Кіріспе

Британдық армия офицері генерал-майор сэр Эдвард Майкл Пакенхэм (19 наурыз 1778 – 8 қаңтар 1815) – ағылшын-ирланд армия офицері және саясаткер. Ол Лонгфорд баронының ұлы және Веллингтон герцогының жекжаттысы болды, олар Пиреней соғысында бірге қызмет етті. 1812 жылғы соғыс кезінде ол Нью-Орлеанның оңтүстік портын басып алуға тырысқан британдық күштердің қолбасшысы болды (1814–15). 8 қаңтар 1815 жылы Пакенхам Нью-Орлеан шайқасында әскерін басқарып жатқанда қаза тапты.

Ерте өмір

Пакенхам Ирландияның Вестмит графтығындағы Пакенхам залында (қазіргі Туллиналли қамалы) Эдвард Пакенхам, 2-ші барон Лонгфорд, және оның әйелі Кэтрин Роули отбасында дүниеге келді. Ол Армағдағы Корольдік мектепте білім алды. Оның отбасы оны он алты жасында 92-ші жаяу әскер полкіне лейтенант болып сатып алды.

Саяси мансап

1799 және 1800 жылдар аралығында Пакенхэм Лонгфорд округінен Ирландия парламентінің Төменгі палатасында да өкіл болды.

Әскери мансап

Пакенхам 1798 жылғы көтеріліс кезінде Ирландияда француздарға қарсы 23-ші жеңіл драгун полкінде қызмет етті, содан кейін Нова-Шотландияда, Барбадос аралында және Сент-Круада болды. 1803 жылы ол Сент-Люсияға шабуылда әскерлерін жетектеді, сол шабуылда жарақаттанды. Ол сондай-ақ 1807 жылғы Копенгаген шайқасында Дания кампаниясында және Мартиникада Француз империясына қарсы күресті, онда тағы жарақат алды. 1806 жылы оның қарындасы Кэтрин болашақ Веллингтон герцогы Артур Уэлслиге үйленді.

Жарым арал соғысы

Пакенхам генерал-адъютанты ретінде құқықта белгілі болған, Веллингтон герцогымен бірге Пиреней соғысына қатысты. Ол 1810 жылы Бусако шайқасында полкке қолбасшылық етті, ал 1811 жылы қоршаудағы Альмейда бекінісін қорғау үшін Фуэнтес-де-Оноро шайқасында шайқасып, британдықтардың жеңісіне қол жеткізуге көмектесті. 1812 жылы ол үшінші дивизияға қолбасшылық еткен Саламанка шайқасындағы көрсеткен өнері үшін мақталып, француз әскерлерінің қанаттарына күшті шабуыл жасады. Одан бөлек, Мартиника, Бусако, Фуэнтес-де-Оноро, Саламанка, Пиреней, Нивель, Ниве, Ортез және Тулуза шайқастары үшін Армияның Алтын Кресті мен медальдарын алды.

1812 жылғы соғыс

1814 жылдың қыркүйегінде Пакенхэм генерал-майор шеніне көтеріліп, Балтимор маңындағы Солтүстік Пойнт шайқасына дейін болған шайқаста Роберт Росс қаза болғаннан кейін британдық Солтүстік Америка армиясының қолбасшысы ретінде генерал Роберт Росс орнына тағайындалды. Келесі жылы Жаңа Орлеан шайқасында әскерін жау шебіне жақын жинағанда, американдық артиллериядан келген шашыранды оқтар оның сол тізесін қиратты және атын өлтірді. Оған лагерьдің аға көмекшісі, майор Дункан Макдугалл көмектескенде, Пакенхэм оң қолынан екінші рет жараланды. Макдугаллдың атына отырғаннан кейін, тағы да көп шашыранды оқтар оның омыртқасын жарып, салдарынан қаза тапты, және ол соғыс алаңынан мүшелерге арқаланып шығарылды. Ол бүгін де оның есімімен аталатын емен ағаштарының астына жерленді. Ол 36 жаста болды. Оның соңғы сөздерінің Макдугаллға генерал Джон Ламбертті табуды, оған қолбасшылыққа өтуді бұйыруды және "Ламбертке резервтерді жіберуге айт" дегенін айтқандығы жеткізілді. Шабуыл британдықтардың жеңілісімен аяқталды. Америкалық қолбасшы - брифет генерал-майор Эндрю Джексон, ол 1829 жылдан 1837 жылға дейін АҚШ-тың жетінші президенті болды. Джеймс Монроға жазған хатында Джексон Пакенхэмді өлтірген оқты былай сипаттады: "Біз пайдаланған шағын арбалардан бір оқ атылғанын естідім, содан кейін Пакенхэмнің ыңғайсызданып, жатқанын көрдім. Оның еркін адамның оғынан қаза тапқанына сенемін, ол шебер мерген болған және Луизиана штатының Аттакапас аймағынан келген. Генерал Пакенхэм қайда жатқанын білмедім, әйтпесе оған көмек көрсету үшін жіберген болар едім немесе жеке барып, менің қолымнан келгеннің бәрін жасауға тырысқан болар едім. Ол жараланғаннан кейін екі сағаттан кейін қайтыс болды. Оның жарасы бауыр мен ішек арқылы тікелей өтті. 1814 жылдың 24 желтоқсанында қол қойылған Гент шарты бойынша жалпы атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылған болатын, бірақ шарты бойынша Вашингтонда бейбітшілік әлі бекітілмегендіктен, екі ел ресми түрде соғыста болды. Шарты туралы жаңалық шайқастан бірнеше апта өткеннен кейін, ақпан айында ғана соғысқандарға жетті. Веллингтон Пакенхэмді жоғары бағалады және оның өлімі туралы хабардан қатты қайғырды, былай деді: "Бізде бір ғана жұбаныш бар, ол өмір сүргендей, өз міндетін ар-ұятымен орындап, сарбаз және адам ретінде ерекшеленді. Мен оның мұндай қызметке немесе осындай әріптеспен жұмыс істегеніне өкінемін. Жаңа Орлеанға жасалған жорық сол әріптесінен бастау алды. Америкалықтар қорғалған позицияда әскермен дайындалды, егер адмиралдың (Сэр Александр Кокрейн) міндеттері біз қазір қайғырып жүрген адам сияқты жақсы орындалған болса, ол әлі де алынған болар еді."

Мұра

Лондондағы Сент-Пол соборының оңтүстік трансептісінде оның есіне арналған мүсін орнатылған. Оның денесі ромды шелекке салынып, Ирландияның Вестмит графтығындағы Киллукан қаласындағы Пакенхэм отбасының мазарында жерленді. 1812 жылғы соғыстағы рөлінің құрметіне Канаданың Онтарио провинциясындағы Пакенхэм ауылы оның атымен аталады. Ауыл Канаданың Миссисипи өзенінің жағасында орналасқан, ол Оттава өзеніне құяды. Австралияның Мельбурн қаласында да оның құрметіне аталған маңы бар. Джонни Хортонның "Нью-Орлеан шайқасы" атты хит-әнінің "Британдық нұсқасында" Хортон британдық әскерді Пакенхэм бастап барады дейді. Әннің басқа да "тарихи" деректері сияқты, Хортон оны генерал болғанына қарамастан, "полковник Пэкенингхэм" деп дұрыс емес айтады. Нью-Орлеан шайқасы болған Луизиана штатының Халметте қаласында Пакенхэмнің есімімен аталған екі көше бар: Пакенхэм авенюі және Пакенхэм драйвы.