Фредерик Пужула и Вальес: Журналист, драматург және эсперантист өмірі мен шығармашылығы
Frederic Pujulà i Vallès
Фредерик Пужула: испан журналисі, драматург, эсперантист және Каталон әдебиетіндегі ғылыми фантастиканың алғашқы авторы. Өмірі мен шығармалары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фредерик Пужула и Валлес (12 қараша 1877 – 14 ақпан 1962) – испан журналисі, драматург, құлшыныспен эсперантист және эсперанто әдебиеті саласына үлес қосқан тұлға. Паламос (Жирона) қаласында туған ол Еуропаны аралап, ұзақ уақыт Парижде тұрды. Ол Каталонияның ең көрнекті «модернизм» журналы – Joventut (1900–1906) редакциясымен байланыста болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста француз армиясының қатарында шайқасты. Пужула «Жалған адамдар» (Artificial Men) атты роман жазды, ол каталон әдебиетінің алғашқы ғылыми-фантастикалық туындысы болып есептеледі. Алғаш рет 1912 жылы Барселонадағы Biblioteca Joventut баспасында жарық көрді. Романның басты кейіпкері – доктор Перикарт, ол қоғамдық байланыстардан тыс, өте жетілген жаңа қоғам құруды көздейді. Ол жартылай құдайға айналып, жаңа қоғамның негізін құратын жекеленген андроидтар тобын жасайды. 1914 жылы ол алғашқы әйелімен бірге Парижге барып, Эсперанто халықаралық конгресін ұйымдастыруға қатысты. Сол жылы 1914–1918 жылдары соғыс басталғанда, ол жаяу әскерге шақырылып, неміс әскеріне қарсы алғашқы шайқастарға қатысты. Кейіннен Морзе әліпбиін білуінің арқасында француз армиясының бөлімшелері арасындағы байланыс қызметіне ауыстырылды. Осы кезеңде ол «El Diluvio» газетінің соғыс тілшісі ретінде испан тілінде траншеялардағы өмір туралы бірқатар мақалалар жазды. Барселонаға оралғаннан кейін ол газеттің бас редакторы болып тағайындалды, ол газет Испания үшін федеративтік жүйеге жақын тұрды. 1941 жылы фашистік әскерлер Барселонаға енген кезде, Франко федерализмді қылмыс деп есептегендіктен «El Diluvio» газеті жабылды. Салдарынан Фредерик Пужула Валлес газет иесі және оның екі ұлымен бірге түрмеге қамалды. Фредерик Пужулаға өлім жазасы берілді, бірақ екі аптадан кейін ол жиырма жыл мен бір күнге ауыстырылды. Ақырында ол тұтқыннан босатылып, екі жыл екі айдан кейін қайтадан еркіндікке шықты. Пужула 1962 жылы Францияның Баргемон қаласында қайтыс болды.
Frederic Pujulà i Vallès (12 November 1877 – 14 February 1962) was a Spanish journalist, dramatist, and a passionate Esperantist and contributor to the field of Esperanto literature. Born in Palamós, Girona, he travelled through Europe and stayed for a long time in Paris. He was involved in Joventut (1900–1906), the best "modernisme" review of Catalonia. During World War I, he fought with the French army. Pujulà wrote "Homes Artificials" (Artificial Men) which is the first short science fiction novel in the canon of Catalan literature. It was originally published in 1912, by Biblioteca Joventut in Barcelona. In this novel, the protagonist Doctor Pericart wants to obtain a new society, unsocialized and perfect. Transformed into a demigod, he creates a group of individualized androids, which will be the seeds of the new society. In 1914, he was in Paris with his first wife, where he was organizing en International Convention of Esperanto. When that very year the 1914 1918 war broke out, he enlisted as an infantry soldier and took part at the first battles against the German army. Later on, as he could read and write the Morse alphabet, he was transferred to Communications between detachments of the French Army. It was during this period that, as a war correspondent of the daily paper "El Diluvio" he wrote a series of articles in Spanish about how life was in the trenches. When he returned to Barcelona, he was appointed Staff editor of that newspaper, which was favourable to a federal system for Spain. When in 1941 the fascist armies entered into Barcelona, they closed "El Diluvio", because Franco considered Federalism to be an offense. Consequently, Frederic Pujulà Vallès was sent to prison, together with the owner of the paper and the owner's two sons. Frederic Pujulà received the death penalty, which was two weeks later commuted to twenty years and one day. At the end, he was set free two years and two months after he was imprisoned. Pujulà died in Bargemon, France, in 1962.