Кіріспе
Классикалық лимит немесе сәйкестік лимиті – физикалық теорияның белгілі бір параметрлердің мәндерінде қарастырылғанда классикалық механиканы шамалау немесе "қайта табу" мүмкіндігі. Классикалық лимит классикалық емес әрекеттерді болжайтын физикалық теорияларда қолданылады.
The classical limit or correspondence limit is the ability of a physical theory to approximate or "recover" classical mechanics when considered over special values of its parameters. The classical limit is used with physical theories that predict non classical behavior.
Кванттық теория
Кванттық теорияға Нильс Бор сәйкестік принципі деп аталатын эвристикалық постулат енгізді: ол кванттық жүйелердің классикалық лимитіне қандай да бір үздіксіздік аргументі қолданылуы керек екенін көрсетеді, себебі бұл жүйелердің әрекетімен нормаланған Планк тұрақтысының мәні өте кіші болады. Көбінесе бұл «квазиклассикалық» техникалар арқылы іске асырылады (мысалы, WKB жуықтауы). Қатаңырақ айтқанда, классикалық лимиттердегі математикалық операция – топтық жиырылу, физикалық жүйелерді жуықтау, онда тиісті әрекет Планк тұрақтысынан әлдеқайда үлкен, сондықтан «деформация параметрін» ħ/S нөлге тең деп қабылдауға болады (мысалы, Вейл кванттауы). Осылайша, әдетте кванттық коммутаторлар (эквивалентті, Мояль жақшалары) топтық жиырылу кезінде Пуассон жақшаларына дейін төмендейді. Кванттық механикада Гейзенбергтің белгісіздік принципіне сәйкес электрон ешқашан тоқтамайды; оның әрқашан нөлдік емес кинетикалық энергиясы болуы керек, бұл классикалық механикада кездеспейтін нәтиже. Мысалы, егер біз электрондарға қатысты өте үлкен нәрсені қарастырсақ, мысалы, бейсболды, онда белгісіздік принципі оның шын мәнінде нөлдік кинетикалық энергиясы бола алмайтынын болжайды, бірақ кинетикалық энергияның белгісіздігі соншалықты аз, бейсбол тоқтағандай көрінеді, демек ол классикалық механика заңдарына бағынады. Жалпы, кванттық механикада үлкен энергиялар мен үлкен денелер (электронның мөлшері мен энергия деңгейлеріне қатысты) қарастырылса, нәтиже классикалық механика заңдарына бағынады. Типикалық оккупациялық сандар өте үлкен: макроскопиялық гармоникалық осциллятор ω = 2 Гц, m = 10 г және максималды амплитудасы x0 = 10 см үшін = ħn, сондықтан n ≃ 1030. Когерентті күйлерді де қараңыз. Дегенмен, классикалық лимит хаостық жүйелерге, яғни кванттық хаосқа қалай қолданылатыны әлі толық анықталмаған. Кванттық механика мен классикалық механика әдетте мүлдем басқа формализмдермен қарастырылады: кванттық теория Гильберт кеңістігін пайдаланады, ал классикалық механика фазалық кеңістікте бейнелеуді пайдаланады. Оларды әртүрлі жолдармен ортақ математикалық құрылымға келтіруге болады. Кванттық механиканың статистикалық сипаттағы фазалық кеңістіктегі формуласында кванттық механика мен классикалық статистикалық механика арасындағы логикалық байланыстар орнатылады, бұл олардың арасында табиғи салыстырулар жасауға мүмкіндік береді, соның ішінде Лиувилль теоремасының (Гамильтондық) квантталу кезінде бұзылуы. Дирак 1933 жылғы маңызды мақаласында классикалық механиканың кванттық механиканың туынды құбылысы екенін түсіндірді: экстремалды емес макроскопиялық әрекеттері бар жолдар арасындағы деструктивті интерференция S ≫ ħ оның енгізген жол интегралындағы амплитудалық үлестерді жояды, классикалық әрекет жолын – Sclass басым үлес ретінде қалдырады, бұл байқауды Фейман 1942 жылғы докторлық диссертациясында одан әрі дамытты. (Қосымша кванттық декогеренцияны қараңыз.)