Кіріспе
Dungeons & Dragons ойынының бір қыры
Dungeons & Dragons фантастикалық роликті ойынында псионика – бұл арқан және құдайлық сиқырға ұқсас, бірақ олардан ерекшеленетін, табиғаттан тыс күштің бір түрі. Псионика тек қана ақыл-ойдың қатаң тәртібі арқылы көрінеді. Псионика алғаш рет түпнұсқалық қосымшада, "Элдрич сиқыршылығы" еңбегінде енгізілген. Псионика Advanced Dungeons & Dragons 1-ші басылымынан бастап негізгі ережелердің құрамына кірді.
Шолу
2, 3 және 3.5 нұсқаларында псионика бес немесе алты салаға немесе күштер тобына бөлінеді. 2-ші нұсқада псионистер деңгейі жоғарылаған сайын қосымша салаларға қол жеткізе алады. 3.5 нұсқасында бірнеше псиондық кейіпкерлердің біреуін таңдауға мәжбүр болуы, осылайша қалғандарының ең күшті күштеріне қол жеткізу мүмкіндігінен айырылады. 2-ші нұсқада әрбір күш қабілет көрсеткішімен байланысты (әдетте Денсаулық, Зияткерлік немесе Ғылым). 3-ші нұсқада әрбір сала қабілет көрсеткішімен байланысты; ал 3.5 нұсқасында барлық күштер бірдей қабілет көрсеткішін пайдаланады, яғни Ақыл, Ғылым немесе Сүйкімділік – пайдаланушының класына байланысты. Алдыңғы нұсқаларда псиондық шайқастар да болған. Бұл мүмкіндік 3.5 нұсқасында жойылды. Шабуыл және қорғаныс режимдері стандартты псиондық күштерге айналдырылды. 3-ші нұсқаға дейін сиқыр мен псионика бір-бірінен ерекше қарастырылды. Мысалы, "Көрінбейтінді анықтау" сиқыры, сиқырлы да, псиондық та көрінбейтіндікті анықтайды, себебі ол жалпы көрінбейтіндікті анықтайды, ал "Сиқырды анықтау" сиқыры псиондық әсерлерді анықтамайды, өйткені ол тек сиқырлы әсерлермен ғана шектелген, ал псиондық әсерлер сиқырлы емес. 3-ші және 3.5-ші нұсқаларда стандартты псионика жүйесі псионика-сиқыр ашықтығын қамтиды, ол псиондық энергия мен сиқырды өзара және теңдей сиқырды жою сиқырына немесе псионика күшін жою сиқырына сезімтал деп есептейді. 4-ші нұсқада псиондық қуат көзі – бірнеше табиғаттан тыс қуат көздерінің бірі. Кейіпкердің күштері, әдетте, қуат көзіне қарамастан, басқа кейіпкерлердің күштерімен өзара әрекеттеспейді. Мысалы, 4-ші нұсқадағы "Сиқырды жою" сиқыры, қуат көзіне қарамастан, Conjuration немесе Zone кілт сөздері бар кез келген әсерді жоюға болады.
Бастапқы Dungeons & Dragons
Псионика алғаш рет 1976 жылғы "Элдрич сиқыршылығы" қосымшасында енгізілді.
Dungeons & Dragons бірінші басылымы
Псионикаға қатысты қосымша ережелер бастапқы Ойыншы нұсқаулығына енгізілген, олар көптеген монстрларға және сәтті тастаулар арқылы біліктілік алған ойыншыларға қолжетімді қосымша мүмкіндік ретінде ұсынылған. Псионикаға маманданған арнайы кейіпкер класы болмаған, алайда ресми емес Псионист класы Dragon Magazine журналының 78-ші санында пайда болды. Псионикалық шайқас ережелерінің көп бөлігі "Мастерлер нұсқаулығында" бөлек жарияланған.
Екінші басылым
Псионика ережелері алғаш рет "The Complete Psionics Handbook" кітабында жарияланды. Ойын дизайнымен айналысатын Рик Сван бұл кітапты "бірінші нұсқадағы түсініксіздіктерді жойып, ойнауды жеңілдететін және бірқатар жаңа, тартымды мүмкіндіктерді қосатын қарапайым, басқаруға оңай және ойынға қолайлы жүйенің тікелей баяны" деп сипаттады. Бірнеше Dark Sun өнімдері жаңа псиондық қабілеттерді ұсынды.
Қайта қарау
Псионика жүйесі Player's Option: Skills & Powers және қайта қарастырылған Dark Sun кампаниясы параметрлерінде айтарлықтай өзгертілді. Кейіпкердің псионикалық қабілеттері оның Даналық, Конституция және Интеллект көрсеткіштерімен анықталады. Псионист "псион" деп қайта аталды және жауынгерлік қабілеттері жағынан Сиқыршы класына жақындады. Жаңа кейіпкер класы – психикалық жауынгерлер енгізілді. Псионға бірнеше жаңа қабілеттер мен псионикалық күштер берілді, олар сиқырды қолданатын кейіпкерлер кластарының жаңа және қайта қарастырылған қабілеттерін толықтыруға бағытталған. Псионикалық кейіпкерлерге сиқырлы заттарға балама ретінде псионикалық заттар енгізілді. Псионика жүйесі ойынның 3.5 нұсқасында, Expanded Psionics Handbook (2004) кітабында қайтадан өзгертілді. 2004 жылғы мамыр айындағы Dragon журналы Dark Sun кампаниясы үшін ойналатын кейіпкерлер нәсілі ретінде "Атазиялық эланды" таныстырды. The Complete Psionic (2006) кітабында үш жаңа стандартты класс, сондай-ақ псионикалық кейіпкер үшін бірнеше престиждік класс енгізілді. Сондай-ақ, "Эрудит" деп аталатын Псион класының түрі бар, ол нақты бір салаға маманданбауы керек. Ол шексіз күштерді үйренуге қабілетті, бірақ күніне олардың шектеулі ғана санын қолдана алады. Complete Psionic сонымен қатар бірқатар ереже өзгертулерін және нақтылауларды енгізді.
4-ші басылым
2010 жылғы 16 наурызда жарияланған 3-ші ойыншы нұсқаулығында төрт псиондық сынып бар: жанкешті, шайқасшы, монах және псион. Псионикалық қабілеттер – тәртіптер деп аталады. Монахтар ерік-жігермен, кездесу кезінде және күнделікті қолданылатын шабуыл және қосымша қабілеттердің жалпы жүйесін пайдаланады, ал қалған үш сыныпта кездесу кезіндегі шабуыл қабілеттері жоқ, олардың орнына олар өздерінің ерік-жігермен қолданылатын шабуыл қабілеттерін күшейту үшін қолдана алатын қуат ұпайларының қоры бар.
Бесінші басылым
2015 жылдың 6 шілдесінде Wizards of the Coast компаниясы өз веб-сайтында 5-ші басылымдағы D&D үшін жаңа псионикалық ережелердің сынақ нұсқасын ұсынатын Unearthed Arcana мақаласын жариялады. Мақалада сондай-ақ, ойыншының Псиондық тәртібін таңдауына байланысты, бұрынғы басылымдардағы әртүрлі псионикалық сыныптардың біріне ұқсас болатын жаңа псионикалық сынып – Мистик туралы да сипаттама берілген. Қоғамдық пікірді білу үшін онлайн сауалнама жүргізілді, ал 11 қыркүйекте Wizards негізгі ережелердің «жақсы бастама» болғанын, бірақ Мистик сыныбына көбірек икемділік қажет екенін хабарлады. 2020 жылдың 14 сәуірінде жарияланған Unearthed Arcana мақаласында, кейбір жанкүйерлердің оң пікірлеріне қарамастан, Мистик сыныбы псионикалық күштерді пайдалануға қолданыстағы сыныптарға мүмкіндік беру мақсатымен алынып тасталғаны түсіндірілді. Үш псионикалық кіші сынып туралы 2019 жылғы Unearthed Arcana мақаласында айтылған. Үшінші басылымның екі сыныбы – жауынгерлер үшін Психикалық жауынгер және қылмыскерлер үшін Жан пышағы кіші сыныптар ретінде қайтадан енгізілді, ал сиқыршылар үшін жаңа псионикалық Арканалық дәстүр құрылды. Бұл сынаққа сондай-ақ бірнеше жаңа псионикалық сипаттағы сиқырлар мен қабілеттер қосылды. Дизайнерлер псионикалық ережелерді қайта қарастыруды жалғастырып, 2020 жылдың наурызында жарияланған Unearthed Arcana мақаласында тағы бір сынақ ұсынды. Түзетулер Soulknife кіші сыныбын қылмыскер үшін сақтап, Психикалық жауынгердің атын Psi Knight деп өзгертті және Psionics Wizard кіші сыныбын Psychic Soul деп аталатын жаңа, Sorcerer кіші сыныбымен алмастырды. Сондай-ақ, әрқайсысына жаңа сиқырлар, қабілеттер мен мүмкіндіктер қосылды. Ойыншы деңгейі жоғарылаған сайын біртіндеп үлкейетін және псионның күшіне зиянды арттыру немесе басқа механикалық өзгерістер ұсынатын жаңа Псиондық талант текшесі енгізілді. D&D Celebration онлайн ойын шарасында Wizards of the Coast компаниясы алдағы толықтыру – Ташаның барлық нәрселер қазандығында псионикаға жаңа көзқарас болатынын мәлімдеді.
Псиондық сыныптар
Бірінші басылымда псионикалық қабілеттері үшін арнайы кейіпкер класы болмаған. Екінші басылымда бір ғана псионикалық кейіпкер класы – Псионист енгізілді. Үшінші басылымда бұл класс "Псион" деп аталды, сондай-ақ псионикалық қабілеттерді пайдалануға негізделген әртүрлі жаңа балама класстар қосылды. "Psionics Handbook" кейіннен 3.5 нұсқасы үшін "Expanded Psionics Handbook" ретінде жаңартылды, ал "Complete Psionic" кітабына жаңа материалдар қосылды. Төртінші басылымда псионикалық күш, жауынгерлік, діни, мистикалық немесе табиғи күштермен бірдей қуат көзі ретінде қарастырылады. Псион, Ардент, Батлминд және Моңкпен бірге псионикалық бақылаушы ретінде қайтадан ұсынылды.
Монах
Төртінші нұсқада Монах псиондық қуат көзін қолданады.
Псионист
Псионистер мен Псиондар псиондық күшті қолдануға арналған. Псионисттің қабілеттері сыртқы күштерден емес, ақыл-ойынан туындайды – сиқыршының күші сияқты. Псионистердің деңгейі жоғарылаған сайын, оларға қосымша шабуыл және қорғаныс тактикаларымен қатар, жаңа псиондық қабілеттер қол жетімді болады.
4-ші басылым
Dungeons & Dragons 4-ші басылымында Psions – бұл Psionic Controller класы. Көптеген 4-ші басылым сыныптарынан өзгеше, Psions-та тікелей шабуылға арналған күштер жоқ, олардың орнына олардың күш ұпайлары бар, оларды қалауынша шабуыл күштерін күшейтуге болады. Тікелей шабуыл күштері сияқты, күш ұпайлары да қысқа демалыс арқылы қайта зарядталады. Алдын ала шолу 2009 жылдың мамыр айында Dragon Magazine #375 журналында жарияланды, ал бұл сынып 2010 жылдың 16 наурызында жарық көрген Player's Handbook 3 кітабына енгізілген сыныптардың бірі.
Псионистер мен Псиондар басқа да құралдарда
Псионистер Dark Sun: Shattered Lands және Dark Sun Online: Crimson Sands компьютерлік ойындарындағы кейіпкерлер кластарының ішінде. Псиондар 2007 жылғы PSP ойыны Dungeons & Dragons Tactics-тегі кластардың бірі.
Психикалық жауынгер
3-ші басылымда енгізілген психикалық жауынгерлер – жауынгерлер мен псиондардың қосындысы. Жауынгерлер сияқты, олар бонус әрекеттер алады, ал псиондар сияқты, псиондық қабілеттерді қолданады, бірақ маманданған топтарға қарағанда бұл процесі баяу. Олардың шабуылдық бонустары мен өмірлік нүктелерінің өсуі де орташа деңгейде. Психикалық жауынгер – жартылай алыптардың таңдаған класы (Expanded Psionics Handbook-та таба аласыз).
Жанның пышағы
Жан пышақтары – псиондық күшті "ақыл пышақтарына" немесе псиондық энергиядан құралған қылыштарға бағыттауды үйренген жауынгерлер. Олардың жан-жақты дайындығы оларға көптеген мамандықтарды меңгеруге және "шебердің қамы" болуға мүмкіндік береді. Жан пышақтары – өз кластарынан күш-қуатты таныта алмайтын жалғыз псиондық кейіпкерлер; Жан пышақ класы күш ұпайларын береді, бірақ оларды қолдану қабілетін емес. Жан пышақ деңгейлері жоғарылаған сайын, оның ақыл пышағының күші артады, мысалы, ақыл пышағын қысқа қылыштан өзгеше пішіндерге өзгерту қабілеті (бұл тұжырым "Толық псионика" кітабындағы жаңа қабілеттермен одан әрі дамытылған). Жан пышақ – шептер тайпасының сүйікті класы ("Кеңейтілген псионика нұсқаулығында" кездеседі). Жан пышақ бастапқы "Псионика нұсқаулығында" беделді класс болған, бірақ псионика v3.5 нұсқасы үшін жаңартылғанда негізгі классқа айналдырылды.
Жабайы
3.5 нұсқасында енгізілген жабайылар "жабайы күштерді" қолдана алады, оларға псиондық қабілеттерін қалыпты деңгейден артық күшейтуге мүмкіндік береді. Мұндай іс-әрекет қауіпті: әр жабайы күш қолданылған сайын жабайының "психикалық әлсіреуге" ұшырау мүмкіндігі бар, бұл оларды бағдардан тоқыратып, қуат ұпайларын жоғалтуға себеп болады. Олар Псиондардан сәл төзімдірек, бірақ қабілеттері аз және дамулары баяу. Уайлдер – дромит және менада тайпаларының сүйікті класы (екеуі де "Кеңейтілген Псионика нұсқаулығында" сипатталған).
Басқа псиондық кластар
Келесі сабақтар 3.5 нұсқасының "Толық Псионика" кітабында енгізілді. Сабақ сипаттамасы Арденттер өздерінің күштерін бастапқы шындықтарға немесе түсініктерге ("жамылғыларға") ден қою арқылы алады; әртүрлі жамылғылар Ардентке әртүрлі қабілеттер береді. Олар әмбебап Псионға қарағанда аз күшке ие, бірақ жақсы жауынгерлік қабілеттерге қол жеткізеді. Илаһи Ақыл – псиондық күштерін пайдаланып құдайға қызмет етуді таңдаған кейіпкер; олар шамалы дәрежеде дін қызметкерлеріне ұқсас. Дін қызметкерлері сияқты, олар да құдайдың өкілдік ететін жамылғыларын домендерге ұқсас таңдай алады. Сонымен қатар, олар шабуыл, қорғаныс немесе қабылдау аураларын шығара алады, бұл жақын жердегі одақтастарға бонустар береді. Эрудиттер Псиондар сияқты деңгей көтеру арқылы күштерді үйренбейді, керісінше, теориялық тұрғыдан басқа адамды немесе псиондық түрленген затты "көшіру" арқылы кез келген псиондық қабілетті пайдалана алады. Қарсылығында, олар күніне тек шектеулі күштерді ғана қолдана алады. Механикалық тұрғыдан, олар Псиондарға қарағанда маманданбаған Сиқыршыларға ұқсас. Lurk – бұл псиондық күштерді өздеріне көмектесу үшін шақыратын қарақшыларға ұқсас. Олар жаулардың әлсіз жерлерін анықтап, жасырын шабуылдар жасауға және өз қабілеттерін арттыру үшін псиондық күшейткіштерді пайдалануға қабілетті.
Псиондық заттар
2-ші басылымда барлық псиондық заттар PSP резервуарларымен және псиондық қабілеттерді қолдану мүмкіндігімен жабдықталған интеллектуалды заттар болып табылады. 3-ші басылымда псиондық заттар сиқырлы заттарға көбірек жақын. Олар көбінесе интеллектуалды заттар емес және тоғыз санатқа бөлінеді: қару-жарақ, қалқандар, қолға ұсталатын қару, қашықтықтан әрекет ететін қару, псиондық татуировкалар, сана кристалдары, қуат тастары, доржелер және әмбебап заттар. Қару-жарақ, қалқандар және қарулар сиқырлы аналогтары сияқты күшейткіш бонустар мен қабілеттерге ие, сана кристалдары басқа қабілеттері жоқ қуат ұпайларын сақтайды, доржелер – таяқтардың псиондық эквиваленті, қуат тастары – паршменттердің псиондық эквиваленті, псиондық татуировкалар – зеңдердің псиондық эквиваленті, ал әмбебап заттар – таңғажайып заттардың псиондық эквиваленті.