Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1848 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1848 in science and technology involved some significant events, listed below.
Оқиғалар
20 қыркүйек – Америка геологтары мен табиғатты зерттеушілер қауымдастығын қайта құру нәтижесінде Пенсильвания штатында Америка ғылымды дамыту қауымдастығы құрылды, алғашқы президенті – Уильям Чарльз Редфилд.
September 20 – The American Association for the Advancement of Science is set up in Pennsylvania by re formation of the Association of American Geologists and Naturalists, with William Charles Redfield as its first president.
Астрономия
16 қыркүйек – Уильям Кранч Бонд пен Уильям Ласселл Сатурнның серігі Гиперионды ашты. Лорд Росс М1 тұмандығын зерттеп, оны Жүгіртке тұмандығы деп атады. Эдуард Рош Рош шегін есептеп шығарды. Рудольф Вольф (Цюрихте) күн дақтарының белсенділігін сандық түрде бағалаудың, Вольф саны деп аталатын әдісін жасады.
September 16 – William Cranch Bond and William Lassell discover Hyperion, Saturn's moon. Lord Rosse studies M1 and names it the Crab Nebula. Édouard Roche calculates the Roche limit. Rudolf Wolf (in Zürich) devises a way of quantifying sunspot activity, the Wolf number.
Ботаника
16 сәуір – Жозеф Далтон Хукер Гималайдағы еуропалық өсімдіктерді жинаудың алғашқы экспедициясын бастау үшін Дарджилингке келді.
April 16 – Joseph Dalton Hooker arrives at Darjeeling to begin the first European plant collecting expedition in the Himalayas.
Химия
Эдвард Франкланд Германияда жұмыс істеген кезде диэтилцинк органометалл қосылысын ашты.
Edward Frankland, working in Germany, discovers the organometallic compound diethylzinc.
Барлау
Адмирал Невельский Татар бұғазының бұғаз екенін көрсетті.
Admiral Nevelskoi demonstrates that the Strait of Tartary is a strait.
Медицина
13 қыркүйек – Вермонт теміржол жұмысынан шыққан Финес Гейдж басына 3 футтан астам (1 метр) темір таяқ кірген күйінде тірі қалды, бұл мидың маңдай бөлігіне келген зақымның әсерін көрсетті. 1 қараша – Бостон қаласында әйелдерге арналған алғашқы медициналық мектеп, Бостон әйелдер медициналық мектебі ашылды. Альфред Баринг Гаррод қандағы шамадан тыс зәр қышқылының подаграның (сырқаптың) себебі екенін анықтады. Рудольф Вирхов Жоғарғы Силезиядағы тиф эпидемиясы туралы есеп жасайды, онда мұндай жағдайлардың алдын алу үшін кең ауқымды әлеуметтік және халық денсаулығы шараларын қолдану қажеттігін айтады.
September 13 – Vermont railroad worker Phineas Gage survives a 3 foot plus (1 m) iron rod being driven through his head, providing a demonstration of the effects of damage to the brain's frontal lobe. November 1 – The first medical school for women, The Boston Female Medical School, opens in Boston, Massachusetts. Alfred Baring Garrod recognises that excess uric acid in the blood is the cause of gout. Rudolf Virchow produces a Report on the Typhus Epidemic in Upper Silesia advocating broad social as well as public health measures to counter such outbreaks.
Физика
Лорд Кельвин абсолютті нөл температурасын, барлық молекулалық қозғалыстың тоқтатылатын температурасын анықтайды. Мэйнот колледжінің Николас Каллан жақсартылған батареяның жаңа түрін ойлап табады. Гипполит Физо және Джон Скотт Расселл сәйкесінше электромагниттік және дыбыс толқындарындағы Доплер эффектісін зерттейді.
Lord Kelvin establishes concept of absolute zero, the temperature at which all molecular motion ceases. Nicholas Callan of Maynooth College invents an improved form of battery. Hippolyte Fizeau and John Scott Russell present studies of the Doppler effect in electromagnetic and sound waves respectively.
Технология
15 тамыз – Джеймс Уоррен Уоррен фермасы үшін Ұлыбританияда патентке өтініш береді. Джеймс Богардус Нью-Йорктегі Милхау дәріханасының алғашқы тұрған темір сәулеттік фасадын орнатады. Француз азаматтық инженері А. Буше қабырғалы ("жалған") қисық арканы ұсынады. Ричард Тернер (Дублин) Лондонның Кью бағында және Гласневиндегі Ұлттық ботаникалық бағындағы пальма үйлерінің құрылысын аяқтайды. Жозеф Луи Ламбо Францияда алғашқы темірбетон қайығын салады. Лайнус Йейл аға заманауи штифтті құлыпты ойлап табады. Джон Стрингфеллоу Англияда бумен жұмыс істейтін моноплан моделін қозғалтқышпен қысқа қашықтыққа ұшырады.
August 15 – James Warren submits a U. K. patent application for the Warren truss. James Bogardus erects the first free standing cast iron architectural façade, the Milhau Pharmacy Building in New York City. French civil engineer A. Boucher promotes the ribbed ("false") skew arch. Completion of palm houses at Kew Gardens, London, and the National Botanic Gardens, Glasnevin, by Richard Turner of Dublin. Joseph Louis Lambot constructs the first ferrocement boat, in France. Linus Yale Sr., invents the modern pin tumbler lock. John Stringfellow flies a steam powered monoplane model for a short distance in a powered glide in England.
Өлімдер
9 қаңтар – Каролина Гершель (1750 жылы туған), неміс астрономы. 12 қаңтар – Кристоф Паулин де Ла Пуа де Фреминвилль (1787 жылы туған), француз саяхатшысы және табиғатты зерттеуші. 24 қаңтар – Хорас Уэллс, американдық тіс дәрігері, анестезияны қолданудың алғашқыларын жасаған, өз-өзіне қол жұмсаған (1815 жылы туған). 7 тамыз – Йенс Якоб Берзелиус (1779 жылы туған), швед химигі. 12 тамыз – Джордж Стивенсон (1781 жылы туған), ағылшын локомотивтерді жасаушы инженер. 18 желтоқсан – Бернард Болцано (1781 жылы туған), богемиялық математик.
January 9 – Caroline Herschel (born 1750), German astronomer. January 12 – Christophe Paulin de La Poix de Fréminville (born 1787), French explorer and naturalist. January 24 – Horace Wells, American dentist, pioneer of the use of anesthesia, suicide (born 1815). August 7 – Jöns Jakob Berzelius (born 1779), Swedish chemist. August 12 – George Stephenson (born 1781), English locomotive engineer. December 18 – Bernard Bolzano (born 1781), Bohemian mathematician.