Кіріспе

Мүмкін емес нысан

Пенроуз баспалдағы немесе Пенроуз сатысы, сондай-ақ мүмкін емес баспалдақ деп те аталады, бұл 1937 жылы Оскар Рейтерсверд жасаған, кейіннен Лионель Пенроуз және оның ұлы Роджер Пенроуз тәуелсіз түрде ашып, танымал еткен мүмкін емес нысан. Пенроуз үшбұрышының вариациясы ретінде, бұл баспалдақтың екі өлшемді бейнесі болып табылады, онда баспалдақтар жоғары немесе төмен қарай төрт 90 градусқа бұрылып, бірақ үздіксіз цикл құрайды, сондықтан адам оларға мәңгі көтеріле беріп, ешқашан биікке шыға алмайды. Бұл үш өлшемді Евклид геометриясында мүмкін емес, бірақ нөлдік геометрия сияқты кейбір Евклид емес геометрияда мүмкін. "Үздіксіз баспалдақ" алғаш рет 1959 жылы Пенроуздардың мақаласында, Роджер Пенроуздың 1958 жылы Британдық психология журналында жариялаған "Пенроуз үшбұрышы" негізінде ұсынылды. Эшер бұл тақырыпты 1961 жылы жарық көрген Waterval (Сарысу) гравюрасында одан әрі дамытты. Алғашқы мақаласында Пенроуздар "құрылымның әр бөлігі сатылар қатарын бейнелейтінін, бірақ байланыстар тұтастай алғанда суретке сәйкес келмейтінін – сатылар сағат тілімен айналып төмен түседі" деп атап өтті.

Танымал мәдениетте

Пенроуз баспалдағы "Бастапқы" фильмінде екі рет кездеседі. Бұл парадоксальды иллюзия фильмдегі арман әлемінде ғана мүмкін болады. Фильмде басты кейіпкер күзетшіден қашып, баспалдақпен төмен түседі. Нақты өмірде басты кейіпкер осы қуып жететін кезеңде әрқашан қарсыласынан алда болуы тиіс. Бірақ, Пенроуз баспалдағының жағдайында, басты кейіпкер қарсыласына жете алу үшін тағы бір қабат баспалдақтан төмен түсіп, оны дайын емес кезде ұстап алады. 2011 жылы американдық рок-тобы The Strokes-тың "Angles" альбомының обложкасында күрделі Пенроуз баспалдақтары бейнеленген. 2015 жылы шыққан "Greek Tragedy" атты әнінде ағылшын рок-тобы The Wombats Пенроуз қадамдары туралы айтады.