Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
«Қару-жарақтар өтуі» – Эрик Амблердің 1959 жылғы романы, ортағасырлық соғыс ойыны.
1959 novel by Eric Ambler
the medieval war game
Passage of Arms is a 1959 novel by Eric Ambler.
Сюжет
Гириджа Кришнан, Малайядағы каучук плантациясының бухгалтері, өмірінде бір ғана мақсатқа ие: жергілікті автобус компаниясын және көлік жүйесін құру. Бірақ оның бұл жобаны қаржыландыруға жеткілікті қаражаты жоқ. Жергілікті билік плантация маңында коммунистік террористер тобын жояды, ал Гириджа олардың қаруларының күйіне қарап, олардың қару-жарақтың қоймасы жақын маңда болуы мүмкін екенін түсінеді. Ұзақ және қажырлы еңбек пен сәттілік нәтижесінде ол оны табады. Ол қаруды Сингапурдағы қытай кәсіпкерлерінен құралған отбасыға қауіпсіз сатуға бірнеше жыл күтеді. Отбасының құрамында резеңке плантациясының өнімдерін үнемі экспорттайтын көлік компаниясын басқаратын құрметті бизнесмен Тан Сио Монг, сондай-ақ әрдайым ақшаға мұқтаж жұмысшылардың арасында беделді адам және құмар ойыншы Тан Ям Хенг, және көшеде өмірге бейімделген Тан Так Чи бар. Гириджа қаруды Тан отбасына сатқанда, олар оны пайдалы сату үшін, сатып алушыдан ақшаны заңды түрде алуға құқылы болатын еуропалық немесе американдық шетелдік табу керектігін түсінеді. Олар Делавэрден келген әлемді аралап жүрген наив американдық туристер Грег Нильсен мен оның әйелі Доротиді табады. Сингапурдағы такси жүргізушісі Кху А Ау ("Ағылшын тілінде сөйлейтін туристерге Джимми" деп атайды) Нильсендерді инвентаризация мен ақша аудару туралы құжаттарға қол қою үшін айтарлықтай сыйақы уәдесімен көндіреді. Грег осы ұсынысқа қуана келіседі, себебі Джимми қарудың Суматрадағы коммунистерге қарсы күресіп жатқан топтарды қаруландыру үшін қолданылатынын айтады, бірақ ол мәмілені аяқтау үшін Суматраның Лабуанга қаласына барып, көтерілісшілердің басшысынан қолтаңба алу керектігін білгенде, ынтасы төмендейді. Лабуанганың әскери губернаторы жергілікті коммунистік ұйыммен одақтасқан. Грег, Дороти және олардың көтерілісшілермен байланысы бар адамдары коммунистік агенттерге ұсталып, түрмеге қамалады, олар қару-жарақ жөнелтуді тоқтатып, оларды губернаторға тапсырады. Көтерілісшілер түрмені шабуылға алып, Грег пен Дороти жергілікті американдық және британдық консулдардың көмегімен қашып құтылуға жетеді. Сингапурда Грег қару саудасынан бас тартып, үйіне қайтқысы келеді. Циник британдық шенеунік оны кері қайтаруға көндіреді, Грег пен Доротидің өмірін сақтап қалған көтерілісшілерді қарудан айырмау керек дейді. Сондай-ақ, ол Грегке Тан отбасына қарсы кек алуға көмектеседі, төлемді Ям Хенгке тапсырады, ол оны жауапсыз іскерлік мәмілелерде жоғалтады. Өзін мойынсұндырған, бірақ жеңілдеген Грег пен Дороти Делавэрге қайта оралады. Қару жөнелтілімінен түскен пайдадан айырылғанмен, Тан Сио Монг Гириджаға схемаға салған үлесі үшін ақы төлеуге міндетті. Гириджа ақшаның орнына бизнес серіктестігіне келіседі және өзінің жаңа автобус желісін Танның кеме компаниясының бөлімшесі ретінде басқарады.
Girija Krishnan, a bookkeeper at a rubber plantation in Malaya, has one ambition in life: to found and establish a local bus company and transport system. But he has no money to finance this endeavor. The local authorities kill a gang of Communist terrorists near the plantation, and Girija realizes from the condition of their guns that their cache of weapons must be somewhere nearby. By slow, hard work and some good luck, he succeeds in finding it. He waits several years until he can safely sell the weapons to a Chinese family of entrepreneurs centered in Singapore. Members of the family include the respectable businessman Tan Siow Mong, who runs the transport company which regularly exports the rubber plantation's crop; also the labor racketeer and compulsive gambler Tan Yam Heng, who always needs money; and the streetwise Tan Tak Chee. When Girija sells the weapons to the Tan family, they realize that in order to re sell them safely for profit, they need to find a respectable European or American foreigner who can take legal responsibility for the transfer of funds from the eventual buyer. They find Greg Nilsen and his wife Dorothy, a pair of naive American tourists from Delaware, who are taking a round the world cruise. A taxi driver in Singapore called Khoo Ah Au ("Jimmy" to English speaking tourists) recruits the Nilsens with a promise of a handsome fee for signing the transfers of inventory and money. Greg is happy to do so when Jimmy tells him that the weapons will be used to arm anti Communist insurgents in Sumatra, but his enthusiasm wanes when he learns that in order to complete the transaction, he must travel in person to the Sumatran city of Labuanga and obtain the insurgent leader's signature. Outnumbered by the insurgents, the military governor of Labuanga has allied himself with the local Communist organization. Greg, Dorothy, and their insurgent contacts are caught and imprisoned by Communist agents, who have been intercepting shipments of weapons and turning them over to the governor. The insurgents send a rescue force to attack the prison, and Greg and Dorothy manage to escape with the help of the local American and British consuls. Back in Singapore, Greg wants to abandon the arms deal and go home. A cynical British official convinces him otherwise, saying that the insurgents should not be cheated of their weapons after saving Greg and Dorothy's lives. The official also prompts Greg to get a bit of revenge against the Tan family by leaving the payment for the weapons in the care of Yam Heng, who promptly loses most of it in irresponsible business dealings. Humbled but relieved, Greg and Dorothy return to Delaware. Although he has been deprived of any profit from the arms consignment, Tan Siow Mong is still obliged to pay Girija for his part in the scheme. Girija accepts a business partnership in place of the money, and operates his new bus line as a division of Tan's shipping company.
Контекст
Атауы роман сюжетіне де, "қарулы күреске қатысу" деген тіркеске де екі рет сілтеме жасайды. Нильсендер Амблердің романдарына тән, қайта-қайта кездесетін "шетелдегі әдемілер" тақырыбының бір мысалы болып табылады.
The title is a double reference to the novel's plot and the expression a "passage of arms". The Nilsens are an example of the recurrent "innocents abroad" theme that characterizes Ambler's novels.
Қабылдау
New York Times газетінің сыншысы, сонымен қатар өзі де триллер жазушысы болған Джеймс М. Кейн, кітапты "Оңтүстік-Шығыс Азияның оның барлық бояуы мен қазіргі аласапыранның қатігездігімен бейнеленген суреті – бұл ең жақсысы, мәніне дейін жетеді" деп сипаттады. Кітап 1959 жылғы "Алтын қанжар" сыйлығын (сол кезде "Қызыл шабақ сыйлығы" деп аталған) жеңіп алды.
New York Times reviewer James M. Cain, also a thriller writer in his own right, described the book as " a picture of Southeast Asia, in all its color and the savagery of its current turmoil this is tops, and gets down to bedrock." The book won the 1959 Gold Dagger award (then known as the "Crossed Red Herring Award").
Сыртқы көздер
"Қару-жарақтардың өтуі" Things Asian журналындағы шолу. 2009 жылдың 25 қаңтарында алынды. "Эрик Амблер" Бастулли құпия кітапханасы. 2009 жылдың 25 қаңтарында алынды.
"Passage of Arms" Review in Things Asian. Retrieved 25 Jan 2009. "Eric Ambler" Bastulli Mystery Library. Retrieved 25 Jan 2009.