Шотландияның Тау етегі аймағы

Кіріспе

Шотландияның мәдени және тарихи аймағы

Төмендіктер (немесе Лаулендс; a' Ghalldachd) – Шотландияның мәдени және тарихи аймағы. Бұл аймақ Шотландияның Таулы жерлеріне қарағанда салыстырмалы түрде жазық немесе көлбеу жерлермен сипатталады. Аймаққа Эдинбург және Глазго сияқты қалалар кіреді, ал құнарлы егістік жерлерімен, тарихи орындарымен және қалалық орталықтарымен әйгілі. Төмендіктер Таулы өңірге қарағанда халық саны мен өнеркәсіптік дамуы жоғары, ал Таулы өңірде халық тығыздығы төмен. Мәдени тұрғыдан, Төмендіктер мен Таулы өңірлер орта ғасырдың соңынан бастап қазіргі заманға дейін ерекшелене бастады, сол кезде Төменгі шотланд тілі Шотландияның көп бөлігінде шотланд гаэль тілін ығыстырды.

География

Төменгі жерлер елдің ресми географиялық немесе әкімшілік аймағы емес. Екі негізгі топографиялық аймақ бар: Төмендік және Оңтүстік жоталар. "Төмендік" термині көбінесе Орталық Төмендікті білдіреді. Дегенмен, қалыпты қолданыста ол Шотландияның Таулы аймақтарында (немесе Гайдхелтад) орналасқан емес бөліктерін көрсетеді. Шекара әдетте Стоунхейвен мен Хеленсбургтің (Клайд фиордында) арасындағы сызық деп есептеледі. Төмендік осы сызықтан оңтүстікке және шығысқа қарай жатыр. Төмендіктің кейбір бөліктері (мысалы, Оңтүстік жоталар) физикалық тұрғыдан "төмен" емес, мысалы, Меррикке дейін жетеді, ал Таулы аймақтардағы кейбір аймақтар (мысалы, Айлей) тегіс жазықтарда орналасқан. Басқа мақсаттар үшін шекара өзгеріп отыруы мүмкін, бірақ Шекаралық жарылыс пайдаланылса, Шотландияның дәстүрлі округтерінің барлығы Төмендікке жатады: Айршир, Бервикшир, Клакманнаншир, Думфрисшир, Шығыс Лотиан, Файф, Кинросс-шир, Кирккдбригшир, Ланаркшир, Мидлотиан, Пиблсшир, Ренфрушир, Роксбургшир, Селкиркшир, Батыс Лотиан және Вигтауншир. 1921 жылға дейін Шығыс Лотиан, Мидлотиан және Батыс Лотиан округтері тиісінше Хаддингтоншир, Эдинбургшир және Линлитгоушир деп аталды. Шекаралық жарылыстың бойында орналасқан дәстүрлі шотланд округтеріне Ангус, Данбартоншир, Стирлингшир, Пертшир, Кинкардиншир, Абердиншир, Банфшир және Морей кіреді. Географиялық тұрғыдан Шотландия үш ерекше аймаққа бөлінеді: Таулы аймақтар, Орталық жазық (Орталық белдеу, Орталық Төмендікте) және Оңтүстік жоталар. Төмендік шамамен осы екі соңғы аймақты қамтиды. Солтүстік-шығыс жазығы географиялық және мәдени тұрғыдан "төмендік" болып табылады, бірақ кейбір жағдайларда Таулы аймақтармен біріктірілуі мүмкін. "Төмендік" термині кейде "Орталық Төмендікке" сілтеме жасау үшін қолданылады, бұл аймақ "Орталық аңғар" деп те аталады. Бұл аймақ негізінен Форт және Клайд өзендерінің алаптарын қамтиды және Шотландия халқының шамамен 80 пайызын (Орталық белдеуде 3,5 миллион адам) қамтиды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Мидленд аңғары Шотландияның ең өнімді ауыл шаруашылық аймағы болды. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында көмір кен орындарының арқасында маңызды индустрияландыру мен урбанизация процестері жүрді. Көмір өндіру және ауыр өнеркәсіп төмендегенімен, Мидленд аңғарының экономикалық маңызы сақталды. Бүгінде ол Шотландия экономикасының маңызды орталығы болып табылады, негізгі назар электроникаға, компьютер өндірісіне және телекоммуникация, компьютерлік бағдарламалық жасақтама және қаржы сияқты қызмет көрсету салаларына аударылған. Шотландияның ең оңтүстік округтері, Англия-Шотландия шекарасына жақын орналасқан, сонымен қатар Шекаралар деп те аталады. Олар кейде Төмендіктің қалған бөлігінен бөлек қарастырылады. АҚШ-та "Шотландтық ирландтар" немесе "Ольстер шотландтары" деп белгілі болған көптеген шотландтықтардың ата-бабалары 17-шы ғасырда Ольстер плантациясына көшіп кеткенге дейін Төмендік және Шекара аймағынан шыққан, кейіннен Америка шекарасына, көбінесе Америка революциясына дейін көшіп кеткен. "Шотландтық Төмендік" термині шотланд тіліне сілтеме жасау үшін қолданылады, Таулы аймақтарда сөйленетін шотланд гаэль тілінен (дегенмен тарихи тұрғыдан 15-шы және 18-шы ғасырларда Галоуэйде де қолданылған), шотланд тарихына және шотланд клан жүйесіне, сондай-ақ отбасы тарихы мен генеалогияға қатысты қолданылады.

The Lowlands is not an official geographical or administrative area of the country. There are two main topographic regions: the Lowlands and the Southern Uplands. The term "Lowlands" mainly refers to the Central Lowlands. However, in normal usage it refers to those parts of Scotland not in the Highlands (or Gàidhealtachd). The boundary is usually considered to be a line between Stonehaven and Helensburgh (on the Firth of Clyde). The Lowlands lie south and east of the line. Some parts of the Lowlands (such as the Southern Uplands) are not physically "low", Merrick for example reaching , while some areas indisputably in the Highlands (such as Islay) are low lying. For other purposes, the boundary varies; but if the Boundary Fault is used, then the traditional Scottish counties entirely in the Lowlands are Ayrshire, Berwickshire, Clackmannanshire, Dumfriesshire, East Lothian, Fife, Kinross shire, Kirkcudbrightshire, Lanarkshire, Midlothian, Peeblesshire, Renfrewshire, Roxburghshire, Selkirkshire, West Lothian, and Wigtownshire. Prior to 1921, the counties of East Lothian, Midlothian, and West Lothian were known as Haddingtonshire, Edinburghshire, and Linlithgowshire. Traditional Scottish counties which straddle the Boundary fault include Angus, Dunbartonshire, Stirlingshire, Perthshire, Kincardineshire, Aberdeenshire, Banffshire, and Moray. Geographically, Scotland is divided into three distinct areas: the Highlands, the Central plain (Central Belt, in the Central Lowlands), and the Southern Uplands. The Lowlands cover roughly the latter two. The northeast plain is also "low land", both geographically and culturally, but in some contexts may be grouped together with the Highlands. The term "Lowlands" is sometimes used to refer specifically to the "Central Lowlands", an area also known as the "Midland Valley". This area mainly encompasses the basins of the Rivers Forth and Clyde, and houses approximately 80 percent of Scotland's population (3.5 million in the Central Belt). Historically, the Midland Valley has been Scotland's most agriculturally productive region. During the 19th and early 20th centuries, it experienced significant industrialisation and urbanisation, driven by coal deposits. While coal mining and heavy industry have declined ever since, the Midland Valley's economic importance endures. Today, it remains a central hub of the Scottish economy, with a focus on electronics, computer manufacturing, and service sectors like telecommunications, computer software, and finance. The southernmost counties of Scotland, nearest the Anglo Scottish border, are also known as the Borders. They are sometimes considered separately from the rest of the Lowlands. Many ancestors of the Scotch Irish, as they are known in the United States, or Ulster Scots, originated from the lowlands and borders region before migrating to the Ulster Plantation in the 17th century and later the American frontier, many prior to the American Revolution. The term Scottish Lowlands is used with reference to the Scots language in contrast to the Scottish Gaelic spoken in the Highlands (although historically also in the lowlands until the 15th century and 18th century in Galloway), to the Scottish history and to the Scottish clan system, as well as in family history and genealogy.