Қара тамақ көк қарғасы

Кіріспе

Құс түрі

Түрлер қоры
| аты = Қара мойын көк шұбар
| сурет = Black throated Blue Warbler, Parc Écoforestier de Johnville, Quebec, Canada. jpg
| сурет сипаттамасы = Еркек
| статусы = LC
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус дереккөзі =
| туысы = Setophaga
| түрі = caerulescens
| авторы = (Gmelin, 1789)
| синонимі = Dendroica caerulescens
| таралу картасы = DendroicaCaerulescensMap. svg
| таралу картасы сипаттамасы = S. caerulescens таралу аймағы. Бұрынғы Dendroica туысы жойылды. Туыс ішінде оған ерекше жақын туыстар жоқ сияқты. Солтүстік популяциясы негізінен Батыс Кариб теңізінде (Куба және Ямайка) қыстайды, ал оңтүстік популяциясы көбінесе Шығыс аралдарында (Испаниола және Пуэрто-Рико) қыстайды. Сонымен қатар, оңтүстік популяциясындағы еркектердің реңі солтүстік популяциясындағыларға қарағанда қараңғырақ. Осы айырмашылықтар біологтарды оларды жекеше түрлер ретінде қарастыруға итермеледі. Дегенмен, АҚШ-та жүргізілген соңғы зерттеуде солтүстік (Мичиган, Нью-Гэмпшир және Нью-Йорк штаттарынан алынған үлгілер) және оңтүстік (Солтүстік Каролинадан алынған үлгі) популяциялары арасында маңызды генетикалық айырмашылықтар анықталған жоқ. Зерттеу нәтижелері бір мұздық панадан халықтың жақында кеңейгенін көрсетіп, қазіргі популяциялар генетикалық тұрғыдан біртекті екенін көрсетеді. Солтүстік және оңтүстік популяциялар арасындағы айырмашылықтар салыстырмалы түрде жақында пайда болған болуы керек. Қанатының ұзындығы 7,5–7,9 дюйм (19–20 см). Бұл жыныстық диморфизмді құс. Ересектегі еркегінің астыңғы жағы ақ, ал мойны, беті және қабырғалары қара. Жоғарғы жағы терең көк түсті. Жасы кіші еркек да осыған ұқсас, бірақ жоғарғы жағы жасыл түсті. Аналығының жоғарғы жағы зәйтүн түсті, ал астыңғы жағы ашық сары, қанаттары мен құйрығы қараңғырақ, басы сұр, екі жағында қоңыр дақтар бар. Екеуінің де жұқа, сүйір мүсігі және әрқашан көзге түспейтін кішкентай ақ қанаттары бар. Көптеген шұбар құстар сияқты, көктем мен жаз айларында оның қауырсыны әдемі түсті болады. Алайда, көбею маусымынан тыс уақытта оның қауырсыны қарапайым және айқын емес. Күзде қара мойын көк шұбары кішкентай ақ қанаттары арқылы оңай танылады. Жастардың жоғарғы жағы қоңыр, үстіңгі қабағы майлы, ал мойнында, кеудесінде және ішінде қоңыр дақтар болады.

Speciesbox
| name = Black throated blue warbler
| image = Black throated Blue Warbler, Parc Écoforestier de Johnville, Quebec, Canada. jpg
| image caption = Male
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| genus = Setophaga
| species = caerulescens
| authority = (Gmelin, 1789)
| synonyms = Dendroica caerulescens
| range map = DendroicaCaerulescensMap. svg
| range map caption = Range of S. caerulescens The old genus Dendroica was then deleted. Within the genus, it appears to have no particularly close relatives. The northern population mainly winters in the western Caribbean (Cuba and Jamaica) while the southern population usually spends the winter on eastern islands (Hispaniola and Puerto Rico). Moreover, males in the southern population have darker plumage than those in the northern population. These differences have led biologists to consider them as separate subspecies. However, a recent study in the United States reveals no significant genetic differentiation between northern (samples from Michigan, New Hampshire and New York states) and southern populations (sample from North Carolina). The study results actually show a recent population expansion from a single glacial refugium, therefore the current populations are homogeneous in terms of genetics. The differentiation that is observed between the northern and southern populations should have occurred quite recently. Wingspan ranges from 7.5 7.9 in (19 20 cm). This is a strongly sexually dimorphic bird. The adult male has white underparts with a black throat, face and flanks. The upperparts are deep blue. The immature male is similar, but with greener upperparts. The female has olive brown upperparts and light yellow underparts with darker wings and tail, gray crown and brown patches on the cheek. Both sexes have a thin pointed bill and small white wing patches which are not always visible. Like many other warbler species, it has colorful plumage during the spring and summer. However, outside the breeding season its plumage is drab and less distinctive. In the fall, the black throated blue warbler can be distinguished by its small white wing patches. Juveniles have brown upperparts with a creamy supercilium and brownish spots on the throat, the breast and the belly.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Қара мойын көк құс – көшпелі түр. Ол жапырақты немесе аралас қылқан жапырақты орманды, қалың төсеніші бар, орташа ересектеген орманды мекендейді. Бұл түр көбінесе АҚШ-тың солтүстік-шығысында және Канаданың оңтүстік-шығысындағы төбелі және таулы аймақтарда кездеседі. Қара мойын көк құс – ашық ұя салатын түр, ұясын жерге өте жақын салады, сондықтан ол жыртқыштардың қаупі салыстырмалы түрде төмен болатын қорғалған ұя салу орнын таңдауы тиіс.

Тамақтандыру және азық жинау

Қара мойын көк құсбауыры төменгі жапырақ арасында белсенді түрде азықтанады, кейде ұшып бара жатқан жәндіктерді ұшып ұстайды немесе ауада шабады. Ол көбінесе бір жерде біраз уақыт азықтанады, содан кейін келесіге көшеді. Негізінен, құрттар, кран құстар және кенелер сияқты омыртқасыздармен қоректенеді. Қыс айларында тұқымдар, жидектер және жемістермен де қоректене алады. Ағаш астындағы үлкен жапырақтар мен ұзын бұтақтар оның азықтанатын тәсіліне әсер етеді. Қара мойынды көк құс, қалың жапырақ арасында азық табу қиын болғандықтан, көбінесе азығын жинаудың орнына, ұшып шабуға бейім. Оның көбейту маусымы әдетте мамыр айында басталып, шілдеде аяқталады. Әнші құс ретінде, қара мойын көк құс аталығы ән айтып аналықтың назарын аударады. Содан кейін ол аналықты жем іздеп немесе ұя салуға орын іздеп жүргенде одан ілеседі. Аналық демалып тұрғанда, аталық қанаттарын сәл түсіріп, басын алға қарай созып, аузын ашып, аналыққа қарап тұрады. Аналық та аталыққа қанаттарын дірілдету арқылы жауап береді. Аталық 2-3 секундқа аналыққа мініп, содан кейін ұшып кетеді. 1996 жылы жүргізілген зерттеулер қара мойын көк құстың бұталардың тығыздығы жоғары, азық-түлігі мол қатты орманды жерлерде мекендеуге бейім екенін көрсетті. Бұл жоғары бұталық тығыздықтағы жерлерде құсқұйрықтардың саны ғана емес, сонымен қатар популяцияның орташа жасы да үлкен, кем дегенде екі жастағы еркектер мен аналықтардан тұрады. Қара мойын көк құс ұя салу орнын бағалау және таңдау кезінде әлеуметтік белгілерді пайдаланады. Нью-Гэмпширдегі Хаббард Брук эксперименталды орманшасындағы зерттеу учаскесіндегі ұялаушы ата-аналар микросателлиттер арқылы анықталады. Нәтижелер қосымша жұптық ұрықтандырудың болатынын және қосымша жұптық ұрықтандырудың көп бөлігі көршілес аумақтардағы аталықтардан болатынын көрсетті. Алыс аумақтардан келген аталықтар өте сирек. Бұл жергілікті репродуктивтік өзара әрекеттесуді бұрынғы зерттеулер де растайды, онда қосымша жұптық ұрықтандырудың жергілікті синхрондылықпен тығыз және оң байланысы бар екені, бірақ популяциялық деңгейдегі синхрондылықпен маңызды байланыс жоқ екені анықталды. Қосымша жұптық ұрықтандырудың болуына қатысты бір теория, аналық организмдер жалпы жоғары гетерозигоздыққа немесе өздерінен генетикалық жағынан өзгеше еркектерді таңдайды. Микросателлиттерді зерттеу гетерозигоздық таңдауына балама бар екенін ұсынады. Әйелдердің қосымша жұптық ұрықтандыру жиілігі мен олардың серіктестерінің жалпы гетерозигоздығы арасында ешқандай байланыс табылмағандықтан, әйелдер тек гетерозиготалық гендердің таңдамалы жиынтығын, әсіресе МНС локусын таңдауы мүмкін, бұл ұрпақтың иммундық қабілетіне әсер етуі мүмкін.

The black throated blue warbler forages actively in low vegetation, sometimes hovering or catching insects in flight. It often forages in one area for a while before moving on to the next. It mainly eats invertebrates such as caterpillars, crane flies, and spiders. It may supplement its diet with seeds, berries, and fruit in the winter. The large leaves and long branches in the understory affect its foraging behaviors. The black throated blue warbler more often hovers rather than gleans its prey because it is more difficult to glean among thick understory foliage. Its breeding season usually begins in May and ends in July. As a songbird, the male black throated blue warbler attracts a female's attention by singing a soft melody. He then follows the female while she is foraging or searching for nesting sites. As soon as the female stops to rest, the male droops his wings slightly, stretches his head forward and up, opens his bill, and faces the female. The female also makes displays to the male by vibrating her wings. In response, the male mounts the female for 2–3 seconds and then flies off. A 1996, researchers showed that the black throated blue warbler prefers to reside in hardwood forests with higher shrub densities where food is more abundant compared to lower shrub density plots. Within these high shrub density habitats, not only is there a higher density of warblers, but the population age average is also older, being composed of males and females who are at least two years of age. The black throated blue warbler uses social cues in its evaluation and choice of nesting sites. Nestling parentage is identified by microsatellites in a study plot at the Hubbard Brook Experimental Forest in New Hampshire. The results show that extra pair fertilization occurs and that the majority of the extra pair sires come from males in neighboring territories. Only very few extra pair sires are from distant territories. This local reproductive interaction is also supported by another study conducted earlier, which finds that extra pair fertilizations are strongly and positively correlated with local synchrony but there is no significant association with population level synchrony. A possible theory why extra pair fertilization occurs is that female organisms select males with overall high heterozygosity or dissimilar genetics from themselves. A microsatellite study suggests an alternative to heterozygosity selection. Because no correlation is found between female extra pair fertilization frequencies and the overall heterozygosity of their social mates, it is suggested that females may choose only a selective set of heterozygous genes, particularly the MHC locus, which can affect the immunocompetence of offspring.

Жыныстық таңдау

Ерлердің жергілікті және жергілікті емес әндерді әртүрлі тануы екі популяцияда зерттелді: біреуі АҚШ-тың солтүстігінде (Нью-Гэмпшир) және екіншісі АҚШ-тың оңтүстігінде (Солтүстік Каролина). Екі популяция арасында жауаптың асимметриясы анықталды. Солтүстік қара мойын көк құйрықты құс жергілікті әндерге күшті жауап береді, бірақ оңтүстік құстардың әндеріне салыстырмалы түрде әлсіз жауап береді. Керісінше, оңтүстік құс солтүстік және оңтүстік әндеріне теңдей жауап береді. Бұл асимметрияның ықтимал түсіндірмесі – солтүстік және оңтүстік қара мойын көк шұбарлар арасындағы әйелдердің таңдауындағы айырмашылық. Солтүстіктегі әйелдер оңтүстікке қарайтын "басқа түрге" жататын еркекпен жұптасуға көбірек бейім емес; сондықтан солтүстік еркегі үшін оңтүстікке қарсы әнге күшті жауап берудің қажеті жоқ. Мүмкін, оңтүстіктен солтүстікке гендер ағынына кедергі бар, ал кері бағытта мұндай кедергі жоқ. Сондықтан әйелдердің еркек әндерін таңдауы гендер ағыны мен репродуктивті оқшаулануда рөл атқарады, бұл әртүрліленуге алып келуі мүмкін. Жас еркектер ересек еркектермен салыстырылып, қосымша жұптасуға және басқа әйелдермен көбейтілуге белсенді қатысады, тіпті одан да көп. Алайда, Грейвстің зерттеулері ұрық безінің мөлшері және сперма өндірісі тұрғысынан қарсы дәлелдерді көрсетті. Бағытталған асимметрия көптеген құстарда кездеседі. Сол жақ ұрық безі көбінесе оң жақтан үлкен болады, бұл жас және ересек еркектерге де қатысты. Дегенмен, жас еркектерде ұрық безінің дене салмағына қатынасы ересек еркектерге қарағанда әлдеқайда төмен. Сонымен қатар, ересек еркектерде бағытталған асимметрия деңгейі жас еркектерге қарағанда жоғары. Құстарда ұрық безінің мөлшері сперма сапасымен байланысты болғандықтан, әйелдер жасқа байланысты таңдау жасайды, ересек еркектерге, олардың жас ерекшеліктеріне тән түстеуі арқылы ерекшеленеді. 2000 жылғы баяндамада 1986-1998 жылдар аралығындағы байқаулар негізінде климаттың өзгеруінің қара мойын көк құйрықты құстың популяциясына тигізетін әсері талқыланды. Атап айтқанда, Эль-Ниньоның оңтүстік тербелісінің (ENSO) осы көшпенді құстың тіршілік етуіне, көбею қабілетіне және жаңадан келгендердің санына қатысты әсері зерттелді. Эль-Ниньо жылдары (Оңтүстік Тынық мұхитының жылы фазасы) Ямайкадағы қыстау орындарында ересектердің тіршілік ету деңгейінің төмендеуімен, АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы көбею орындарындағы көбею қабілетінің төмендеуімен және жас және жаңадан келгендердің көбею және қыстау орындарына жылдық қосылуының төмендеуімен байланысты екендігі анықталды. Бұл үш фактор Ла-Нинья жылдарында (Оңтүстік Тынық мұхитының суық фазасы) ауа райы ылғалдырақ және азық-түлік көп болған кезде салыстырмалы түрде жоғары болды. Ұзақ мерзімді жаһандық жылыну ENSO әсерін күшейтеді, бұл қара мойын көк құйрықты құстың популяциясының құбылуына себеп болуы мүмкін.

Males' differential recognition of local and nonlocal songs has been studied in two populations: one in the northern United States (New Hampshire) and the other in the southern United States (North Carolina). An asymmetry of response has been found between the two populations. The northern black throated blue warbler responds strongly to local songs but relatively weakly to the song of southern warblers. In contrast, a warbler from the south responds equally to songs from both the north and the south. A potential explanation of this asymmetry is the difference in female preference between the northern and southern black throated blue warblers. Females from the north are less likely to mate with a "heterospecific" male from the south; therefore it is not necessary for a northern male to respond strongly to the song of a southern challenger. It is possible that a barrier to gene flow from south to north exists while a barrier to the reverse does not. Therefore, female choice of male songs is likely to play a role in gene flow and reproductive isolation, which may eventually lead to diversification. A yearling participates in extra pair mating and cuckoldry as much as or even more than older males. However, research by Graves has found opposing evidence in terms of testicular size and sperm production. Directional asymmetry is present in many passerine birds. The left testicle is often larger in size than the right one, and this holds true for both yearling and older male warblers. However, the testicle to body mass ratio nonetheless is much lower in yearlings than in older males. Moreover, older males have a greater degree of directional asymmetry than do yearlings. Because the size of testes in birds is correlated to the ejaculate quality, it is likely that females employ age dependent choice in favor of older males who can be distinguished by their definitive age specific plumage. A report in 2000 discussed the impact of global climate change on the population dynamics of the black throated blue warbler by an observation from 1986 to 1998. In particular, the effect of El Niño Southern Oscillation (ENSO) was studied in relation to the survival, fecundity and recruitment of this migratory bird. It was found that El Niño years (the warm South Pacific oceanic phase) were associated with lower adult survival rate in their wintering ground, Jamaica, lower fecundity in the breeding habitats in New Hampshire of the United States, and lower annual recruitment of yearlings and juveniles to both breeding and wintering grounds. All the three factors were relatively higher during La Niña years (cold South Pacific Ocean) when the weather was wetter and the food availability was much more abundant. Long term global warming can aggravate the ENSO effect, adding to the fluctuation of the black throated blue warbler population.