Корей ақыны, дипломаты және мемлекет қайраткері Чон Мончжу

Кіріспе

Корей ғалымы (1337–1392)

Чжон Монг Джу (hangul=정몽주, 13 қаңтар 1338 – 26 сәуір 1392), сонымен қатар Poeun (포은) атты қаламдымымен белгілі, корей каллиграфы, дипломат, философ, ақын және революционер болған. Ол Корео (918–1392) әулетінен Жосон (1392–1897) әулетіне өтуге қарсылық көрсеткен маңызды тұлға еді. Ол Корео дәуірінің соңғы кезеңіндегі Кореоның соңғы көрнекті қайраткері болды және ғылым, дипломатия, экономика, әскери іс және саясат салаларындағы барлық аспектілерде ерекше қабілеттерге ие болды. Ол құлдырап бара жатқан мемлекетті сақтап, Кореоны реформалауға тырысты. Ол радикалды революционер болған И Сонг Гьеге (Жосонның 1-ші патшасы) қарсы болды. Оны И Банг Вонның (Жосонның 3-ші патшасы), И Сонг Гье ұлының адамдары өлтірді.

Өмірбаян

Чжон Монджу Йончхон қаласында, Кёнсан провинциясында Йоньль Чжон руынан шыққан отбасында дүниеге келді. 23 жасында ол мемлекеттік қызметке қатыстыру үшін үш түрлі әдеби емтиханды (Гвагео) тапсырып, олардың барлығында ең жоғары баға алды. 1367 жылы Гукьягамда, кейін Сонггюнгван аталған оқу орнында неоконфуциандықтан сабақ берді, сонымен қатар мемлекеттік қызметте болды және патшаға адал қызметкер болды. Патша оның кең білімі мен салмақты шешімдеріне жоғары баға берді, сондықтан ол түрлі ұлттық жобаларға қатысты және оның ғылыми еңбектері Горёо сарайында зор құрметке ие болды. 1372 жылы Чжон Монджу Мин әулетіне дипломатиялық елшілікпен жіберілді. Осы кезде Корея түбегіне Ваэгу (hangul=왜구) (жапондық қарақшылар) шабуылдары күшейгендіктен, 1377 жылы Чжон Монджу Жапонияның Кюсю аймасына делегат ретінде жіберілді. Оның келіссөздері жапондықтардың қарақшыларды жеңуге көмектесу туралы уәде беруіне әкелді. Осы уақытта Кюсюның тандайы Имагава Садаё Ваэгуға қарсы шаралар қабылдады, бұл, мүмкін, Чжон Монджудың дипломатиялық әрекеттерінің тікелей нәтижесі болды. Садаё мен Чжон Монджу тікелей келіссөздер жүргізген болуы мүмкін, себебі кейін Садаё Кореямен заңсыз келіссөздер салдарынан лауазымынан айырылды. 1384 жылы Чжон Монджу Мин әулетінің астанасына сапар шегіп, қытайлықтармен келіссөздер жүргізу 1385 жылы Мин әулетімен бейбітшілік орнатуға әкелді. Ол сондай-ақ конфуциандық теорияларды зерттейтін институт құрды. 1392 жылы Чжон Монджуге арналған тойдан кейін, ол Гаэсонгтағы Сонджук көпірінде бес адамның қолынан қаза тапты. Саяси себептермен жасалған бұл кісі өлтіруді И Банг Вон (кейін Чосонның Тэчжон) бұйырды, ол Чосон әулетін құру үшін Горёо әулетін құлатқан И Сонг Гедің бесінші ұлы еді. Чжон Монджу Горёо әулетіне адал болғандықтан, оны өлтірді, ал И Банг Вон саяси қарсыластарын жоюды көздеді. И Банг Вон Чжон Монджуды Горёо сарайына адал болудан айныту үшін өлең айтты (Хаёга, 하여가 / 何如歌), бірақ Чжон Монджу өзінің адалдығын бекітетін басқа өлеңмен (Дансима, 단심가 / 丹心歌) жауап берді. И Сонг Ге Чжон Монджудың өліміне қайғырып, ұлын сөккен, өйткені Чжон Монджу қарапайым халық арасында зор құрметке ие болған саясаткер еді. Қазіргі уақытта Солтүстік Кореяда орналасқан, Чжон Монджу өлтірілген көпір сол елдің ұлттық ескерткішіне айналды. Бір тастың қоңыр дағы Чжон Монджудың қанынан қалған із екені айтылады және жаңбыр жауғанда ол қызыл түске енеді деп есептеледі. Қазіргі уақытта оның тікелей ұрпақтары бүкіл әлемде тұрады, олардың саны 28-ден 36-ға дейін жетеді. 474 жылдық Горёо әулеті Чжон Монджудың өлімімен аяқталды және одан кейін 505 жылға (1392-1897) Чосон әулеті билік етті. Чжон Монджудың қаһармандық өлімі оның патшаға адалдығын көрсетеді және кейіннен Чосон монархтары оны құрметтеді. Чжон Монджуды өлтірген И Банг Вон (кейін Чосонның Тэчжон) оның қабіртасына "Горёоның қорғаушысы" деген сөздерді жазды, оның адалдығын мақтап. 1517 жылы, ол қайтыс болғаннан кейін 125 жыл өткен соң, ол Сунгкюнгванға (Ұлттық академия) И Хван (Тоэги, 1501-1570) және И И (Юльгок, 1536-1584) сияқты басқа корей даналарымен бірге қанонизацияланды. Оның қабірі Кёнгидоның Йонгин қаласында, әйелімен бірге жерленген. ITF таэквондосының 11-ші формасы Поюнның есімімен аталады. Бұл форма 2-дәрежелі қара белбеу деңгейіне емтихан тапсыру бағдарламасының бір бөлігі ретінде орындалады. Диаграмма ( ) Чжон Монджудың Горёо әулетінің соңында патшасы мен еліне деген талмай адалдығын көрсетеді.

Jeong Mong ju was born in Yeongcheon, Gyeongsang province to a family from the Yeonil Jeong clan. At the age of 23, he took three different civil service literary examinations (Gwageo) and received the highest marks possible on each of them. In 1367, he became an instructor in Neo Confucianism at the Gukjagam, then called Songgyungwan, whilst simultaneously holding a government position, and was a faithful public servant to King U. The king had great confidence in his wide knowledge and good judgment, and so he participated in various national projects and his scholarly works earned him great respect in the Goryeo court. In 1372, Jeong Mong ju was sent as a diplomatic envoy to the Ming Dynasty. Around this time, because Waegu (hangul=왜구) (Japanese pirate) invasions to the Korean Peninsula were extreme, Jeong Mong ju was dispatched as a delegate to Kyūshū in Japan, in 1377. His negotiations led to promises of Japanese aid in defeating the pirates. At this time, the tandai of Kyūshū, Imagawa Sadayo, made several repressions against the Waegu, probably as a direct result of Jeong Mong ju's diplomacy. There is reason to believe that Sadayo and Jeong Mong ju negotiated directly as later Sadayo lost his position due to unlawful negotiations with Korea. Jeong Mong ju traveled to the Ming Dynasty's capital city in 1384 and the negotiations with the Chinese led to peace with the Ming Dynasty in 1385. He also founded an institute devoted to the theories of Confucianism. After a banquet held for him, Jeong Mong ju was assassinated in 1392 by five men on the Sonjuk Bridge in Gaeseong. Politically motivated, the murder was ordered by Yi Bang won (later Taejong of Joseon), the fifth son of Yi Seong gye, who overthrew the Goryeo Dynasty in order to establish the Joseon Dynasty. Jeong Mong ju was murdered because as he was a Goryeo Dynasty loyalist, and Yi Bang won sought to eliminate his political opponents. Yi Bang won recited a poem (Hayeoga, 하여가 / 何如歌) to dissuade Jeong Mong ju from remaining loyal to the Goryeo court, but Jeong Mong ju answered with another poem (Dansimga, 단심가 / 丹心歌) that affirmed his loyalty. Yi Seong gye is said to have lamented Jeong Mong ju's death and rebuked his son because Jeong Mong ju was a highly regarded politician by the common people. The bridge where Jeong Mong ju was murdered, nowadays in North Korea, has now become a national monument of that country. A brown spot on one of the stones is said to be Jeong Mong ju's bloodstain and is said to become red whenever it rains. Currently, his direct surviving descendants are his 28th 36th generation, who reside all over the world. The 474 year old Goryeo Dynasty symbolically ended with Jeong Mong ju's death and was followed by the Joseon Dynasty for 505 years (1392 1897). Jeong Mong ju's noble death symbolizes his faithful allegiance to the king, and he was later venerated even by Joseon monarchs. Jeong Mong ju's killer, Yi Bang won (later Taejong of Joseon), inscribed the words "Defender of Goryeo" on his tombstone to praise his loyalty. In 1517, 125 years after his death, he was canonized into Sungkyunkwan (the National Academy) alongside other Korean sages such as Yi Hwang (Toegye, 1501 1570) and Yi I (Yulgok, 1536 1584). His grave is in Yongin, Gyeonggi do, and he was buried with his wife. The 11th pattern of ITF Taekwondo is named after Poeun. The pattern is performed as part of the testing syllabus for the level of 2nd degree black belt. The diagram ( ) represents Jeong Mong ju's unerring loyalty to his king and his country towards the end of the Goryeo Dynasty.

Танымал мәдениетте

1983 жылы MBC телесериалында Хонг Гье Иль сомдаған Чудонг сарайының патшасы. 2012–2013 жылдарғы SBS телесериалы "Ұлы болжамшы" басты рөлінде Пак Чжун Хюк сомдаған. 2014 жылы KBS1 телесериалы "Чон До Чон" басты рөлінде Им Хо сомдаған. 2015 жылы SBS телесериалы "Алты ұшқан дракон" басты рөлінде Ким Ый Сын сомдаған. 2021–2022 жылдарғы KBS1 телесериалы "Көз жасының патшасы, Ли Бан Вон" басты рөлінде Чхве Чон Хван сомдаған.