Кіріспе

Теңіздегі радио – кемелерден немесе бекітілген теңіз құрылыстарынан радио хабар тарату. Теңіздегі радиостанциялар көбінесе лицензияланбаған, бірақ халықаралық суларда хабар тарату заңды болып табылады. Бұл құрлықта немесе мемлекеттің теңіз аумақтық суларында лицензиясыз хабар таратудан өзгеше, ол әдетте заңсыз.

Тарих

Ең алғашқы музыка мен сөзді ойын-сауық мақсатында сымсыз тарату 1907 жылы Корольдік әскери-теңіз флотының кемесі HMS Andromeda-дан жіберілді. Бұл хабарды лейтенант Квентин Крауфорд QFP шақыру таңбасын қолданып, Англияның Темза сағасындағы Чатемнен кемеде тұрып ұйымдастырды. Дегенмен, көптеген оффшорлық хабар таратушылар лицензиясы жоқ станциялар болды, олар теңіздегі хабар таратуды ұлттық хабар тарату ережелерін айналып өту құралы ретінде пайдаланды. Мысалы, Америка Дауысы сияқты хабар тарату ұйымдары басқа елдердің ұлттық хабар тарату ережелерін айналып өту үшін осы практиканы қолданды. Бельгия, Дания, Израиль, Нидерланды, Жаңа Зеландия, Швеция, Ұлыбритания, Югославия және АҚШ жағалауларында лицензиясыз коммерциялық теңіз станциялары жұмыс істеді. 1920 жылдардың соңында «Ұлыбритания үкіметі радионың бұқаралық ақпарат құралы екенін және оны мемлекеттік бақылауда ұстау қажеттігін» түсінді және қоғамдық қаржыландырылатын BBC-ге хабар тарату монополиясын берді. Қатаң үкіметтік бақылау және бағдарламалардың басым бөлігі классикалық музыка мен жоғары мәдениеттік тақырыптардан тұрғандықтан, Ұлыбритания халқының көп бөлігі шетелдік радиостанцияларға, мысалы Radio Lyon, Radio Normandy, Radio Athlone, Radio Mediterranee және Radio Luxembourg-қа көшті, әсіресе жексенбі күндері, BBC көңіл көтеру бағдарламаларын ұсынбаған кезде. Алайда, ағылшын тіліндегі хабар тарату уақыты шектеулі болды және Ұлыбританияның кейбір аймақтары күндіз көптеген станцияларды дұрыс қабылдай алмады. Англияда оффшорлық хабар таратуды құруға жасалған алғашқы әрекет 1928 жылы Associated Newspapers (Daily Mail иелері) яхта Ceto сатып алып, радио жабдықтарын орнатқанда болды. Өкінішке орай, аппарат кемеде дұрыс жұмыс істемеді, себебі сигнал климаттық жағдайларға күшті әсер етті. Содан кейін хабар таратушы Siemens динамиктерімен ауыстырылды және Ceto Англияны аралап, граммофондық жазбаларды жарнамамен араластырып «хабар таратты». Солтүстік теңіздің жағалауындағы суларда кемелерден немесе бекітілген платформалардан жұмыс істейтін рұқсатсыз теңіздік хабар тарату станциялары алғаш рет 1958 жылы пайда болды. 1960 жылдардың ортасында мұндай станциялардың саны он бірге жетті. Еуропадағы ең танымал оффшорлық радио хабарларын таратудың бірі Radio Caroline болды, ол Англиядағы қатаң хабар тарату ережелерінен және ірі жазба компанияларының жаңа таланттарға эфир уақытын бермеуінен пайда болды. Radio Caroline атауы 1964 жылдан 1990 жылға дейін халықаралық сулардан үш түрлі иесінің бес кемесі арқылы хабар тарату үшін қолданылды. Radio Caroline идеясы Ронан О'Рахиллиге тиесілі, ол «белгілі емес» рок-н-ролл әртістерінің музыкасын эфирге таратудың жолын ойлап тапты. Бұл кезеңнің басқа танымал станциялары - Radio Atlanta, Radio London, Radio 270 (Йоркширдегі Файли жағалауынан хабар таратады), Radio 390, Radio Scotland, Radio Northsea International және Radio City. Ол 1933 жылдың мамыр айынан 1933 жылдың тамызына дейін хабар таратты. Ол S.S. City of Panama деп аталатын жүк тасымалдаушы кемеден жұмыс істеді, бұл кеме шын мәнінде Калифорниядан келген американдықтарға Панамадағы туризмді жарнамалауға тиіс болған. Кеме операторлары Панама үкіметін алдап, популярлық музыка мен жарнамаларды таратып, АҚШ Мемлекеттік департаментінің сұрауы бойынша жабылып қалды.

Басып шығару

1964 жылдың тамызынан бастап лицензиясыз Radio and TV Noordzee Нидерландыға бағытталған хабар тарату үшін REM аралдың оффшорлық платформасын пайдаланды. 1964 жылдың 12 желтоқсанында Нидерландыда Солтүстік теңізді құрлыққа тиесілі бөліктерге бөлетін заң қабылданды. Құрылыстың орналасқан жері – REM аралының астындағы теңіз төсегі Нидерланд аумағы деп жарияланды. Бес күннен кейін голланд теңізшілері платформаға шабуыл жасап, хабар таратуды тоқтатты. 1965 жылы Еуропа Кеңесі осы мәселені шешу үшін "Ұлттық аумақтан тыс станциялардан таратылатын хабарларды таратуды болдырмау жөніндегі еуропалық келісімді" қабылдады, бірақ кейбір мүше мемлекеттер бұл келісімді ұлттық заңнамаға енгізуде кешікті. Алушы елдің заңдарына сәйкес рұқсаты жоқ кемелерден таратылатын радио хабарлары радио жиіліктерін қолдануға жарамсыз етуі мүмкін. Бұл кейбір төтенше жағдайлар мен қауіпсіздік қызметтеріне зиян келтіруі мүмкін. 1965 жылғы келісім осы мәселені келісім арқылы шешуге бағытталған әрекет болды. 1967 жылы Ұлыбритания үкіметі Ұлыбританиядан лицензиясыз теңіз радиостанциясына жарнама беруді немесе оны жабдықтауды қылмыс деп жариялаған 1967 жылғы Теңіз және басқа да радио хабарларын тарату (қылмыстар) заңын қабылдады. Еуропаның тағы бірнеше елі ұқсас заңдар қабылдады.