Кіріспе

1990 жылы түсірілген Ренни Харлиннің "Ди Хард 2" (Die Harder немесе Die Hard 2: Die Harder) – 1990 жылы түсірілген американдық әрекет-триллері. Режиссері – Ренни Харлин, сценарийін Стивен Э. де Соуза және Даг Ричардсон жазған, продюсері – Джоэл Сильвер. Брюс Уиллис Джон Макклейн рөлінде, ал Бони Беделия, Уильям Садлер, Арт Эванс, Уильям Атертон, Франко Неро, Денис Франц, Фред Томпсон, Джон Амос және Реджинальд Вел Джонсонмен бірге ойнаған. «Ди Хард» фильмдер сериясының екінші бөлімі, фильм 1990 жылдың 4 шілдесінде АҚШ-та көрсетілді. Бірінші фильмдегідей, «Ди Хард 2» оқиғасы Рождество қарсаңында өтеді. Макклейн әйелі Вашингтонның Дулес халықаралық әуежайына қонса деп күтіп отырғанда, террористер әуе трафигін басқару жүйесін басып алады. Ол террористерді тоқтатуы керек, әйтпесе оның әйелінің рейсі мен әуежай маңынан өтіп бара жатқан бірнеше басқа ұшақтар отын таусылып құлайды. Түн бойы Макклейн әуежай полициясымен және әскери қолбасшымен де күресуге мәжбүр болады, олардың ешқайсысы оның көмегін қаламайды. Фильм көбінесе жағымды пікірлерге ие болды, сыншылар фильмнің әрекеті мен стилін жоғары бағалап, сюжеттік желінің кейбір элементтерін сынға алды. «Ди Хард 2» кассада үлкен табысқа жетіп, 240 миллион доллар жинады, бұл оның алдыңғы бөлімінің табысын екі есе арттырып, сол жылғы ең табысты жетінші фильм болды. Бұл фильмге дейін «Ди Хард» (1988) және одан кейін «Ди Хард: Кек алу» (1995), «Тірі қал немесе Ди Хард» (2007) және «Ди Хард: Өлуге жақсы күн» (2013) фильмдері шықты.

Сюжет

Рождество қарсаңында, алдыңғы фильмдегі оқиғалардан екі жыл өткен соң, Джон Макклейн қазір LAPD лейтенанты, ол әйелі Холлиді алу үшін Dulles халықаралық әуежайына келеді. Сонымен қатар, жемқор шетелдік әскери басшы генерал Рамон Эсперансаны тасымалдап келе жатқан ұшақ та АҚШ қаражатын есірткі сатып алуға жұмсағаны үшін сотқа өткізілуге Dulles-қа келеді. Эсперансаның ұшағын күтіп алуға келген – бұрынғы полковник Уильям Стюарт, оның беделі түсіп қалған, және Эсперансаның іс-әрекеттерін қолдаған бұрынғы әскери жақтастар тобы. Күдік туған Макклейн Стюарттың екі адамын жүктерді сұрыптау аймағына ертіп келеді, онда атыс басталады. Ол біреуін өлтіреді, ал екіншісі қашып кетеді. Досы, сержант Ал Пауэллдің көмегімен, ол өлген адамның саусақ іздері екі жыл бұрын тікұшақ апатында қаза тапқан американдық сарбаздың саусақ іздерімен сәйкес келетінін анықтайды. Эсперансаның жақын арада келуімен бұл жағдайды байланыстырып, Макклейн алаңдаушылығын әуежай полициясының басшысы Кармин Лоренцо мен әуе қозғалысын басқару директоры Эд Трюдоға жеткізеді, бірақ олар оған сенбейді. Кейін, Стюарт пен оның адамдары әуежайдың шетіндегі шіркеуден жұмыс істеп, келіп жатқан ұшақтармен байланысты тоқтатып, барлық ұшу-қону жолағының жарығын сөндіріп, Эсперансаның ұшағына кедергісіз қонуға рұқсат беруді талап еткенде олар сенімге келеді. Стюарттың басшылығымен Трюдо Dulles әуе кеңістігіндегі барлық ұшақтарды, отын аз екендігі туралы ескертулеріне қарамастан, әуеде ұстауға бұйрық береді. Макклейн Холлидің ұшағы үшін уайымдап, әуежай күзетшісі Марвиннің көмегін сұрап, қарсы тұрады. Әуежайдың бас инженеры Лесли Барнс аяқталмаған антенна массивін пайдаланып, айналып жүрген ұшақтармен байланыс орнатуға тырысады. Лоренцо онымен бірге әуежайдың SWAT тобын жібереді, бірақ Стюарттың адамдары олардың барлығын өлтіріп, антеннаны жояды. Барнсты Макклейн құтқарады, ол Стюарттың адамдарын өлтіреді. Жауап ретінде Стюарт британдық ұшақты апатқа ұшырады, барлығы қаза табады, өйткені ол әуе қозғалысын басқару роліндегі адамды алдап, теңіз деңгейін қайта бағалау арқылы ұшақтың биіктік көрсеткішін бұрмалайды. Эсперансаның ұшағы қонғаннан кейін Макклейн Стюарт пен оның адамдары келгенге дейін Эсперансаны жаралайды. Олар ұшақты жарып, Эсперансаны шіркеуге алып кетеді, бірақ Макклейнді өлтіре алмайды. АҚШ арнайы күштерінің тобы, майор Грант басшылығымен, Стюарт оның шәкірті болғандықтан, келеді. Гранттың әскері мен Макклейн шіркеуге шабуыл жасайды. Макклейн Стюарттың адамдарының біреуін өлтіріп, оның қаруымен қуалайды, бірақ жалдамалылар қар мотоциклімен қашып кетеді. Макклейн соңынан еріп келеді, бірақ оның көлігі атыстан қирап қалады. Неліктен ешкімді жарақаттамайтынын түсінбеген Макклейн, қарудың бос оқтармен толтырылғанын, яғни бұрынғы атыс қойылған және Гранттың тобы Стюартпен құпия түрде байланыста екенін түсінеді. Грант, Стюарт, олардың адамдары және Эсперанса әуежай ангарында кездеседі, онда олар сұраған Boeing 747 оларды күтіп тұр. Холлидің рейсінде мақтанқор репортер Ричард Торнбург ұшақтың неге қонбағанын күдіктенеді. Ол кабинамен байланысқа түсіп, Барнстан барлық айналып жүрген ұшақтарға жағдайды сипаттайтын бұрынғы құпия хабарды жазады. Ұшақтың дәретханасынан Ричард осы жазбаны тікелей теледидардан көрсетеді, бұл әуежай терминалында үрей тудырады, бұл Макклейн мен Лоренцоның 747-ге жетуіне кедергі келтіреді. Холли басқа жолаушының электрошокерімен Торнбургті басып тастайды. Макклейн жаңалықтар тобынан оны тікұшақпен 747-ні тоқтатуға ұшыруды сұрайды. Макклейн қанатқа секіріп, пальтосын пайдаланып, элеронды бұзып, ұшақтың ұшуына кедергі келтіреді. Аяқасты соққылар кезінде Грант Макклейн оны реактивті қозғалтқышқа итеріп өлтіреді. Стюартпен күресіп жатқанда Макклейн Стюарт оны қанатынан сүртіп жіберген кезде қозғалтқыш пилонындағы отын клапанын ашады. Макклейн отынның ізіне от қою үшін темекі тұтандырғышын пайдаланады, ұшақ жарылып, ішіндегі барлығы қаза табады. Өрт ізі сонымен қатар барлық әуедегі ұшақтардың, соның ішінде Холлидің де қауіпсіз қонуына арналған қону жолын көрсетеді. Макклейн мен Холли қайта қосылғаннан кейін, Марвин оларды әуежай арбасына отырғызып, алып кетеді.

Актерлік құрам

Қосымша актерлік құрамға полковник Стюарттың қаскөйлері кіреді: Гарбер рөлінде Дон Харви, сержант Освальд Кокрейн рөлінде Джон Костелло, Миллер рөлінде Вонди Кертис Холл, Берк рөлінде Джон Легуизамо, О’Райли рөлінде Роберт Патрик, Кан рөлінде Том Верика, Бейкер рөлінде Тони Ганиос, Шелдон рөлінде Майкл Каннингэм, Томпсон рөлінде Питер Нельсон, Малки рөлінде Кен Болдуин және Шокли рөлінде Марк Бун-младший. Патрик О’Нил майор Гранттың радио байланысшысы Телфорд рөлінде пайда болады.

Жазу және әзірлеу

Сценарий Уолтер Вейгердің 1987 жылы жарық көрген «58 минут» романы негізінде жазылған. Романның сюжеті ұқсас, бірақ шамалы айырмашылықтары бар: полицей қызметкері әуежайдағы террористерді тоқтатуға тиіс, ал оның қызының ұшағы жоғарыда айналып тұр, ал ұшақ құлауға дейін 58 минуты бар. 1979 жылы «Ди Хард» фильмінің негізі болған «Ешнәрсе мәңгілікке созылмайды» романының авторы Родерик Торп «кейбір түпкілікті кейіпкерлерді» жасағаны үшін мақтау алды, бірақ экранда оның аты «Родерик Торп» деп қате жазылған. Сценарийдің авторларының бірі Стивен Э. де Соуза кейін «Әрекет сөйлейді: зорлық-зомбылық, көрік және американдық әрекет фильмдері» кітабына берген сұхбатында жаулардың Американың «Орталық Америкадағы» араласуына, әсіресе Иран-Контра ісіне негізделгенін мойындады. Фильмнің бастапқы бюджеті 40 миллион доллар болған. Продюсер Джоэл Сильверді ысырапшылдыққа айыптады және фильмнің құны 62-70 миллион долларға жеткені хабарланды. Дуллес әуежайының қардағы көріністері Денверде түсірілуі жоспарланған, бірақ жылы ауа-райына байланысты түсірілім тоқтатылды. Кейбір сыртқы көріністер Мичиган штатының Альпена қаласында түсірілді, ал 747 ұшағының қарға қонуын көрсету үшін қажетті көріністер Мичиган штатының Кинчелое қаласындағы бұрынғы Кинчелое әуе күштері базасында түсірілді. Басқа көріністер Лос-Анджелестегі студияда жасалмаған қарды қолданып түсірілді. Франко Нероның айтуынша, Сильвер оны кастингтен өткізу идеясын олардың ортақ бухгалтерінің кеңсесінде ілінген Нероның киноплакаттарын көргеннен кейін алған. Неро «Ди Хард 2» фильміне түскім келмеді, себебі оған сценарий ұнамады және ол «Өмірдің тынысы» фильміне уәде берген еді. Ақырында, Сильвер Нероның түсірілімдерін актердің екі фильмде де қатысуына мүмкіндік беретіндей етіп жоспарлады.

Маркетинг

1989 жылы Рождествоға арналған трейлерде фильмнің 1990 жылдың 29 маусымында көрсетілуі жоспарланған. Бұл дата 22 маусымға жылжытылды. Бірақ, фильмнің мерзімі мен бюджеті жоспардан асып кеткендігі туралы хабарлардан кейін, көрсетілу күні екі аптаға кейінге, 4 шілдеге шегерілді.

Үй медиасы

Фильм 1991 жылғы 31 қаңтарда АҚШ-та бейнежазбада дебют жасады және алғашқы аптасында «Navy SEALs» фильмінен көп жалға алынған видео болып, жалға алу үшін 505 000 дана сатылды. Фильм 1999 жылғы 9 наурызда DVD форматында қолжетімді болды, одан кейін 2001 жылғы 10 шілдеде «Die Hard Ultimate Collection» DVD жинағының бөлігі ретінде 2 дискілік арнайы басылым DVD форматында қайта шығарылды. Содан кейін 2005 жылдың басында кең экранды нұсқасы (Widescreen Edition) және 2007 жылғы 19 маусымда қайта шығарылды, одан кейін 2007 жылғы 20 қарашада Blu-ray форматында, ал 2013 жылғы 29 қаңтарда қайтадан жарық көрді.

Кассалық жинақ

"Die Hard 2" фильмі "Die Hard" фильмінің кассалық табысын күтпегендей арттырып, барлық күтулерді асып түсті. Фильмнің премьерасынан бұрынғы ең үлкен табысы болды – 1,828 кинотеатрда 3,7 миллион долларлық кіріс әкелді. Бұл рекорд алты жыл бойы сақталды, 1996 жылы "Тәуелсіздік күні" фильмі одан озды. Фильм АҚШ және Канадада 2,507 кинотеатрда кеңінен көрсетіліп, тұңғыш апта соңында 21,7 миллион доллар жинады. "Die Hard 2" АҚШ және Канадада 117,5 миллион доллар, ал әлемдік кинопрокатта 122,5 миллион доллар тауып, жалпы сомасы 240 миллион доллардан асты. Metacritic сайтында фильм 17 сыншының пікіріне негізделіп, 100 балдық шкала бойынша 67 балдық орташа рейтингке ие, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмді A+ - F шкаласында "A" бағасына бағалады. Алғашқы фильмге аралас пікір білдірген Роджер Эберт, сюжеттегі сенімсіздік мәселелерін атап өткеніне қарамастан, жалғастығын "тамаша ойын-сауық" деп сипаттады. Ол бұл фильмнің жалғасы "Another 48 Hrs." және "RoboCop 2" сияқты көңіл көшірмейтін фильмдерге ұқсас екенін айтты. "Бұл дауысты сәтсіздікте қандай да бір ләззат болса, ол көбінесе бірінші фильмнен қалған жағымды эмоцияларға байланысты" деді ол. Брюс Уиллис ойнаған Макклейн кейіпкері әлі де тартымды, тіпті осы жолы ол аздап әзілсіз болса да. Уиллис рөлін орындауға тырысады, бірақ кейіпкерін бірінші фильмде жанымен сезінуге мүмкіндік берген қасиеттері жоқ. Макклейн енді бұрынғыдай жеке қауіпсіздігіне ашық алаңдамайды. "Die Hard" фильміндегі оның квази-каубойлық бейнесі ұмытылды – ол Рой Роджерске қарағанда Рэмбоға көбірек ұқсайды. Фильм жасаушылар Макклейнның жоғары технологияға қарсы тұратынын көрсетуге тырысса да, бұл перспективалық идея дамытылмайды. Empire журналы фильмге бес жұлдыздың үшеуін берді, "Бұл түпнұсқаның сиқырын толыққанды қайтара алмаған қызықты әуесқойлық. Дегенмен, мұнда жақсы сәттер бар, және Уиллис иконалық Макклейн рөлінде берік тұр" деді. Джин Сискел фильмді 1990 жылғы ең жақсы фильмдердің алтыншысы деп атады. Maxim журналы фильмдегі ұшақ апатын "Ең ұлы фильмдегі ұшақ апаттары" тізімінде екінші орынға қойды.