Кіріспе
7 ғасырдағы Когурё дәуірі Корей генералы Эулжи Мундеок (хангул=을지문덕; Ulchi Mundok) – Кореяның Үш патшалығының бірі – Когурёның 7 ғасырдың басындағы әскери қайраткері, ол Суй Қытайына қарсы Когурёны табысты қорғады. Ол Кореяның әскери тарихындағы ең ұлы батырлардың қатарында саналады.
Eulji Mundeok (hangul=을지문덕; Ulchi Mundok) was a military leader of early 7th century Goguryeo, one of the Three Kingdoms of Korea, who successfully defended Goguryeo against Sui China. He is often numbered among the greatest heroes in the military history of Korea.
Өмірбаян
Эулжи Мундеок 6 ғасырдың ортасында дүниеге келді және 618 жылдан кейін қайтыс болды, бірақ нақты күні белгісіз. 18 ғасырда жазылған, "Кореяның атақты генералдарының өмірбаяндары" деп аталатын Хаэдун Мёнжанджон еңбегінде ол Пхеньянға жақын Сеогда тауынан екендігі айтылады. Ол туған кезде Когурё – күшті мемлекет болған және көршілерімен жиі соғысқан. 589 жылы Суй әулеті бірнеше көршілес мемлекеттерді жаулап алып, Когурёға қарсы бірнеше ірі әскери науқандар ұйымдастырды, Когурё олардың үстемдігіне бағынуға ниеті болмаған. Эулжи Мундеок – мәдениетті адам, соғыс өнерінде де, әдебиетте де шебер болған. Ол ақырында Когурёнің жоғарғы қолбасшысы болды. "Эулжи" деген есім, шын мәнінде, Когурё дәрежесі болуы мүмкін. Бір теория бойынша, Эулжи Мундеок бастапқыда Сяньбэй тегінен шыққан.
Салсу өзеніндегі шайқас
589 жылы Суй мемлекеті құрылғаннан кейін, жаңа қытай әулеті мен Гогурё арасында бірнеше жылға соятын шартты бейбітшілік сақталды. Бірақ 597 жылы Йоньян Линугуан шайқасында Суй әскеріне шабуыл жасады. Жауап ретінде Суй Гогурёға қарсы жорық ұйымдастырды, алайда тұрақты түрде жасалған шабуылдар мен қолайсыз ауа райы салдарынан жеңіліске ұшырады. VII ғасырдың басында император Ян Гогурё мен Шығыс Түрік қағанаты арасындағы құпия хат алмасуды білді. Император Ян Йоньянның жеке өзіне бағынып келуін немесе "оны жер-суымен таныстыру үшін императорлық сапар" жасау керектігін талап етті. Йоньян бұл талапты орындамағандықтан, император Ян соғысқа дайындалды. Ол 1,133,000-нан астам әскер мен 2 миллионнан астам қосымша күштерді жинап, 612 жылы Гогурёға қарсы жеке басқарып жорыққа шықты. Суй әскері Гогурёнің шекаралық қорғанысын жылдам басып алды, содан кейін Ляо өзенінің жағасына орналасып, көпір салуға кірісті. Елді қорғау үшін Еульжи Мундеок полковник болып тағайындалды. Ол әскерін сан жағынан артық Суй күштеріне қарсы алдау тактикасын қолдануға дайындады, жалған шегіністер мен күтпеген шабуылдар жасады. Суй әскері Ляо өзенін кешіп өткеннен кейін, шағын топ Йодон қаласына шабуыл жасауға жіберілді, бірақ Еульжи Мундеок әскері оларды кері қайтарды. Жаңбырлы маусым басталғанда Суй әскері бірнеше шағын шабуылдар жасады, бірақ жаңбыр аяқталғанша үлкен қимылдар жасаудан тартынды. Жаңбыр тоқтаған соң император Ян әскерін Ялу өзенінің жағасына, Кореяның солтүстік-батысына көшіріп, үлкен шайқасқа дайындалды. Еульжи Мундеок өзі таңдаған жерлерде ғана ұсақ шайқастар ұйымдастырып, Суй әскерін олардың жабдықтау орталықтарынан алыстатты. Император Ян Пхеньян қаласын басып алу үшін 305,000-нан астам әскерді жіберді. Әскер қалаға жақындағаннан кейін, полковник Еульжи Мундеок оларға тұзақ қойды. Оның әскері барлық жағынан шабуылдап, Суй әскерін толыққанды шатастырып, кері шегінуге мәжбүр етті. Олардың әскерін қуып жететін әскерлер оларды жазасыз қырды. Тарихи деректерде осы үлкен әскерден тек 2,800 сарбаз ғана тірі күйі қытай әскеріне оралғаны айтылады. Бұл шайқас – Салсу шайқасы – Корея тарихындағы ең маңызды жеңістердің бірі ретінде танылды. Шайқастан кейін қыс кіріп, Суй әскері азық-түлік жетіспеушілігінен жеңіліске ұшырап, үйлеріне қайтуға мәжбүр болды.
Өлім
Е. Мундеоқтың қайтыс болған уақыты белгісіз. Оның есімі 613 жылдан кейін деректерде кездеспейді. Суй әулеті ыдырап бастады және император Ян билікті қайта алу үшін империясын кеңейтудің қажеттігін сезінді, бірақ келесі көктемде Гогурёға жасалған тағы екі шабуыл да осыған ұқсас апаттармен аяқталды. Ақырында, Қытайдағы ішкі көтеріліс оны Гогурёға деген құштарлығынан бас тартуға мәжбүр етті. 618 жылы салыстырмалы түрде қысқа ғұмыр кешкен Суй әулетінің орнын Тан әулеті басты. Дала сардары Юльджи Мундоктың стратегиясы мен басшылығы Гогурёны Қытайдың Корея түбегіне басып кіруінен сақтап қалды.
Мұра
Гогурё дәуірінің ең көрнекті әскери басшыларының бірі, Юльджи Мундеоқтың басшылығы мен тактикалық шеберлігі Суй шапқыншылығын жеңудің шешуші факторы болды. Ол сандық артық күштерге қарсы тұрып, шешуші жеңіске жететін стратегия әзірледі. Мұндай керемет тактикалық жетістік оған Кореяның ең танымал басшыларының қатарында мәңгілік орын берді. "Самгук сагиінің" авторы Ким Бусик Суйға қарсы жеңісті де Юльджи Мундеоққа жатқызды. Кореяда Юльджи Мундеок ұлттық тарихының ең ұлы тұлғаларының бірі ретінде танылады. Горё дәуіріндегі Хёнджон патшаның тұсында Пхеньянға жақын жерде Юльджи Мундеоққа арналған киелі орын салынды. Жосон дәуірінде де ол өте құрметті тұлға болып қала берді. 15 ғасырдың Жосон бюрократы Ян Сонг-дзи және 18 ғасырдың Сильхак тарихшысы Ан Чжонбок оны жоғары бағалады. Сонымен қатар, 1680 жылы Сукчон патша Юльджи Мундеоқтың құрметіне тағы бір киелі орын салуға бұйрық берді. Корея жапон империализмінің езгісінде қиындықтарға тап болған кезде, корей тарихшысы Шин Чэхо Юльджи Мундеоқтың толыққанды бағасын берді. Ол 1908 жылы атақты генералдың өмірбаянын жариялап, оны Кореяның дәстүрлі ұлтшылдық рухының үлгісі ретінде көрсетті. Юльджи Мундеок әлі де ұлттық батыр ретінде тойланады. 20 ғасырдың ең көрнекті корей ғалымдарының бірі Ли Кибайк Юльджи Мундеоқтың Суйдың жаулау әрекеттерін тоқтатудағы еңбегі Кореяның шетелдік үстемдікке қарсы тұруының алғашқы мысалдарының бірі екенін атап өтті. Оңтүстік Кореяда Сеул қаласының орталық көшесі Юльджиро Юльджи Мундеоқтың құрметіне аталды. Оңтүстік Кореяның екінші жоғары әскери наградасы Юльджи Мундеоқтың есімімен аталады. Корея Республикасының Әскери-теңіз күштері Юльджи Мундеоқтың құрметіне "Gwanggaeto the Great" класты эсминецін атады. Юльджи Мундеоқтың "Юльджи Мундеок ханси" атты әдеби туындысы корей әдебиетіндегі ең көне поэзия үлгілерінің бірі болып табылады. Оңтүстік Корея мен АҚШ арасындағы екі жылда бір рет өткізілетін бірлескен әскери оқу-жаттығуы Юльджи Мундеоқтың құрметіне "Ulchi Focus Lens" (UFL) деп аталды. 2015 жылы ол "Ulchi Freedom Guardian" (UFG) деп қайта аталды. UFG – әлемдегі ең ірі компьютерлік басқару және бақылау оқу-жаттығуы, ол АҚШ және Оңтүстік Корея күштерінің Солтүстік Кореяның шабуылына қарсы қалай қорғанатынын зерделейді.
Танымал мәдениет
Crusaders Quest танымал мобильді ойынындағы ойналатын кейіпкер Айқазан Эулжи Мундеокқа негізделген. Эулджиді мобильдік ойын Mini Warriors-те жеті күн бойы кіру арқылы алуға болады. Эулджи – Rise of Kingdoms мобильдік/компьютерлік ойынында ойналатын кейіпкер. Эулжи Мундеок – Infinity Kingdom мобильдік ойынында шақыру арқылы қол жеткізілетін өлместік.
Теледидар және кино
Ли Жун Гил 2006–2007 жылдарғы SBS телесериалы «Еон Гэсомун» рөлінде сомдады.