Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Белгияның еркін күштерінің бөлімдері

Тәуелсіз Белгия бригадасы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Белгияның еркін күштері құрамындағы белгиялық және люксембургтік әскери бөлім. Бұл бригада командирі Жан-Баптист Пиронның атымен «Пирон бригадасы» (Brigade Piron) деп кеңінен танымал. Бригада Батыс Еуропа территориясында әрекет етіп, Нормандия шайқасына, Бельгияның азат етілуіне және 1944-1945 жылдары Нидерландтағы шайқастарға қатысты.

Шығу тегі

Бригада Пирон 1940 жылы Бельгия үкіметі сияқты, Ұлыбританияға қашқан жүздеген бельгиялық сарбаздардан құрылды. Белгия армиясының жаңа басшылығы генерал-лейтенант Виктор ван Стридонк де Буркельдің жетекшілігімен 1940 жылдың 25 мамырында Тенбиде, Бельгия капитуляциясына үш күн бұрын құрылды. Ван Стридонк де Буркель 1940 жылдың маусымында Ұлыбританиядағы Бельгия күштерінің қолбасшысы болды, ал сол айда бельгиялық министр (Жаспар) барлық бельгиялықтарды Ұлыбританияға соғысуды жалғастыруға шақырды. 1940 жылдың шілде айының соңында Бельгия күштерінде 462 адам елден тыс қызмет ететін болды; көптеген бельгиялықтардың келуі бірнеше әскери бөлімдер құруға мүмкіндік берді. Әскерлер Ұлыбритания мен Канадада оқытылды, ал 1942 жылы майор Жан Батист Пирон Шотландияға келді, ол тез арада армия штабына қосылып, бельгиялық әскерлердің дайындығын жақсартуға жауапкер болды. Артиллерия жарысында бельгиялық батарея бірінші орынды жеңіп алды. Ұлыбританиядағы Бельгия күштері 1942 жылдың 4 маусымында одақтастарға ресми түрде берілді. Жыл соңына қарай армия қайта құрылды, соның ішінде майор Пиронның басшылығымен 1-Бельгиялық бригада құрылды, ол жаяу әскер, артиллерия және барлау бөлімшелерінен тұрды. Әскерлерді даярлау 1943 жылы жалғасты, ал десанттық жаттығулар 1944 жылдың басында өтті. Люксембургтік бөлім наурыз айында Пирон бригадасына артиллериялық бөлім құру үшін тағайындалды. Барлығы шамамен 116 люксембургтік осы бөлімде қызмет етті. Бельгиялықтар әлемнің түкпір-түкпірінен келгендіктен, 1944 жылы бригадада отыз үш тілде сөйлесті.

Нормандияға шабуыл

6 маусым күні 1944 жылы D күні бригадасыз шабуылға түсірілді, оның 2200 сарбазының үлкен көңілі қалды, бірақ британдықтар оларды Бельгияны азат ету үшін резервте қалдыруды жөн көрді. (Бұл саясат соғыстан кейінгі армиялардың негізін құрайтын және жарақат алғандардың орнын толтыру қиын болатын барлық кішігірім ұлттық әскери контингенттерге қатысты.) Пирон бельгиялық эмигранттық үкіметіне лобби жасады, ол британ үкіметінен бельгиялық әскерлерді майданға жіберуді сұрады, осылайша әскерлердің құлдырап бара жатқан рухын көтеруге тырысты. 1944 жылдың 29 шілдесінде бригадаға жылжуға дайын болу бұйырылды. Оның алғашқы бөлімдері 30 шілдеде Нормандияға келді, ал негізгі бөлігі 8 тамызда Ароманш пен Курсельге келді, Нормандия шайқасы аяқталғанға дейін. Бригада Бірінші канадтық армия құрамындағы британдық 6-шы әуе десанттық дивизиясының (генерал-майор Гейл) басқаруында жұмыс істеді. Бельгиялықтар 9 тамызда активті қызметке кірісті. Бельгия бригадасы 17 тамыздан бастап 6-шы әуе десанттық дивизиясының британдық және голландтық (Принцесса Ирен бригадасы) әскерлерімен бірге Канал жағалауын тазалау операциясына қатысты. Мервилл Франсвилл Плажы кешке азат етілді, Варавилл 20 тамызда. Бригаданың бронетранспорттық құралдары британдық бөлімдерге көмектесу үшін бөлінді. Див-сюр-Мер мен Кабур 21 тамызда таңертең, ал Ульгат түстен кейін алынды. Бригада 22 тамызда Виллер-сюр-Мер мен Довильді, ал 24 тамызда Трувиль-сюр-Мер мен Сейн сағасындағы Онфлерді басып алды. Довиль мен Трувиль-сюр-Мер коммуналарын байланыстыратын көпір «Пон де Бельж» деп аталды және коммуналарды азат еткен бригадаға арналған естелік тақта сақталған. Бельгиялық бронетранспорттық құралдары 26 тамызда Фульбекте бригаданың қалған бөлігімен қайта бірікті. 1944 жылдың 28 тамызында бригада Сейн сағасын тазалау және Гаврді қоршауға көмектесу үшін британдық 49-шы жаяу әскер дивизиясына бағындырылды. Бригада 3 қыркүйекте түнгі сапардан кейін Франция-Бельгия шекарасына келді, ал ертесіне күні британдықтардан кейін Брюссельдегі Ронгиге бет бұрды. Қыркүйек айының басында бригада британдық сарбаздарға жол көрсетті, қарсылық қозғалысының мүшелеріне көмектесуге тырысты және Эвере мен Мелсбрук әуежайларында миналарды жоюға қатысты. Бригада 1944 жылдың 3 қыркүйегінде Бельгияның солтүстігіне енді.