Кіріспе
Конуслылар туысы
туысы
Автоматтық таксобокс
| сурет = Tsuga heterophylla1.jpg
| сурет сипаттамасы = Tsuga heterophylla
| таксон = Tsuga
| автор = (Эндличер) Каррьер
| синонимдер сілтемесі = (жапон тілінен 栂 (ツガ), Tsuga sieboldii-нің атауы) – қарағай тұқымдасының Abietoideae кіші тұқымдасына жататын конуслылар туысы. «Шыған» деген жалпы атауы, оның ұсақталған жапырақтарының иісі уытты шығанға ұқсас болғандықтан қойылған. Соңғысынан айырмашылығы, Tsuga түрлері улы емес. Туысқа сегізден онға дейін түр кіреді (авторға байланысты), Солтүстік Америкада төрт, ал Шығыс Азияда төрттен алты түр кездеседі.
the genus
Automatic taxobox
| image = Tsuga heterophylla1. jpg
| image caption = Tsuga heterophylla
| taxon = Tsuga
| authority = (Endlicher) Carrière
| synonyms ref = from Japanese 栂 (ツガ), the name of Tsuga sieboldii) is a genus of conifers in the subfamily Abietoideae of Pinaceae, the pine family. The common name hemlock is derived from a perceived similarity in the smell of its crushed foliage to that of the unrelated plant poison hemlock. Unlike the latter, Tsuga species are not poisonous. The genus comprises eight to ten species (depending on the authority), with four species occurring in North America and four to six in eastern Asia.
Қауіптер
Солтүстік Американың шығысындағы екі түрі, T. canadensis және T. caroliniana, шырын сорғыш жәндік Adelges tsugae (hemlock woolly adelgid) арқасында күрделі қауіпке ұшырауда. Бұл адельгид, құрттарға жақын, Шығыс Азиядан кездейсоқ әкелінген, онда ол аз зиян келтіретін зиянкес болып саналады. Көлемді өлім-жітім орын алды, әсіресе Аппалачи тауларының шығысында. Азиялық түрлер бұл зиянкеске төзімді, ал Батыс Американың екі түрі орташа төзімділікке ие. Солтүстік Америкада шұбарлар да hemlock ағаштарына шабуыл жасайды. Жұқтырған үлкен hemlock ағаштарының тамыр жүйесі ірі және салыстырмалы түрде жоғары болады, егер біреуі құласа, басқа ағаштарды да құлатуы мүмкін. Жас ағаштардың жапырақтарын көбінесе бұғылар жейді, ал тұқымдарын финктер мен ұсақ кеміргіштер пайдаланады. Ескі ағаштарға әртүрлі саңырауқұлақ аурулары мен шіру тудыратын түрлер шабуыл жасайды, атап айтқанда Heterobasidion annosum және Armillaria түрлері, олар жүрек ағашын шірітіп, ақырында ағашты желге ұшырауға осал етеді, сондай-ақ Rhizina undulata, бұл Rhizina спораларының өсуін қозғаушы ұсақ шөп өрттерінен кейін ағаштардың тобын құртуы мүмкін.
Қолданылуы
Шыршадан алынған ағаш ағаш өнеркәсібінде маңызды, әсіресе қағаз массасы ретінде қолданылады. Көптеген түрлері көгалдандыруда пайдаланылады, сондай-ақ көптеген сорттары бағдарламалық тұрғыдан таңдалған. Шырша қабығы да былғары өңдеуде қолданылады. Шыршаның жапырақтары кейде шай жасауға және парфюмерияда қолданылады.