Кіріспе

Бұрынғы Жапония провинциясы

Бунго провинциясы (豊後国) – Жапонияның шығыс Кюсю аймағындағы провинция, қазіргі Оита префектурасының көп бөлігін қамтиды, бірақ қазіргі Накацу және Уса қалалары кірмейді. Бунго оңтүстікте Хюгамен, батыста Хиго және Чикугомен, солтүстікте Чикузен және Бузенмен шектесетін. Оның қысқартылған атауы Хошу (豊州) болған, сонымен қатар Нихо (二豊) деп те аталған. Гокисичидо жүйесінде Бунго Сайкайдо аймағының провинцияларының бірі саналды. Енгишики жіктеу жүйесінде Бунго маңыздылығы тұрғысынан "жоғары елдер" (上国) санатына, ал астанадан қашықтығы бойынша "алыс елдер" (遠国) санатына жатты.

Ерте тарих

Кофун дәуірінде Бунго аймағында үш негізгі билік орталығы болды: Кунисаки түбегі, қазіргі Оита ауданы және Хита ауданы төңірегіндегі аймақ, олардың әрқайсысын куни но миятсуко басқарды. Асука дәуірінде аймақ Тойо провинциясы деп аталатын бір провинцияға біріктірілді, сондай-ақ Тойокуни но Мичи но Шири деп те аталатын. Тайка реформасынан кейін және 701 жылы Ритсурио жүйесінің орнатылуынан кейін Тойо провинциясы Бунго және Бузен провинцияларына бөлінді. 8-ғасырдың бірінші жартысында құрастырылған Бунго-но-куни фудёки – Жапониядағы толық сақталған бес фудёкидің бірі. Кокуфу Бунго Оита қаласының Фуруго (古国府) бөлігінде орналасқан деп есептеледі, бірақ 2023 жылға дейін археологиялық дәлелдер табылмады. Бунго провинциясының ихиномия атағын алу үшін екі киелі орын таласады: Юсухара Хачимангу және Сасамута киелі орындары, екеуі де Оита қаласында орналасқан, сондай-ақ Бунго Кокубун джи. Уса Цзиньгу, көбінесе "Уса Хачимангу" деп аталады, провинцияның ихиномиясы деп қате айтылады, бірақ ол бұрынғы Бузен провинциясында, Бунгода емес. 1185 жылы Хэйан дәуірінің соңында, Генпей соғысында Хайке кланы жойылғаннан кейін, Минамото но Йоритомо Кюсюдегі Тайра кланының самурайларын басу үшін Бунго провинциясында Отомо кланын шуго ретінде орнатты. Отомо Камакура дәуірінен Муромачи дәуіріне дейін аймақты басқарды және көптеген қақтығыстар барысында олардың билігін көршілес провинцияларға кеңейтті. Сеңгоку дәуірінде португал саудагерлерінің келуімен аймаққа батыс мәдениеті мен технологиясы келді, сонымен қатар оттық қарулар мен христиан діні енгізілді. Фунай аймағы иезуиттердің орталығы болды. 1551 жылы Отомо Сорин Франциск Ксавьермен жеке кездесіп, кейіннен христиан дінін қабылдады. Иезуиттік жазбаларда "Бунго патшасы" деп аталатын Сорин 1550 жылдары Гоаға саяси делегацияларды, ал 1582 жылы Римге Теншо елшілігін жіберді. Ол сондай-ақ өзінің қол астындағыларын дінін өзгертуге мәжбүрледі және өзінің иеліктеріндегі буддалық храмдар мен синтоизм киелі орындарын қиратуға бұйрық берді. 1578 жылы ол оңтүстіктегі Шимадзу кланымен қақтығысқа түсіп, бірнеше шайқаста жеңілгеннен кейін Тоётоми Хидэёшиден көмек сұрады. 1587 жылы Хидэёши Кюсюді басып алғаннан кейін, Сориннің ұлы Отомо Йошимуне Бунгоны қайтадан басқару құқығын алды. Хидэёши шетелдік миссионерлерді қуғаннан және Киришитан дініне тыйым салғаннан кейін, ол шомылдыру рәсімінен бас тартып, провинциядағы христиан дінін жою үшін күшті науқан бастады. Алайда, ол кейіннен Кореяға жасалған жапон шапқыншылығы кезінде (1592–1598) қорқынышпен айыпталды және иелігінен айырылды. Бунго шағын шаруашылықтарға бөлінді.