолданылатын материалдар үшін) кіреді.
Library binding is done at a commercial library binding company. Sending books to the library binder is a mass production process. The library will gather and set aside their volumes which they want library bound, and then box and ship these books to a library binding company. The binding company handles each volume one at a time, and then places all the items from the shipment back into boxes and sends them back to the library. Commercial library binding factories were first established in America and England in the early twentieth century. Since then, there have emerged several prominent library binding companies (including Dague Bookbindery, Ocker & Trapp, or Wert Bookbinders). Although they are commercial enterprises, library binders act as partners to the library world. The operations they perform on books and serials help extend the life of these materials, making them more accessible to library users. The goal should always be to do as little damage to the volume as possible. A volume should not be sent to a commercial library binder if the papers in the volume are brittle, if the volume appears to have value as an artifact, if the item can be repaired or treated in house, or if the item needs preparatory conservation treatment. Library binders and libraries agree on the conditions of the services provided and the prices charged, and then sign a contract confirming these. The library binder insures against the loss of volumes and corrects any mistakes (such as the wrong color buckram cloth, or the incorrect title stamped on the spine). The Library Binding Institute is the main source of information and standards on library binding. In conjunction with the National Information Standards Organization, the Library Binding Institute has published standards of library binding that should be used by all binding companies. These include technical specifications (for the different methods of library binding) and material specifications (for the materials used in library binding).
Жалпы сілтемелер
"Коннектикут штатының кітапханалық байланыс шарттары, Коннектикут университетінің Сторрс кітапханаларына қатысты, 1993 жылдың қыркүйегінен бастап қолданылады", "Сақталу жоспарлау бағдарламасы: кітапханалық байланыс бағдарламасын басқару". Ян Меррилл Олдхэм (ред.). Ғылыми кітапханалар қауымдастығы: Вашингтон, 1993 ж.
"State of Connecticut Binding Contract as Applied to the University of Connecticut Libraries at Storrs, Effective September 1993", in: Preservation Planning Program: Managing a Library Binding Program. Jan Merrill Oldham (ed.). Association of Research Libraries: Washington, D. C., 1993.