Кіріспе

Американдық судья Дэниел Киллиан Мур (2 сәуір 1906 – 7 қыркүйек 1986) 1965-1969 жылдар аралығында Солтүстік Каролина штатының 66-шы губернаторы болды.

Өмір және мансап

Дэниел Киллиан Мур 1906 жылғы 2 сәуірде Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласында Фред Мур мен Лела Энло отбасында дүниеге келді. Әкесі жоғары сот судьясы болған. Ден дүниеге келгеннен кейін екі жыл өткен соң, әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасы Джексон округіне көшті. Мур 1927 жылы Солтүстік Каролина Университетінің Чапел-Хилл қаласында коммерция саласында бакалавр дәрежесін, ал 1929 жылы Солтүстік Каролина Университетінің заң мектебінде заңгер дипломын алды. Ол «Пи Каппа Фи» бауырластығының мүшесі болды және «Фи Бета Каппа» қоғамына сайланды. Мур Сильва қаласында, Солтүстік Каролина штатында заңгер болып жұмыс істеді және 1941 жылы Солтүстік Каролина штатының Өкілдер палатасында қызмет етті. 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясына қатарына қосылды. Армияда медициналық және әскери судьялар бөлімдерінде қызмет етіп, Еуропада 13 ай болды. 1945 жылдың қазанында әскерден босатылды. Соғыстан кейін Мур 1948 жылдан 1958 жылға дейін Солтүстік Каролина Жоғарғы сотының судьясы болды. Кейіннен ол Солтүстік Каролина штатының Кантон қаласындағы «Champion Papers» компаниясының кеңесшісі қызметін атқарды, сонымен қатар штаттық Су ресурстары жөніндегі кеңесшілер алқасында да жұмыс істеді. 1964 жылы губернаторлыққа үміткер болу үшін «Champion» компаниясынан кетіп, сайлауға түсті. Демократиялық партиясының ішінде консервативті I. Беверли Лейк және прогрессивті L. Ричардсон Прейердің арасында орташа саясатты ұстанды. Мур Прейермен өткен бірінші турда жеңіске жетті. 1965 жылдың 8 қаңтарында қызметке кірісті. Губернаторлық қызметін бір мерзім аяқтағаннан кейін (Солтүстік Каролина штаттарының губернаторлары қайта сайлануға құқылы емес еді), Мурдың ізбасары, губернатор Роберт В. Скотт, оны Солтүстік Каролина Жоғарғы сотына тағайындады. Бұл Солтүстік Каролинаның тарихындағы тұңғыш рет губернатордың осындай құрметке ие болуы еді. 1969 жылдың 20 қарашасынан 1978 жылдың 31 желтоқсанына дейін сотта қызмет етті. Ол заң саласындағы тәжірибесінің кеңдігімен, ақыл-санасымен және мейірімділігімен ерекше көзге түсті. 1968 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда Мур президенттікке бірінші дауыс беру кезінде 17½ дауыс алды, ол вице-президент Хьюберт Хамфриден (1,760½), сенатор Юджин Маккартиден (601), сенатор Джордж Макговернден (146½) және пастор Ченнинг Э. Филлипстен (67½) кейін бесінші орынды иеленді. Мур Солтүстік Каролина штатының 59 дауысының 12-сін, Вирджиния штатының 3-ін, Джорджия штатының 2-сін және Алабама штатының ½ дауысын алды. 1986 жылдың мамыр айында, өмірінің соңғы жылында Мурдің есімімен 40-шы қаларалық тас жолдың бір бөлігіне ат қойылды.

Өлім және ескерткіш

Мур 1986 жылғы 7 қыркүйекте 80 жасында Дурхамдағы Дьюк медициналық орталығында (қазір Дьюк университетінің ауруханасының бөлігі ретінде танылған) қайтыс болды. Аурухана қызметкерлері мен отбасы мүшелері өлім себебін жариялаудан бас тартты, бірақ оның қатерлі ісігі болғаны және қайтыс болғанға дейін Дьюк медициналық орталығында химиотерапиядан өткені белгілі болды. Мур 30 тамызда Дьюк медициналық орталығына түсті және сағат 14:10-да қайтыс болды. Қоштасу рәсімі Ралидегі Эдентон-стрит Біріккен методистік шіркеуінде өтті, ол Солтүстік Каролина штатының Ралидегі тарихи Оуквуд зиратына жерленді. Достары мен туыстарынан алынған мәлімдемелердің бірі сол кездегі губернатор Джеймс Г. Мартинге тиесілі: «Дэн К. Мурдың қазасы Солтүстік Каролина үшін зор қайғы. Менің әйелім және мен жақсы досымыздан айырылдық. Ол және оның сүйкімді әйелі Жаннель бізге көптеген жағынан шабыт берді. Оның бекем және тұрақты басшылығы, губернатор және судья ретіндегі ұзақ жылғы қызметі штат халқына құт-береке әкелді. Біз оны қатты сағынамыз». Бұрынғы губернатор Джим Хант: «Оның сот жүйесіндегі жетістіктері, экономикалық дамуы және жастарға арналған бағдарламалары осы ізгі және өркениетті көшбасшының қазасымен кедейленді» деді. Мур Жоғарғы сот судьясы қызметін атқарган кездегі бас судья Сузи Шарп: «Ол мен таныған ең керемет адамдардың бірі еді. Дэн өте бекем адам болды. Оны қозғау мүмкін емес еді. Бұл тіпті заң факультетінде де солай болды» деді. Бұрынғы губернатор Джеймс Холшаузер: «Ол губернатор ретінде жақсы жұмыс жасады ғана емес, сонымен қатар адал, ізгі адам болды. Менің ойымша, оның штат алдындағы қызметі үлгілі болды» деді. Холшаузер губернатор Санфордтан кейін Мурдың басшылық әдістері «сол кезде өте қабылданатын» екенін айтты. Мурдың отбасы гүлдердің орнына оның атына Солтүстік Каролина университетінің құқық мектебіне стипендия ретінде қаржылай көмек көрсетуді сұрады (Этика бойынша Дэн К. Мур бағдарламасын қараңыз).

2017 жылғы 1 сәуірде Солтүстік Каролинаның тарихи белгісі Сильва қаласындағы Марк Уотсон паркінде Мурдың штаттың сот жүйесіне тигізген маңызды әсерін тану үшін ашылды. Белгіні оның балалары Эдит Мур Гамильтон және Дэниел Киллиан Мур-младший ашты.

Өкіл Дэвид МакКи Холл губернатор Мурдың туысы болды. Екі адамның портреттері бүгін Сильвадағы Джексон округі кітапханасында ілінген.