Кіріспе

Робигалия – ежелгі Рим дінінде 25 сәуірде тойланатын мереке. Бұл мереке Робигус құдайының құрметіне аталған. Оның негізгі рәсімі – астық далаларын аурудан сақтау үшін итті құрбан ету. "Үлкен және кіші" жарыстар түріндегі ойындар (ludi) ұйымдастырылды. Робигалия – сәуір айындағы бірнеше шаруашылық мерекелерінің бірі, мақсаты өсімдіктердің өсу кезеңін тойлау және оларды жандандыру еді. Алайда, осы мерекенің құрбандыққа шалумен байланысты қараңғы жақтары егін нашар өсуіне қатысты алаңдаушылықты және осы жағдайды болдырмау үшін құдайдың қанатына тәуелділікті білдіреді.

Сипаттама

Робигалия Агер Романның шекарасында өткізілді. Верриус Флакк оны Римнен Via Claudia бойымен бесінші шақырымдағы (люкус) тоғайға орналастырды. Мерекеде ойын-сауықтар (луди) және сүттен айырылмаған күшіктің (катулус) қаны мен ішегінен құрбандық шалынуы болды. Ежелгі Римнің қоғамдық дінінде көптеген жануар құрбандықтары ортақ тамаққа әкеліп соқты, сондықтан римдіктердің күнделікті тағамының бір бөлігі болған үй жануарлары құрбандыққа шалынды; ит көбінесе Гекка және басқа да жер асты құдайларына арналған сиқырлы және жекелеген рәсімдерде құрбандық ретінде кездеседі, бірақ Луперкалияда және астық дақылдарына қатысты тағы екі құрбандыққа көпшілік алдында ұсынылды.

Шығу тегі

Рим заңдары мен дінінің көптеген басқа да аспектілері сияқты, Робигалия институтын Римнің екінші патшасы ретінде билік құрған он бірінші жылы сабин Нума Помпилий құрған деп есептелінеді. Нума мен фламен Квириналистің, Квиринус діни қызметкерінің бірге болуы, сабин соғыс құдайы Марспен бірдейленгендігі сабин тегін көрсетеді. Кейінгі Республика ғалымы Варро Робигалияның Робигус құдайының атымен аталғанын айтады, ол ауыл шаруашылығы ауруларының күші немесе бейнесі болғандықтан, олардан сақтауға да қабілетті еді. Осылайша, ол Аулус Геллийдің айтуынша, құрмет көрсетуді қажет ететін, ықтимал қауіпті құдай еді. Бірақ осы құдайдың жынысы белгісіз. Ауыл шаруашылығы жазушысы Колумелла осы есімді әйелдік түрінде Робиго деп атайды, бұл бидай тотығының бір түріне арналған сөз сияқты, оның түсі қызыл немесе қызыл қоңыр. Робигус және рубиго екеуі де Рубиг түрінде кездеседі, антикалық ассоциация бойынша этимологияға сәйкес, бұл гомеопатиялық немесе симпатиялық сиқырдың бір түрі ретінде қызыл түске (ruber) байланысты деп есептелді. Түс маңызды: ауру қызыл болды, қажетті күшіктер (немесе кейде иттіктер) қызыл түсті болды, қанның қызыл түсі Марстың римдік бейнесін еске түсіреді, ол егісшілік пен қан төгілудің құдайы еді. Уильям Вард Фаулердің римдік мерекелер туралы еңбегі стандартты анықтама болып табылады, ол Робигус Марстың «индигитациясы» деген ойды қолдайды, яғни дұғалық формулярда қолданылуға тиіс есім. Бұл ойға қолдау ретінде, діни қызметкер фламен Квириналис болды, ал ойындар Марс пен Робиго үшін өткізілді. Фламен Овидийдің Фастиде, римдік мерекелер туралы алты кітаптан тұратын поэмасында кеңінен келтірген дұғаны оқыды, ол осы күннің ең толық, бірақ қиын сипаттамасын береді.

Басқа да ережелерді сақтау

Бұл күні Марс және Робиго құрметіне күйме жарыстары (ludi cursoribus) өткізілді. Жарыстарда "үлкен және кіші" деп екі санат болды, бұл жас және ересек топтарды білдіруі мүмкін. Күйме жарысында, жас жүргізушілер алдымен екі атты күймемен (бига) тәжірибе жинап, содан кейін төрт атты күймеге (квадрига) көшетін секілді. Марс құрметіне арналған басқа да ат пен күйме жарыстары Эквиррияда және қазан айында жылқы құрбан етілгенге дейін өтті.

Күнтізбелік контекст

Fasti Praenestini сонымен қатар, сол күні фестиваль секс-жұмыскерлердің белгілі бір тобын тойлады: "қызметке жіберілген ұлдар", бұл алдыңғы күні кәсіби деңгейдегі әйелдер жезөкшелер ретінде танылғаннан кейін болды. Сәуір айындағы басқа шаруашылыққа қатысты мерекелер: Cerealia, яғни Церера мерекесі, айдың ортасында бірнеше күнге созылды; 15 сәуірде Fordicidia, жүкті сиыр құрбандыққа шалынды; 21 сәуірде Parilia, малдың сау болуын қамтамасыз ету үшін; және 23 сәуірде Vinalia, шарап фестивалі. Варро бұл мерекелерді, Robigalia және ай соңындағы Ұлы Ананың Megalensia мерекесін сәуір айындағы "алғашқы" римдік мерекелер деп есептеді. Robigalia христианның Rogation мерекесімен байланысты, ол приход пен егістіктерді тазарту және баталаумен айналысты және христиан күнтізбесінде 25 сәуірде Robigaliaның орнын басты. Шіркеу әкесі Тертуллиан Робиго қасиетін "құрастырылған" деп қысыммен айтты, ол ойдан туған нәрсе.