Кіріспе

Рим-католик шіркеуінің дервиштер ордені

Минимдер, ресми түрде Минимдер ордені (Ordo Minimorum; OM деп қысқартылады) және неміс тілді елдерде Паулан ордені (Paulanerorden) деп белгілі, Франциск Паоланың XV ғасырда Италияда құрған Рим-католик шіркеуінің дервиштер ордені. Орден тез арада Франция, Германия және Испанияға тарады және бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Басқа қайыршы ордендер сияқты, бұл қозғалыстың үш бөлек құрамы немесе ордені бар: дервиштер, тақуа монахтар және күнделікті өмірінде орденнің рухын сақтайтын миряндардың үшінші ордені. Қазіргі таңда Миним терциарларының тек екі бауырластығы бар; екеуі де Италияда орналасқан.

Тарих

Орденнің негізін қалаушы Франциск Паола 1416 жылы дүниеге келді және оған Ассизилік Франциск құрметіне ат қойылды. Бала бір айлық шағында ауырып қалды, ал анасы қасиетті Францискке дұға етіп, егер ол сауығып кетсе, ұлының францискан монастырінде бір жыл өткізетінін уәде берді. Франциск сауығып кетті, бұл оның дұғасы қабылданғанын білдірді. 13 жасында Франциск сол бір жылдық уәдені орындады. Осы жылдан кейін ол өзін жалғыздық пен аскетизмге арнады. 1435 жылы екі ізбасар Францискке қосылып, қауым құрды, ол алғашқыда «Ассизилік Қасиетті Францисктің кедей ермектері» деп аталды. Франциск және оның ізбасарлары 1444 жылы Патернода, ал 1469 жылы Сицилиядағы Милаццода шұңқырлар (эреметтік орындар) құрды. Козенца архиепископы осы топты бекітіп, 1470 жылдың 30 қарашасында оларды діни орден ретінде құрды, ал бұл бекіту 17 мамырдағы Папа Сикст IV-нің Sedes Apostolica бұйрығымен расталды. Сол кезде Папа олардың мәртебесін ермектерден жалбарынушы монахтарға өзгертті. «Минимдер» атауы итальян тіліндегі «minimo» сөзінен шыққан, ол «ең кішкентай» немесе «ең төменгі» деген мағынаны білдіреді, ал олардың негізін қалаушы өзін «ең кішкентайдың ең кішкентайы» (il minimo dei minimi) деп атады. Франциск Паола өзінің қамқоршысы құрған Кіші Монастырдан да артық төмендік танытуды қалады. Франциск 1493 жылы қауым үшін ереже жасады, ол «Минимдер орденінің ермектері» деген атпен бекітілді. Ереженің түпкілікті нұсқасы Папа Юлий II 1506 жылдың 28 шілдесінде Inter ceteros бұйрығымен салтанатты түрде бекітілді, ол қауымның атын Минимдер ордені (Ordo Minimorum) деп қарапайымдастырды. Стандартты үш діни уәдеге – тазалыққа, кедейлікке және бағынуға қоса, ережеде «Оразалық өмір салты» (vita quadragesimalis) уәдесі де бар, ол Минимдердің ерекшелігі болып саналады. Бұл уәде – ауыр сырқатқа шалдыққан жағдайларды және дәрігердің нұсқауларын қоспағанда, барлық ет, жұмыртқа және сүт өнімдерінен түгелдей бас тартуды білдіреді. Орден сонымен қатар аяқсыз (discalced) болып табылады. Минимдердің киімі – кең жеңді, капюшонды және қысқа шәлісі бар қара жүнді тонынан тұрады. Киімді белдеу үшін төрт түйіні (төрт уәдені білдіретін) бар қалың қара арқан және шашақ бекітіледі. Минимдер ордені он бесінші ғасырда Италияның барлық аймақтарына тарады, 1482 жылы Францияға, ал 1497 жылы Испания мен Германияға енгізілді. Испания, Германия және Франциядағы үйлер Француз революциясынан кейін таратылды. ХХ ғасырдың басында Италиядағы бір ғимараттан басқа барлығы 19 монастырь қалды. 2010 жылдың 31 желтоқсанында орденде 46 қауым, 174 мүше болды, олардың 112-сі діни қызметкерлер еді. Олардың көп бөлігі Италияда орналасқан, бірақ олар Бразилияда, Камерунда, Колумбияда, Конго Демократиялық Республикасында, Чехияда, Үндістанда, Мексикада, Испанияда және Америка Құрама Штаттарында да құрылған.

Пауланер сыра зауыты

Германияның Мюнхендегі минимиттер орденінің монастыры өзін қамтамасыз ету үшін сыра қайнатқан, бірақ монахтар қуылғаннан кейін сыра зауыты тәуелсіз жұмыс істеуін жалғастырды. Ол Франциск Паоланың есімімен аталған Paulaner сырасын қайнатуды әлі де жалғастыруда.

Қалиә апалар

Францис 1483 жылы король Людовик XI оны өлім төсегінде мойынұстаушысы ретінде қызмет етуге шақырды. Ол онда Испания елшісі Дон Педро де Лусенамен танысты, ол өте ізгі дин адам болған. Дон Педро Жаэндегі отбасына қасиетті монах туралы хабар жіберді. Оның қызы Елена және оның екі қызы Мария мен Франсиска Дон Педроның хабарларынан шабыттанды, олар Францис қалыптасқан өмір салтына адасқылары келді. Олар елші арқылы әулиеге өздерінің қызығушылықтарын жеткізіп, олардың ішінде сақтанулары тиіс өмірлік ереже сұрады. Францис олардың өтінішін қуана қабылдады және осы мақсатта монахтардың ережесін олардың қапалдағы қарындастар ретінде өмір сүруі үшін бейімдеді. Әулие Францис Паоланың Миним қарындастар федерациясына Испания, Италия, Мексика және Филиппин елдеріндегі 14 монастырь кіреді.

Италиялық

Франческо ди Паоланың ең кіші ордені.