Джон Хорэм: Британ саяхатшысы және өмірлік пэр

Кіріспе

Британдық саясаткер және жұмыс істейтін өмірлік пэр (туған 1939)

Джон Родс Хорам, Барон Хорам (7 наурыз 1939 жылы туған) - Ұлыбританиядағы консервативті саясаткер. Ол парламентте үш партияны өкілдік етті – бастапқыда Лейборист, 1981 жылы құрылған кезде СДП-ге, содан кейін 1987 жылы консерваторларға өтті – және Лейборист және консервативті үкіметтерде министр болып қызмет етті. 4 қыркүйек 2013 жылы ол Ланкашир графтығындағы Гримсаргтың Бароны Хорам ретінде жұмыс істейтін өмірлік пэр атанды. Ол консервативті парламентарийлердің «Ақылға қонымды топ» тобының негізін қалаушысы және төрағасының орынбасары.

Ерте өмір

Хорам Ланкашир графтығының Престон қаласындағы Гримсарг ауылында дүниеге келген. Ол Уэйкфилдтегі тәуелсіз Silcoates мектебінде оқыды, онда бас оқушы болды және Кембридждегі Сент-Катарина колледжіне стипендия жеңіп алды, онда 1960 жылы экономика мамандығы бойынша магистр дәрежесін аяқтады. 1960 жылдан 1962 жылға дейін Йорк қаласындағы Rowntree & Co фирмасында нарық зерттеушісі болып жұмыс істеді. Rowntree's-те жұмыс істеген кезінде ол жаңа өнім – “After Eight” жұқа минт тәттілерінің нарық зерттеуін жүргізді. Содан кейін ол экономикалық журналистика саласына қадам басып, Financial Times және The Economist газеттерінде мақалалар жазды. Журналистикадан кеткен соң, ол серіктесімен бірге CRU International Ltd атты жаңа компанияны құрды, ол минералдар мен металдар саласындағы халықаралық бизнес кеңес берумен айналысады. Ол сонымен қатар, қазір Clarion Housing құрамына кіретін Circle Thirty Three Тұрғын үй қауымдастығының алғашқы төрағасы болды.

Еңбек

Хорам 1966 жылғы сайлауда Лейбористік партиядан Фолкстоун және Хайт округі үшін күресті, бірақ үкіметте отырған Альберт Костайнға жеңілді. 1970 жылғы жалпы сайлауда ол Гейтсхед Батыс округінен Лейбористік партияның депутаты болып сайланды. Ол оңшыл лейборист депутаттардың «Манифест» тобының төрағасы болды және Джеймс Каллахан премьер-министр болған кезде 1976 жылдың қыркүйегінде Көлік департаментінде Билл Роджерстің парламенттік мемлекеттік хатшысы болып үкіметке кірді. 1979 жылғы сайлауда Лейбористік партияның жеңілісінен кейін ол экономикалық мәселелер жөніндегі Лейбористік оппозицияның өкілі болды.

SDP

Хорам 1981 жылы Лейбористік партиядан СДП-ға кеткендердің бірі болды, себебі Лейбористік партияның солға қарай бұрылуынан алаңдады. 1981-1983 жылдары ол Рой Дженкинс басшылығымен Экономикалық мәселелер жөніндегі СДП өкілі қызметін атқарды. 1983 жылы Гейтсхед Батыс сайлау округі таратылғаннан кейін, ол Ньюкасл Орталық сайлау округінде СДП кандидат ретінде сәтті болмады.

Консервативті

Хорам 1987 жылғы сайлауға дейін жақын уақытта Консервативтік партияға қосылды және 1991 жылы Харольд Макмиллан премьер-министр болған кезде либералдардың жеңіске жеткенімен танымал Орпингтон округінен Консервативтік партияның үміткері болып сайланды. Ол 1992 жылғы сайлауда Либерал-демократтардан 12 935 дауыспен басымдықпен жеңіске жетті. 1997 жылы Тони Блэр жеңіске жеткенде Хорам осы мандатты қысқартылған көпшілік дауыспен сақтап қалды. 2001 жылы Уильям Хейг Консервативтік партияның жетекшісі болғанда, ол бар болғаны 269 дауыспен жеңіске жетті. Алайда, 2005 жылы ол Либерал-демократтардың ұзақ жылдардан бергі үміткері Крис Мейнске қарағанда 4947 дауысқа артықтап, көпшілігін арттырды. Осыдан бері округ консерваторлардың бақылауында қалып отыр. Оның сайлау округі Парламентке жақын пойызбен саяхаттауға ыңғайлы болғанына қарамастан, Хорам онда ұстаған екінші үйі үшін шығындарды өтеуге талаптанды.

Министрлік лауазымдар

1994 жылдың наурыз айында Хорам Парламенттік мемлекеттік хатшы, Министрлер кабинетінің мемлекеттік қызмет және ғылым басқармасы болып тағайындалды. 1995 жылдың қарашасында ол Денсаулық сақтау министрлігінде Парламенттік мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Оның міндеттеріне 31 түрлі сала жатты, бірақ екі басты саяси бағыты болды: Қоғамдық денсаулық кеңестерін қайта ұйымдастыру және денсаулық сақтаудағы жеке қаржыландыру институтын құру. Ол 1997 жылғы сайлауда Консервативтер жеңіліске ұшырағанға дейін осы лауазымды атқарды. Ол – соңғы жылдарда екі үлкен партияның да министрі болған жалғыз депутат.

Палатадағы арнайы комитет қызметі

1992 жылы консерватор партиясынан парламент депутаты болып сайланғаннан кейін Хорам Мемлекеттік есеп комитетінің мүшесі болып тағайындалды. Бұл 1995 жылы министр болып тағайындалғанға дейін жалғасты. 1997 жылы Лейбористер партиясының жеңісінен кейін ол Лейбористік үкімет құрған жаңа Экологиялық тексеру комитетінің алғашқы төрағасы болып сайланды. Комитеттің негізгі назары жаңадан туындаған климаттық өзгерістер мәселесіне аударылды. Ол бұл қызметте 2003 жылдың шілдесіне дейін болды. Ол қызметтен кеткен кезде парламенттегі бір резолюция оның еңбегін жоғары бағалады. Осы кезеңде комитет төрағасы ретінде Хорам Парламенттік байланыс комитетінің мүшесі болды, ол өзге міндеттермен қатар, жылына үш рет премьер-министрден жауап алатын. 2005 жылы қайта сайланғаннан кейін Хорам Сыртқы істер жөніндегі комитеттің мүшесі болып тағайындалды және 2010 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Парламенттегі саяси қызмет

Хорам 1997 жылғы сайлау кезінде көзге түсті, ол бірыңғай валютаға қосылуға алғашқы рет публично қарсылық білдірген Майор үкіметінің мүшесі болды. 2003 жылы ол Ұлыбританияның Ирак соғысына қатысуына қарсы дауыс берген консервативті депутаттардың санаулы бірі болды. 2003 жылдан 2008 жылға дейін ол Консервативті партиялық ұйымның 1992 жылғы Атқару комитетіне сайланды. Парламенттік реформаға деген қызығушылығының аясында ол бастапқы "Тең дауыс" заң жобасын әзірледі, онда парламенттік округтердің шамамен бірдей болуы тиіс екені айқындалған. 2009 жылдың 12 қазанында Хорам келесі жалпы сайлауда қатыспау ниетін жариялады.

Сайлау комиссиясы

Халық қабылдауынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хорам Ұлыбританиядағы барлық сайлаулар мен референдумдарды қадағалайтын Сайлау комиссиясының комиссары болып тағайындалды. Ол 2011 жылдан 2018 жылға дейін осы қызметті атқарды.

Лордтар палатасы

2013 жылдың 4 қыркүйегінде Хорам Ланкашир графтығындағы Гримсаргтың бароны Хорам ретінде өмірлік жұмыс істейтін теңдес етілді. 2021 жылғы бюджетті қолдап, ол Лордтар палатасына: «Экономиканың бірінші қаржылық қағидасы – барлық жағдайларда нақты экономикалық өсімді барынша арттыру. Екінші қағида – өсімнің нәтижелерін мүмкіндігінше әділ бөлу. Мен осы бюджетті қолдаймын, өйткені ол осы екі саланың да дамуына нақты үлес қосты. Бюджетке қатысты менің жалғыз күмәнім – корпоративтік салықты көтеру туралы ұсыныс, бұл Бюджеттік жауапкершілік кеңсесінің де алаңдаушылығы». 2021 жылдың 3 қарашасында Лордтар палатасында 2021 жылғы екінші бюджет туралы сөйлеген сөзінде ол былай деді: «Шындығында, Ұлыбритания ұзақ жылдар бойы АҚШ деңгейіндегі салық салу арқылы еуропалық деңгейдегі мемлекеттік қызметтер мен әлеуметтік көмек алуға тырысып келді. Енді қиын жағдай туды. Үкімет мемлекеттік қызметтерді сақтауға және мүмкіндігінше жақсартуға басымдық беретінін және осы деңгейде салық салуды көтеруге дайын екенін анық көрсетті. Бұл принципиалды дұрыс. Сондықтан, біз сөз етіп отырған шектегі жоғары салық ставкасы өсу қарқынына кері әсер ететініне ешқандай дәлел жоқ. Ақшаны қалай жұмсау керектігі – маңызды фактор». Лорд Хорам Универсалды кредит бойынша 20 фунт стерлингтік қосымша төлемді жою туралы шешімді сынады, бірақ осы кемшіліктен басқа Үкіметтің экономикалық стратегиясы дұрыс деп мәлімдеді. 2023 жылғы күзгі мәлімдеме талқылауында Хорам: «Блэр-Браун кезеңінен бері біз экономиканы тиімсіз басқарып келдім деп айтудан қорқамын, өйткені ол жоғары және артып келе жатқан иммиграция деңгейіне сүйенді. Мен Үкіметке, Даунинг-стритте немесе Министрлер кабинетінде, елдегі демографиялық, экологиялық, әлеуметтік және экономикалық үрдістерге қатысты ұзақ мерзімді, жүйелі көзқарас қабылдауды және соңғы 20-30 жыл бойы біз ұстанған экономикалық модельді түзетуді бастауды ұсынамын». 2024 жылғы көктемгі бюджет талқылауында Лордтар палатасында сөйлеген сөзінде (18 наурыз, 2024 жыл) ол: «Экономист және саясаткер ретінде мен әрқашан экономиканың барлығына жұмыс істеуі керек деп сендім» деді.

On 4 September 2013 Horam was created a working life peer as Baron Horam of Grimsargh in the County of Lancashire. In support of the 2021 Budget he told the Lords that he, "[takes] the view the first fiscal rule of economics is, in all circumstances, to maximise real economic growth. The second rule is to make the distribution of the rewards of growth as fair as practically possible. I support the Budget because it made some real progress in both these areas. My only doubt about the Budget is the proposed rise in Corporation Tax, which is also a reservation on the part of the Office of Budget Responsibility." In a speech on the second budget in 2021 in the Lords on 3 November 2021 he said: "The fact is that Britain has, for too long, been trying to get European levels of public service and welfare at US levels of taxation. The crunch has now come. The Government have given clear indication that they prioritise maintaining, and if possible improving, public services and are therefore prepared to put up taxation to the same extent. That is fundamentally right There is therefore no evidence that a higher tax rate, within the sort of limits that we are talking about, necessarily adversely affects the rate of growth A factor that is important is the way in which you use the money that you have raised." Lord Horam went on to criticise the decision to scrap the £20 uplift in Universal Credit, but said that apart from that blemish the Government’s economic strategy was right. In the debate on the Autumn 2023 statement, Horam said: "I am afraid to say that we have been running the economy since what I call the Blair Brown days in a very sub optimal way, because it has relied on high and increasing levels of immigration I suggest that the Government at the centre, in Downing Street or the Cabinet Office, take a long term, holistic view of the demographic, environmental, societal and economic trends in the country and start to adjust the economic model that we have been pursuing over the last 20 or 30 years." In a speech to the Lords on the Spring Budget 2024 debate on 18 March 2024 he said: "As an economist as well as a politician, I have always believed that the economy should work for everyone."

Сапаны көтеру

2020 жылдың қаңтар айында Корольдің 2020 жылғы сөйлеуіне жауап берген Лорд Хорам үкіметке сайлаудағы уәделерін орындауға шақырды, оған сәйкес, Ағылшысының солтүстігі мен Мидлендс аймақтарындағы қалалар мен елді мекендерге көмек көрсетілуі керек. Ол «Таунс» қоры арқылы бөлінетін 3,5 миллиард фунт стерлингтің жұмсалуын құптады. Сонымен қатар, ол техникалық білім беруге инвестицияны арттыруды, Лондон, солтүстік және Мидлендс арасындағы байланыстарды жақсартуды және шәкірттік бағдарламаны сынға алды. Корольдің сөйлеуінде ол «Жалпыға арналған жәрдемақы» бағдарламасын да сынады, оған «жедел назар қажеттігі» бар екенін айтты, сондай-ақ әлеуметтік қамқорлық мәселесін шешу қажет болғанымен, шын мәнінде «ірі қаржылық көмек» қажет екенін атап өтті. Үкімет бұл инвестицияны «қарызға деген көңілді көтеру» арқылы шеше алмайды және капиталдық табыс пен дивидендтерге қатысты салықтарды арттыруды ұсынды. Ол Ұлыбритания Еуропадағы басқа елдермен салыстырғанда «салық жүктемесі аз» ел екенін мәлімдеді. 2021 жылдың 14 қазанында Лордтар палатасында «Аймақтық және жергілікті теңсіздіктер» тақырыбында өткен пікірсайыста Хорам үкіметтің солтүстікке көмек көрсетудегі күш-жігерін жоғары бағалады. Ол былай деді: «Бізде деңгейлеу қоры, қоғамдық жаңару қоры, ортақ өркендеу қоры, сондай-ақ еркін порттар мен қалалар қоры бар. Қала басшылары арқылы жергілікті билік етудің тиімді бастамасы да бар. Менің ойымша, деңгейлеу оңтүстікке де көмектеседі. Премьер-министр Лондонның мэрі болған кезде айтқандай: «Біз Ұлыбританияның оңтүстік-шығысын, ол қазірдің өзінде Еуропадағы ең тығыз қоныстанған ірі елді, алып қала маңына айналдыруды қалаймыз ба?»

Қоршаған орта, халық санының өсуі және иммиграция

2020 жылғы 10 желтоқсанда Лордтар палатасында жаңа иммиграциялық ережелерді енгізетін заңдық құралдар туралы сөйлеген сөзінде Хорам: «Бұл заңдық құрал Ұлыбританияның Еуроодақтан шығуымен және осылайша Еуроодақтағы адамдардың еркін қозғалысы жүйесінен кетуімен байланысты болды» деді. Ол Блэрдің лейбористік үкіметі еркін қозғалыс пен жаппай көші-қонды ынталандырғанын және оның салдары кейбір жұмысшы табының қауымдастықтары үшін ауыр тигенін айтты. Ол еңбек және кәсіподақ белсендісі Пол Эмберидің тәжірибесін ерекше атап өтті, оның «Жек көрілгендер» кітабында ол туған Дагенхэмге тигізген әсері баяндалған. Хорам «барлық партиялардың саясаткерлері соңғы 20 жылдың сабақтарын түсініп, британ халқының пікірін көбірек естиді деп үміттенеді» деді. The Times газетіне 2022 жылғы 7 қыркүйекте жазған хатында Хорам: «Соңғы онжылдықтардағы халық санының қарқынды өсуі біздің тығыз қоныстанған аралымызда тұрғын үй, экологиялық және әлеуметтік мәселелерді тудырып отыр, ал өсімнің көп бөлігі (80 пайызы) иммиграцияға байланысты. Шешім – жыл сайын берілетін жұмыс және басқа визалардың санына шектеулер мен регламенттерді қайта орнату; Блэр үкіметі оларды біртіндеп жойғанға дейін, бұл барлық партиялардың үкіметтік саясатының бір бөлігі болды» деп жазды. 2023 жылғы 20 мамырда The Times газетіне жазған хатында Хорам: «Біздің кішкентай аралымыздағы құнды ауылдық жерлерді одан да көп жоймастан, шынымен қолжетімді баспананы қамтамасыз етудің жолы бар. Ол көші-қонның таза ағынын азайтуды, екінші баспанаға тыйым салуды немесе оларға салық салуды, сондай-ақ шетелдіктердің баспанаға иелік етуіне қатысты да осы шараларды қолдануды және жергілікті билік органдарына жерді оңай шарттармен сатып алу құқығын беру үшін міндетті сатып алу заңдарын қайта қарауды қамтиды» деп жазды.

Одақ

2021 жылғы 2 шілдеде The Times газетіне жазған хатында Лорд Хорам Ұлыбританиядағы одақтық қарым-қатынастарды жақсартудың бір жолы – Премьер-министр мен бірінші министрлердің Кардифф, Белфаст, Эдинбург және Лондон қалаларында кезегімен өтетін тұрақты кездесулер ұйымдастыру болар еді деп ұсынды.

Саясаткерлер тобы

2021 жылы Лорд Хорам, Оңтүстік Голландия және Дипингс округінің депутаты сэр Джон Хейспен бірлесіп, Консервативті парламентарийлердің «Ортақ Ақыл» тобын құруға көмектесті. Қазір бұл парламенттегі маңызды топ, ядросында жаңа «Қызыл қабырға» депутаттары бар. Ол иммиграция, құқық тәртібі және «ояну» (wokery) мәселелеріне қатысты қатаң ұстанымды қолдайды және «Өңірлерді теңгерлеу» (Levelling Up) жобасын жақтады.

Жеке өмір

1987 жылы «The Sunday Times» және «The Guardian» газеттерінің автокөлік жайлы мақалалар редакторы болған Джудит Джексонға үйленді. Оның бұрынғы некесінен екі ұлы бар. 2010 жылы Кембридж қаласындағы Сент-Катарина колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды. 2018 жылдың шілде айында Гримсарг батландс трестінің демеушісі атанды.