Кіріспе

Синхонизм – хининнің немесе оның табиғи көзі – цинхона қабығының артық дозасынан туындайтын патологиялық жағдай. Хинин және оның туындылары медицинада безгек және эрифематоздық қызыл жұлдыз ауруын емдеу үшін қолданылады. Хинин кішкентай мөлшерде тоник сусындардың құрамына ащы дәм беру үшін қосылады. Синхонизм хининнің емдік дозасынан, бір немесе бірнеше үлкен дозалардан пайда болуы мүмкін. Квинидин (1А класты антиаритмик) тіпті бір рет қабылдағанда да цинхонизм симптомдарын тудыруы мүмкін.

Белгілері мен симптомдары

Жеңіл цинхонизмнің белгілері мен симптомдары (хининнің стандартты терапиялық дозасынан туындауы мүмкін) – қызарған және тершең тері, құлақтағы шу (тіннитус), көрудің нашарлауы, есту қабілетінің төмендеуі, сананың шатасуы, жоғары жиілікті есту қабілетінің қайтымды жоғалуы, бас ауруы, іш ауруы, бөртпелер, дәрілік лихеноидтық реакция (лихеноидтық фотосезімталдық), бас қызылу, есіңнің аууы, жүрек айну, құсу және диарея. Хининнің үлкен дозалары цинхонизмнің ауыр (бірақ қайтымды) симптомдарына алып келуі мүмкін: терідегі бөртпелер, саңыраулық, ұйқышылдық, көру қабілетінің нашарлауы немесе соқырлық, анафилактикалық шок, жүрек ритмі мен өткізгіштігінің бұзылуы және кардиотоксикациядан (жүрек зақымдануы) туындаған өлім. Хинин безгекпен ауыратын науқастарда сирек кездесетін гиперсезімталдық реакциясын – «қара су қызуы» деп аталатын, массивті гемолиз, гемоглобинемия, гемоглобинурия және бүйрек жеткіліксіздігіне әкелетін реакцияны тудыруы мүмкін. Цинхонизмнің көптеген симптомдары (ауыр жағдайларды қоспағанда) қайтымды және хинин тоқтатылғаннан кейін жоғалады. Хининнің үлкен дозасын қабылдау арқылы жасалған өзін-өзі өлтіру әрекеті қайтымсыз түтікшелі көру және өте ауыр көру бұзылыстарына әкелді. Хининмен емделіп жатқан науқастарда қандағы қант деңгейінің төмендеуі мүмкін, әсіресе препарат тамырға енгізілген жағдайда, сондай-ақ гипотензия (қан қысымының төмендеуі) дамуы мүмкін. Хинин, хлорохин сияқты, жасушалардың лизосомаларындағы ферменттерді белсенділігін жоғалтады және қабынуға қарсы әсерге ие, сондықтан ревматоидты артритті емдеуде қолданылады. Дегенмен, осы ферменттердің белсенділігінің төмендеуі лизосомаларда гликоген мен фосфолипидтердің патологиялық жиналуына алып келуі мүмкін, бұл токсикалық миопатияға себеп болады. Бұл әрекет цинхонизмнің түпкі себебі болуы мүмкін.