Кіріспе

Саңырауқұлақ түрі

Amanita pantherina, сонымен қатар пантера басқұлақ, жалған қызарғыш және нағыз қызарғышқа (Amanita rubescens) ұқсас болғандықтан пантера аманита деп те аталады, — Еуразияда таралған, уытты және психоактивті қасиеттері бар саңырауқұлақ түрі.

Уыттылық

А. пантерина улы; жаңа күйінде жеген жағдайда адамға қаулы келмеуі мүмкін. Ол диарея, құсу және гипергидроз тудыруы мүмкін, бұл ауыр дегидратацияға (сусыздануға) алып келуі мүмкін. А. пантерина т. pantherinoides, батыс пантера аманитасы, жеуге жарамсыз және ықтимал улы деп есептеледі.

Психоактивті қолдану

А. пантерина құрамында психоактивті қосылыстар – иботен қышқылы мен муссимол бар, бұл екі психоактивті компонент галлюцинациялар, синестезия, эйфория, дисфория және ретроградтық амнезия сияқты әсерлерге алып келуі мүмкін. Муссимол мен иботен қышқылының әсері классикалық психоделиктерге, мысалы, псилоцибинге емес, жоғары дозадағы Ambien сияқты Z препараттарына көбірек ұқсайды. А. пантерина энтеоген ретінде оның айқынрақ туысы А. muscaria-ға қарағанда әлдеқайда сирек қолданылады, себебі оны тану қиын және ол әлдеқайда күшті. А. muscaria-да иботен қышқылының жоғары концентрациясы бар. Иботен қышқылының көп бөлігі денеде муссимолға ыдырайды, бірақ қалған иботен қышқылы психоделикалық Аманита түрлерін тұтынудың дисфориялық әсерлерінің басым бөлігін тудырады деп саналады. Иботен қышқылы сонымен қатар ғылыми маңызы бар нейротоксин болып табылады және зертханалық зерттеулерде егешқұйрықтарда ми зақымдауын тудыру үшін қолданылады. Басқа да жабайы өсетін саңырауқұлақтар сияқты, иботен қышқылы мен муссимолдың арақатынасы маусым, жас және өсетін орын сияқты көптеген сыртқы факторларға байланысты, сондықтан пайыздық көрсеткіштер әр саңырауқұлақта әртүрлі болады – қою қоңыр А. пантерина үлгілерінде иботен қышқылының концентрациясы жоғарырақ.

Құқықтық мәртебе

2008 жылдың желтоқсанынан бастап Нидерландыда A. muscaria және A. pantherina түрлерін сатып алу, сату немесе иеленуге тыйым салынған. 0,5 граммнан артық құрғатылған немесе 5 граммнан артық таза күйдегі мөлшері болған жағдайда қылмыстық қудалауға түсіріледі.