Кіріспе

Қытайдың Оңтүстік Династиялары (502–557)

Лианг әулеті, тарихи еңбектерде Оңтүстік Лианг немесе Сяо Лианг деп те аталады, Қытайдың императорлық әулеті және Солтүстік және Оңтүстік Династиялар кезеңіндегі төрт Оңтүстік Династияның үшіншісі. Оған дейін Оңтүстік Ци әулеті, ал одан кейін Чэнь әулеті болды. Батыс Лианг мемлекеті 587 жылы Суй әулеті тарапынан басып алынғанға дейін сақталды.

Ереже

Лианг әулеті кезінде, 547 жылы парсы елшілігі Лиангқа құрмет көрсетті, янтарь Лианг кітабында Парсыдан шыққан деп жазылған. 548 жылы Хэнань ханзадасы Хоу Цзинь, Лиан императоры Вудың немересі және бұрынғы мұрагері Сяо Чжэндемен бірге көтеріліс бастады және Сяо Чжэнде император болды. 549 жылы Хоу Цзяньканды басып алып, Сяо Чжэндеді тақтан түсіріп өлтірді, билікті өз қолына алды және император Вуды үй қамауына алды. Ол император Ву атынан өзіне қарсы шыққан әскерлерді таратып жіберді. 550 жылы император Ву қайтыс болғаннан кейін, Хоу император Вудың үшінші ұлын, Ган императоры Цзяньвэньді Лиангтың мұрагері етіп тағайындады, ол да үй қамауында болды. Ол өзіне мойынсұнбайтындарды қысымға алуға тырысты. Сонымен қатар, Лианг князьдері Хоуды жоюға тырыспай, бір-бірімен соғысты: император Вудың жетінші ұлы, Сяндун князі Сяо И, өзінің немере інісі, Хедун князі Сяо Юға шабуыл жасап, Сяо Юдың кіші інісі, Юэян князі Сяо Чаны Батыс Вэйге берілуге мәжбүр етті; Сяо И сондай-ақ, өзінің алтыншы інісі, Шаолин князі Сяо Гуанға шабуыл жасап, оны Солтүстік Циға берілуге мәжбүр етті. Сяо Ча мен Сяо Гуан Лианг князьдары болып жарияланды. Алайда, Сяо И Солтүстік Цимен де одақтасқандықтан, Солтүстік Ци Сяо Гуанды қолдауын тоқтатты; Сяо Гуан Хоудан жеңіліп, ақырында Батыс Вэйде өлтірілді. Император Вудың кіші ұлы, Вулинг князі Сяо Цзи императорлық атаққа талапкер болды. 551 жылы Хоу Цзяньвэнь императорын өзінің немере інісі, Южан князі Сяо Дунға тақтан бас тартуға мәжбүр етті, содан кейін Цзяньвэнь императорын өлтірді және Сяо Дунды оған тақтан бас тартуға мәжбүр етті. Хоу «Хань» деп аталатын жаңа әулет құрды. 552 жылы Сяо И «Хань» әулетін жойып, Лианг императоры Юань болып жарияланды. Ол сондай-ақ, өзінің қол астындағыларына Сяо Дун мен оның кіші ағаларын өлтіруді бұйырды. Ол Цзянканға қайта оралудың орнына Цзянлингті бас штаб-пәтер етіп тағайындады. Ол Сяо Цзиді де жоюға қол жеткізді, бірақ мұны істеу үшін Батыс Вэймен одақтасты, олар өз кезегінде И провинциясын (Сичуань) басып алды. 553 жылы Солтүстік Ци Лиангқа шабуыл жасап, император Вудың немере інісі Сяо Туйді император етіп орнатуға тырысты, бірақ жеңіліске ұшырады. Император Юань мен Батыс Вэй арасындағы қарым-қатынас нашарлаған кезде, 555 жылы Батыс Вэй әскері Цзянлингті басып алып, император Юаньды берілуге мәжбүр етті және император Юаньды және оның ұлдарын өлтірді. Ван Сенгбиян бастаған Лианг генералдары Цзянькангта император Юаньның жалғыз тірі ұлы, Цзяо Фанцзиді Цзяньань князі деп жариялады, оны жаңа император етіп тағайындауды көздеді, бірақ Солтүстік Ци әскері оларды жеңіп, император Вудың немересі, Сяо Юаньмин Маркизін император ретінде тануға мәжбүр етті. Ван Сяо Фанцзидің мұрагерлік князь болуын сұрады, ал Сяо Юаньмин келісті. Генерал Чэнь Басян Ванды Солтүстік Циға берілгені үшін айыптап, Сяо Фанчжидің пайдасына Ванды өлтірген рейдті бастады. Сяо Юаньмин Лианг императоры Цзинь болып жарияланған Сяо Фанчжиге бас тартуға мәжбүр болды, ал Чэнь билікті басып алды. Ол бастапқыда Лиангты Солтүстік Циның азаматы деп мәлімдеген, бірақ кейіннен Солтүстік Ци әскерін жеңді. 557 жылы Чэнь Басян жаңа, күшті Чэнь әулетін құрды. Лианг генералы Ван Лин де Сяо Чжуанды, Юань императорының немересі Йонгцзя князін император деп жариялады. 560 жылы Чэнь әулеті Сяо Чжуанды жеңіп, ол Солтүстік Циға қашып кетті және 570 жылы Лианг князі болып тағайындалды. Кішкентай және әлсіз Батыс Лианг мемлекеті 587 жылға дейін Суй әулеті оны жойғанға дейін өмір сүрді. 617 жылы Батыс Лианг императорлық кланынан Сяо Сянь Суй әулетінің соңындағы тәртіпсіздікке байланысты өзін Лианг императоры деп жариялады. Оның патшалығын Тан әулеті 621 жылы жойды.

Лианның мерзімді ұсынысының суреттері

VI ғасырда Лианг императоры Юань жасаған Лиангтың кезеңдік құрбандықтарының портреттері – осындай ерекше маңызды суреттердің ең ерте сақталған нұсқасы. Олар 516-520 жылдар аралығында өткен шетелдік елшіліктерді, әсіресе үш Хефталит (Хуа) елшісін көрсетеді. Шығарманың түпнұсқасы жоғалып кетті, ал осы еңбектің сақталған жалғыз нұсқасы 11 ғасырдағы Сун династиясының көшірмесі болып табылады және қазір Қытай Ұлттық мұражайында сақтаулы. Алғашқы жұмыста олардың әрқайсысының елінен келген кем дегенде жиырма бес елшінің портреттері болған. Сун династиясының көшірмесінде он екі портрет және он үш елшінің сипаттамасы бар, ал Дангчан елшісінің портреті жоқ.

Көркемдік мұра

Нанкиннің жанында билеуші Сяо әулетінің бірнеше мүшелерінің қабірлері мен оларға қоса жасалған мүсіндік кешендері, түрлі деңгейде сақталған күйде табылады. Лианг әулетінің ең жақсы сақталған монументалды мүсіндік туындысы – император Вудың інісі Сяо Сюдің (475–518) қабірі, ол Нанкиннің шығысындағы Цися ауданында орналасқан.

Императорлар

Постұмдық аты Жеке аты Билік ету кезеңінің атауы Лянның императоры У Сяо Ян 502–549 Император Удың туысы Сяо Чжэнде, Линхэ ханзадасы, Ху Цзиньнің бүлігіне қосылды, Ху оны 548 жылы император деп жариялады, бірақ 549 жылы Ху император Уға жеңіске жеткеннен кейін, Ху оны тақтан түсіріп өлтірді, және оны әдетте нағыз император деп санамайды. Тяньцзянь (天監) 502–519 Путун (普通) 520–527 Датун (大通) 527–529 Чжун-Датун (中大通) 529–534 Датун (大同) 535–546 Чжун-Датун (中大同) 546–547 Тайцин (太清) 547–549 Лянның императоры Цзяньвэнь Сяо Ган 549–551 Дабао (大寶) 550–551 Сяо Дун 551–552 Тяньчжэн (天正) 551–552 Лянның императоры Юань Сяо И 552–555 Император Юаньның бауыры Улин ханзадасы Сяо Цзи 552 жылы өзін император деп жариялады, бірақ 553 жылы император Юаньмен жеңіліп, өлтірілді, және оны әдетте нағыз император деп санамайды. Чэншэн (承聖) 552–555 Сяо Юаньмин 555 Тяньчэн (天成) 555 Лянның императоры Цзин Сяо Фанчжи 555–557 558 жылы, император Цзин тақты Чэнь Басянға өткізгеннен кейін (содан кейін Чэнь оны өлтірді), оның туысы Сяо Чжуан, Юнцзя ханзадасы, Солтүстік Цидің қолдауымен генерал Ван Лин оны Лянның императоры деп жариялады. 560 жылы Ван Лин Чэнь әскерлерін жеңіп, Сяо Чжуанмен бірге Солтүстік Циға қашуға мәжбүр болды. Сяо Чжуанды Лян императоры деп санау керек пе, жоқ па – бұл әлі де даулы мәселе. Шаотай (紹泰) 555–556 Тайпин (太平) 556–557