Кіріспе

Қазіргі Талибан үкіметінің кезінде Ауғанстанда саяси партияларға тыйым салынған. Бұрын Ауғанстан Ислам Республикасында көптеген саяси партиялармен дамып келе жатқан көппартиялық жүйе болған. Бұл жүйеде ешбір партияның жеке билікке ие болу мүмкіндігі жиі болмаған, ал партиялар коалициялық үкіметтер құру үшін бір-бірімен жұмыс істеуге мәжбүр болған. Исламдық моральға қарсы деп саналатын нәрсені жақтаған ешбір саяси партияға рұқсат берілмеген. 2021 жылы Талибан қозғалысы үкіметті күшпен басып алып, содан бері елді қарсылықсыз басқарып келеді. 2022 жылдың қыркүйегінде Әділет министрінің міндетін атқарушы Маули Абдул Карим саяси партиялардың активті болуына "қажеттілік жоқ" деді. 2023 жылдың 16 тамызында Талибан үкіметі Әділет министрі міндетін атқарушы Абдул Хаким Хаккани жариялаған жарлық арқылы Ауғанстандағы барлық саяси партияларды ресми түрде тыйым салды, себебі олардың пікірінше, шариғатта саяси партия деген ұғым жоқ және саяси партиялар Ауғанстанның мүддесіне қызмет етпейді.

Бұрынғы тараптар

Төменде Ислам Республикасы құрылғанға дейін таратылған тарихи партиялардың тізімі келтірілген. 1973 жылғы төңкерістен бастап Ауғанстанда көптеген саяси партиялар құрылды. Оларға Мохаммед Дауд Ханның Ауғанстанның Ұлттық революциялық партиясы, коммунистік дәуірдегі Ауғанстанның Халықтық демократиялық партиясы мен Демократиялық Ватан партиясы, 1992 жылдың сәуірінде Кабул құлағаннан кейін билікті алған Солтүстік одақ және 1996 жылы Талибан төңкерісіне дейін елді басқарған партиялар жатады. Ағылшынша атауы Идеология Ескертулер Ауғанстанның Ұлттық революциялық партиясы Республикалық идеология, секуляризм Партияның негізін бірінші президент Мохаммад Дауд Хан қалады. Оның билігіндегі жалғыз заңды партия. 1978 жылы коммунистер жасаған қанды әскери төңкерістен кейін таратылды. Ауғанстанның Халықтық демократиялық партиясы Коммунизм, марксизм-ленинизм, секуляризм, солшыл ұлтшылдық 1965 жылы құрылған коммунистік партия. 1978 жылғы төңкеріс арқылы билікке келді және 1978 жылдан 1990 жылға дейін Ауғанстан Демократиялық Республикасының басты партиясы болды. 1990 жылы Демократиялық Ватан партиясымен алмастырылды. Ауғанстанның халықтық бірлік қозғалысы (Федаиян) Социализм Шаллех е Жавид Коммунизм, марксизм-ленинизм, маоизм, ревизионизмге қарсы Шах режиміне қарсы шыққандары үшін 1969 жылы тыйым салынды.