Кіріспе

Transmetropolitan – Уоррен Эллис жазған және Дарик Робертсон салған американдық киберпанк трансгуманистік комикс сериясы. Бұл серия 1997–2002 жылдары американдық DC Comics компаниясы тарапынан жарияланды. Серия бастапқыда DC Comics-тің қысқа ғұмырлы Helix баспасының бөлігі болды, бірақ кітаптың бірінші жылы аяқталғаннан кейін, DC Comics Helix баспасын жапқаннан соң, Vertigo баспасына көшірілді. Transmetropolitan болашақтың белгілі бунтар журналисі Пауыл Иерусалимнің күресін суреттейді. Пауыл Иерусалим АҚШ-тың екі президентінің билікті жемқорлықпен пайдалануына қарсы күреске өзін арнайды. Ол және оның "ласы көмекшілері" әлемді одан да дистопиялық жағдайға түсірмеуге тырысады, сонымен қатар Пауылдың мақалалары арқылы оның танымалдылығына байланысты туындаған атақ пен билік күресімен де айналысады. Ай сайынғы серия 1997 жылдың шілдесінде басталып, 2002 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Кейіннен серия он томдық саудалық жинақта қайта басылды, сондай-ақ екі "арнайы" шығарылым ("I Hate It Here" және "Filth of the City") Пауыл Иерусалим жазған мәтіндерімен және көптеген комикс суретшілерінің суреттерімен жарық көрді. Бұл шығарылымдар кейіннен саудалық кітаптар түрінде жинақталды.

Тақырыптың қысқаша мазмұны

Болашақта (нақты уақыты көрсетілмейді, бірақ 23-ші ғасырда) Иерусалим жұлдызы, зейнеткер жазушы/журналист және сақалды усақ-түйекші, оқшауланған, нығайтылған тау жасырынында тұрады. Ашулы баспагерінен соңғы екі кітабын талап еткеннен кейін, Иерусалим қалаға түсуге мәжбүр болады. Иерусалим өзінің бұрынғы серіктесі және редакторы Митчелл Ройске қайта оралады, ол қазір қаланың ең ірі газеті "The Word"-тің редакторы. Оның алғашқы мақаласы – "Транзиент" қозғалысының сепаратистік әрекеттері туралы, олар шетелдік ДНК негізіндегі генетикалық дене өзгертулерді пайдаланып, толығымен басқа түрге айналып, "Ангельс 8" ықпалды ауданында өмір сүруге мәжбүр болады. Қозғалыс жетекшісі Фред Криста бүлік шығаруға және полицияны ашуға ақы төленеді, олар оны "Ангельс 8"-ді тазалау үшін сылтау ретінде пайдаланады. Алайда, Иерусалим полицияның қатыгез әдістерін және шындықты ашатын мақаласын жариялайды. Ройс көп ұзамай оны бүкіл қала бойынша тікелей эфирде жариялайды, ал халықтың наразылығы полицияны кері шегінуге мәжбүр етеді. Иерусалим үйге қайтатын жолда полициядан қатты ұрылады, бірақ ол мұнда қалуға ниетті екенін батыл айтады. Сериалдың бірінші жылы қала, Иерусалимнің өмірі және оның көмекшілері – Елена Россини мен Чаннон Ярроумен (оларды "лас көмекшілері" деп атайды) арасындағы шиеленісті қарым-қатынастарды зерттейтін жеке мақалалардан тұрады. Сериал дамыған сайын олар оның журналистік күресінде толық серіктестеріне айналады. Сериалдың негізгі сюжеті – Гари Каллаханның ("Смайлер") сайлауы мен сыбайлас жемқор президенттігі сериалдың екінші жылында басталып, соңына дейін жалғасады. Иерусалим бастапқыда Каллаханды қазіргі президентке ("Адам") қарағанда аз жамандық деп санайды, бірақ Каллаханның өткені мен оңшыл жеккөруші топпен байланыстарын зерттеу Каллаханның өзінің науқанының менеджері, Иерусалимнің досы Вита Севернді өлтіруіне әкеледі. Жеке кездесуде Иерусалим Каллаханның тек жемқор ғана емес, сонымен қатар жаңа билігімен адамдарға зиян келтіру үшін ғана президент болуды қалайтын толыққанды есі дұрыс емес екенін түсінеді. Иерусалим қорқынышпен және ашумен, халық Каллаханға үлкен дауыспен дауыс береді. Сайланғаннан кейін Каллахан өзінің президенттік билігін Иерусалимді, науқаны кезінде оған қиындық тудырған адамды азаптау үшін пайдалана бастайды. Иерусалим жеккөрушілікпен жасалған қылмысты тергеуге наразылық білдірген адамдарды полицияның қазасынан амалмен құтқарады. Полиция оқиғаның видеосын жариялаудан бас тартады, өйткені ол бірнеше полиция қызметкерлерінің қылмысты араласпай қарап отырғанын көрсетеді. Иерусалим қылмыс туралы шындықты және одан кейінгі жасалған қырғынды ашатын мақала жазады, бірақ Каллахан оны "D Notices" арқылы тоқтатып тастайды, бұл ел мен Каллахан әкімшілігін "үңілдіре" алатын мақалалардың мемлекеттік цензурасы. Бұл туралы хабарланғаннан кейін Иерусалим "The Hole" деп аталатын жаңалықтар сайты арқылы мақаланы жариялайды және Каллаханның сыбайлас жемқор кеңесшілерінің шеңберін әшкерелейтін мақаламен жалғастырады, оның бірі педофил. Ройс бұл мақаланы жариялай бастағанда, Каллахан газеттің директорлар кеңесін Иерусалимді жұмыстан босатуға мәжбүрлейді, ол өзінің болашақ мақалаларын "Ойықпен" жариялау туралы келісімге келеді. Каллахан қаланы "жақын жақын жақын қирау дауылдарына" ұқсас дауылдан қорғанышсыз қалдыруды ұйымдастырады (нағыз қирау дауылдарына түскен адамның терісін сызып алады), ол қаланы қиратып, мыңдаған адамды өлтіреді, содан кейін дауыл аяқталғаннан кейін қаланы әскери тәртіпке қояды, осы уақытта ол Иерусалим жинаған дәлелдерін жояды. Ройс Иерусалимнің дәлелдерінің көп бөлігін мұрағаттап, оған дискіде тапсыратынын айтады, бірақ дауыл кезінде Иерусалим құлап түседі және Альцгеймер және Паркинсон ауруларына ұқсас белгілері бар, емдеуге болмайтын дегенеративті неврологиялық аурумен ауырады, бұл қазір жоқ болған ақпараттық затқа – I Pollen-ге тұрақты түрде әсер етуден туындайды. Демонция оны жарамсыз ететін бір жылдай уақыт қалғанда және осы тағдырдан құтылу мүмкіндігі 1% ғана болғанда, Иерусалим Каллаханға қарсы өш алуын күшейтеді, ақырында оның зұлымдықтарын ашып, президентті құлатады. Соңғы санының эпилогында Иерусалим өзінің таулы үйіне оралады. Ройс келіп, көмекшілері оған үйді көрсетіп, Иерусалимнің ауруының өркендеп келе жатқанын түсіндіреді. Ханнонның кітап келісімшарты бар екендігі және Елена Иерусалимге ұқсас журналистік рөл атқаратыны белгілі болады; Ханнон мен Ройс Еленаның оның рухани мұрагері екенін, оның сауда белгісі ашуы мен құмарлығын, сондай-ақ оның талантын көрсететінін айтады. Бақта Иерусалим Ройске ауру осы деңгейге жеткендіктен, ол өз сигареттерін жағуға шамасы келмейтінін және күндердің біреуін ұмытып қалатынын айтады. Ройс кеткеннен кейін Иерусалим сигареттердің бумасын және тапанша сияқты нәрсені шығарады. Ол зеңбіреуішті иегінің астына қоятын сияқты көрінеді, бірақ келесі кадрда ол жарықтандырғыш екені көрінеді. Ол сигаретті жағып, содан кейін саусағымен жарықтандырғышты айналдырады, бұл оның аурудан құтылған 1% пациенттердің бірі екенін және қазір зейнеткерлікке шығу үшін ғана ауруын жалғандап отырғанын көрсетеді.

Баспа ісі

Сериал бастапқыда DC Comics-тің жаңа ғылыми-фантастикалық Helix баспасында жарық көрді. Helix желісі тоқтатылған кезде, Transmetropolitan желісінің жойылмаған жалғыз сериясы болды және 13-ші санынан бастап Vertigo таңбасына ауыстырылды. Саудалық жинақтардың толық жиынтығы қазір Black Label желісімен шығарылады. 2015 жылдың маусым айында Vertigo Transmetropolitan-ті премиум қатты мұқабалы Absolute Edition форматында шығара бастады. Бірінші том #1–18 нөмірлерін қамтыды. 2016 жылдың мамыр айында жарық көрген екінші томда #19–36 нөмірлері болды. Үшінші том 2018 жылдың қараша айында жарық көрді.

Фильмге бейімделу

Эллис пен Робертсон құрастырушыларына «Трансметрополитан» фильмін жасау туралы ұсыныс түсті, ал Патрик Стюарттың «Flying Freehold Productions» өндіріс компаниясы 2003 жылдың ақпан айында оның құқықтарын сатып алуды ұсынды. Кейіннен интернет бумының қарқыны артып, онлайн анимациялық фильмдер сериясын жасау туралы ұсыныс жасалды, онда Стюарт Пауыл Иерусалимге дауыс беретін болды, бірақ жоба толыққанды дамытылмады. Эллис пен Робертсон Тим Роттың Иерусалим рөлінде ойнағанын қалағандарын айтты, бірақ Лондонның «Kapow!» комикс конвенциясындағы панельдік талқылауда Эллис «Трансметрополитанды» фильмге бейімдеу мүмкіндігі жоқ екенін, ал Тим Ротты осы рөлге қарастырмағанын және өндіріс шығындарының тым жоғары болғандықтан оны үлкен экранға шығарудың қиын екенін түсіндірді. 2010 жылы Эллис өзінің Twitter аккаунтында ешқандай өндіріс жұмыстары жүргізілмейтінін мәлімдеді.

Тауарлар

Кейбір Transmetropolitan тауарлары жасалды, тіпті Робертсон өзі бір футболка шығарды: алдыңғы жағында үш көзді күлімдеген бейнесі бар қара футболка, ал артқы жағында сары түсті "I Hate It Here" деген жазу. DC Direct бес өнім шығарды. Бірі – "Spider Jerusalem" комиксінен Суалшы Иерусалим суреті салынған қара футболка. Онда "Spider Jerusalem. Арзан. Бірақ сіздің қатыныңыздан да арзан емес" деген сөздер жазылған. Серияның басында Иерусалимнің тек таңбалық боксер шорты киіп, татуировкаларын көрсету үшін әрекеттік фигурасын жасады, сондай-ақ саусақ тіктету позында және ішек бұзатын құрал ұстап тұрған нұсқасын да шығарды. Үшіншісі – Иерусалимнің мүсіні, ол жартылай жалаңаш күйде, дәретханада отырып, ұялы телефонына қарқылдап сөйлеп, бас редакторы Митчелл Ройспен дауласып жатыр, ал Митчелл Ройс кішкентай ноутбугынан мүсіннің тұғырынан көрінеді. Төртіншісі – үш көзді көшпелі күлімдеген бейнесі бар сағат, ал бесіншісі – Spider-дің таңбалық көзілдірігінің көшірмесі.