Кіріспе

Британдық халыққа ұнаған алғашқы танымал музыка 16 және 17 ғасырларда баспа революциясының нәтижесінде пайда болған, арзан бағада және көптеп сатылған балладалармен бастау алды, бұл үрдіс 19 ғасырға дейін жалғасты. Келесі технологиялық, экономикалық және әлеуметтік өзгерістер 19 ғасырда музыканың жаңа түрлерін тудырды, оның ішінде классикалық музыканың халыққа кең тараған және бірлескен түрлерін орындаған қола духовой оркестрлері де болды. Сол сияқты, жаңа қалалық қоғамдардың ойын-сауығын қамтамасыз ету үшін музыкалық залдар ашылды, бұл залдар қолданыстағы музыкалық формаларды бейімдеп, танымал әндер мен қойылымдар жасады. 1930 жылдары американдық джаздың ықпалымен британдық би ансамбльдері құрылды, олар әлеуметтік және танымал музыкамен қамтамасыз етіп, қоғамдық шаралар мен радио эфирінде үстемдік құрды.

Жақсы әндер

Бродсайд балладалары Ұлыбританиядағы коммерциялық халық музыкасының алғашқы түрі болды деуге болады. Олар 16 ғасырдағы арзан баспаның дамуының нәтижесінде пайда болды. Олар көбінесе нашар сапалы қағаздың бір жағына басылып шығарылатын. Мұндай қағазды бойлық кесіп, «широколиптер» немесе бүктеп, кітапшалар да жасауға болатын. Олар өте көптеп шығарылды, 1660 жылдары Англияда жылына 400 мыңнан астам данасы сатылды. Көптегенін қала көшелерінде немесе жәрмеңкелерде саяхатшы-сатушылар сатты. Олардың тақырыптары дәстүрлі балладалардан ерекшеленді, алайда көптеген дәстүрлі балладалар бродсайд түрінде жарық көрді. Тақырыптарына махаббат, дін, ішімдік әндері, аңыздар, сондай-ақ ертедегі журналистика – апаттар, саяси оқиғалар, белгілер, кереметтер мен таңғажайып оқиғалар кірді.

Мыс аспаптар

Британдық қола оркестрлері қолданатын көптеген аспаптар бұрыннан-ақ қолданыста болғанмен, 1840 және 1850 жылдары ауылдық, шіркеулік және әскери оркестрлерден бөлек, бұқаралық құбылысқа айналды. Қола оркестрлері – индустрияландыру процесіне жауап ретінде пайда болды, ол үлкен жұмысшы табын, технологиялық жетістіктерді (оның ішінде ойнауға оңай және дәл поршеньді клапанды аспаптарды) және аспаптарды жылдам өндіріп, таратуға мүмкіндік берген жаппай өндірісті дамытты. Бұл оркестрлер жаңа құрылған немесе қарқынды өсіп келе жатқан қауымдастықтардың жергілікті бірлігі мен ұмтылыстарын көрсететін құрал болды. Бұл, әсіресе оркестрлердің жылдам өсуі мен ұйымдастырылуында, сондай-ақ 1850 жылдардың соңында қола оркестрлері арасындағы жарыстардың ұйымдастырылуында айқын байқалды.

Салондағы музыка

"Үй музыкасы" – орта таптың үйлеріндегі қонақ бөлмелерінде әуесқой әншілер мен пианиношылар орындаған танымал музыка. Ноталар түрінде таратылған бұл музыканың өркендеу кезеңі 19 ғасырда музыкалық аспаптар мен музыкалық білім алуға жеткілікті қаржысы бар үй шаруашылықтарының санының артуымен, сондай-ақ бос уақыт пен мәдени құштарлықтың музыкамен шұғылдануға мүмкіндік беруінің нәтижесінде келді. Аккордтық классикалық музыкадан өзгешелігі, үй музыкасы гармониялық тәуелсіз немесе гармониямен анықталмайтын мелодияларды қамтиды. Көптеген алғашқы үй әндері басқа музыкалардың, мысалы Томас Мурдың "Ирландиялық әндері" сияқты, дауыс пен клавиш аспаптарына арналған көшірмелері болды, олар дәстүрлі әуендерді жаңа мәтіндермен біріктірген. Орындалған басқа жанрларға итальяндық опералардан ариялар, патриоттық шығармалар, діни әндер және музыкалық сахнаға арналған туындылар, соның ішінде қаралаған минстрель шоуларынан алынған үзінділер кірді. 19 ғасырдың соңына қарай, үй жағдайында әуесқойлар үшін арнайы жазылған әндердің саны көбейді. Бұл шығармалар өзіндік стильге ие болды: сол кездегі көркем әндерге ұқсас мелодиялық және гармониялық мазмұнымен, бірақ қысқа және қарапайым құрылымымен, сондай-ақ әнші мен аккомпаниаторға техникалық талаптарды азайтумен еректелді. Үй әнінің ең жоғары деңгейі 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Солтүстік Америкада және Британ аралдарында болды. Әндер мелодиялық және гармониялық тілі жағынан күрделенді, және үйлерде қолданылуымен қатар, кәсіби әншілер оларды концерттерде жиі орындады. Ерекше және танымал үй әндеріне Генри Бишоптың Джон Говард Пейннің мәтінімен жазылған "Home, Sweet Home", Генри Расселдің "The Old Arm Chair", Артур Салливанның Аделаида А. Проктордың мәтінімен жазылған "The Lost Chord" және Кларибелдің (Шарлотта Барнард ханым) "Take Back the Heart" әндерін жатқызуға болады.

Музыкалық зал

Музыкалық залдар 19 ғасырда бұрынғы ауылдық халықтың қарқынды индустриялануы мен қалалануының нәтижесінде дамыды. Жаңа қалалық қоғамдар өздерінің мәдени тамырларынан үзіліп, жаңа және қолжетімді ойын-сауық түрлеріне зәру болды. Музыкалық залдар бастапқыда барлар болған, олар қонақтарына музыка мен ерекше қойылымдар түрінде ойын-сауық ұсынды. 19 ғасырдың ортасына қарай Лондонда алғашқы мақсатты түрде салынған музыкалық залдар пайда болды. Музыкалық зал әндері қарапайым ырғақпен және күшті мелодиямен сипатталады, оны тыңдаушылар оңай қабылдай алады. Әдетте, музыкалық зал әні орындаушының жеке айтатын шумақтарынан және негізгі мелодияны жеткізетін, сонымен қатар тыңдаушыларды бірге ән салуға шақыратын қайталама хордан тұрады. Көшпелі музыкалық зал жұлдыздары: Мари Ллойд, Гарри Чемпион, Джордж Формби, Веста Тилли, Гас Элен, Литтл Тич, Грейси Филдс және Фланаган мен Аллен. Музыкалық зал композиторларының қатарында Лайонель Монктон, Феликс Пауэлл және Ноэль Гей болды.

Би-группалар (биг-группалар)

1925 жылдан 1946 жылға дейін Ұлыбританияда би оркестрлерінің музыкасы ең танымал болды. Британдық оркестрлер американдық "Биг Бенд" джазымен байланысты болған "Свинг" музыкасын толыққанды қабылдаған жоқ. Ол американдық джазға қарағанда әлдеқайда тыныш, көбінесе тәттірек болды. Билли Коттонның аты ең ұзақ сақталды, өйткені ол 60-жылдардың соңына дейін телеарнада бағдарлама жүргізіп тұрды. Тед Хиттің аты 1964 жылға дейін жаңғырды. Жақтастары оларды "Тәтті" (Амброз, Джеральдо және Виктор Сильвестр) және "Қызықты" (Гарри Рой және Нат Гонелла) деп бөліп қарастырды. Джек Хилтонның оркестрі 1933 жылға дейін "қызықты" болды, содан кейін олардың сәттілігі арта келең, көбірек тәттіленді. Кейбір жетекші әншілер өздері де танымал атанды. Ең танымалдары – Ал Боули және Лесли "Хатч" Хатчинсон.