Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Демалыс күнін сақтайтын шіркеулер жинағы
Collection of sabbath keeping churches
Құдай шіркеулері (жетінші күн) – демалыс күнін сақтайтын бірнеше шіркеулерден құралған, олардың ішінде Құдай шіркеуінің Бас конференциясы, немесе жай ғана CoG7 ең белгілі ұйым болып табылады. Құдай шіркеулері (жетінші күн) демалыс күнін аптаның жетінші күні, сенбіде сақтайды.
The Churches of God (Seventh Day) is composed of a number of sabbath keeping churches, among which the General Conference of the Church of God, or simply CoG7, is the best known organization. The Churches of God (Seventh Day) observe the Sabbath on Saturday, the seventh day of the week.
Тарих
Құдай шіркеуі (жетіінші күндік) 1863 жылы жетінші күндік адвентистер шіркеуі құрылғанға дейін Елен Г. Уайттың көріштері мен үйретімдерін қабылдамаған саббатты адвентистердің бір саласын білдіреді. Роберт Коултер, Құдай (жетіінші күндік) шіркеуінің Бас конференциясының бұрынғы президенті және ресми тарихшысы, өзінің «Сапар: Құдай (жетіінші күндік) шіркеуінің тарихы» (2014) атты кітабында шіркеудің негізін қалаушы ретінде Мичиган штатындағы Гилберт Кранмерді (1814–1903) атайды. Кранмер христиандық байланыстың пасторы және библиялық унитарий болған. 1852 жылы ол саббатты сақтаумен танысты, оны саббатты адвентизмнің негізін қалаушы және дамытушысы ретінде белгілі Джозеф Бейтс ұсынды. 1858 жылы, жетінші күндік адвентистер шіркеуінің құрылуына бес жыл қалғанда, Кранмер басқарыған топ Джеймс Спрингер Уайт пен Эллен Г. Уайтты қолдаған адвентистерден бөлінді. 1860 жылы Айова штатында тағы бір тәуелсіз саббатты адвентистер қауымы құрылды және 1863 жылы Құдай (жетіінші күндік) шіркеуімен бірікті. 1863 жылы «Исраилдің үміті» (қазіргі «Библияның жақтаушысы») атты басылым жарық көруді бастады, бұл басылым шіркеудің ықпалын басқа аймақтарға таратуға көмектесті. Осы басылым арқылы екінші келген және жетінші күндік саббат туралы ілімдер таратылды, сондай-ақ басқа христиандар жиналыстарға шақырылды. Бұл қозғалыс Миссури, Небраска және басқа да жерлерге тарады, ал 1884 жылы Құдай шіркеуінің Бас конференциясы құрылды. Олар 1899 жылы тіркелді, ал 1923 жылы атауына «жетінші күндік» деген сөз қосылды. Офистер Миссури штатының Стэнбери қаласында ашылды. А. Н. Даггер мен К. О. Додд (1935) шіркеу тарихын апостолдарға дейін, олардың пікірінше, саббатты сақтаған ортағасырлық топтар арқылы іздеуге тырысқан кітап жазды. Вальденстер мен паулициандар сияқты кейбір топтардың бұл талабы күмәнді. Шіркеудің танымал мүшесі – евангелист Герберт У. Армстронг (1893–1986) болды. 1927 жылы Армстронгтың әйелі Лома одан христиандық саббат ретінде жексембі күнін сақтаудың библиялық негізін табуды талап етті. Лома Орегон штатының Вилламет аңғарындағы жетінші күндік шіркеудің мүшесі Эмма Ранкорнның ықпалына түсті. Ранкорн мен оның күйеуі Ора Орегон конференциясында белсенді мүшелер болды. Армстронг көп ұзамай сол шіркеудің пасторы және «Библияның жақтаушысы» журналының авторы болды. Бірнеше жылдан кейін Армстронг британдық Израиль теориясын – Батыс Еуропа және Солтүстік Америка халықтарын Израильдің «жоғалған он тайпасының» тікелей ұрпақтары деп санайтын балама тарихты және Леуіліктер кітабының 23-тарауында тізілген мейрамдар мен қасиетті күндерді міндетті түрде сақтауды үйретті. Армстронг осы екі мәселе бойынша Құдай шіркеуінен (7-күн) Салем конференциясынан бөлінді, себебі бұл мәселелер Құдай шіркеулерінің (7-күн) бастапқы ілімдері емес еді; кейіннен Құдай шіркеуі (7-күн) оның пасторлық өкілеттігін жоққа шығарды, бірақ ол бұл кезде өзінің шіркеуін, Радио шіркеуін құрған еді.
The Church of God (Seventh Day) represents a line of Sabbatarian Adventists that rejected the visions and teachings of Ellen G. White before the formation of the Seventh day Adventist Church in 1863. Robert Coulter, ex president and official historian of the General Conference of the Church of God (Seventh Day), in his book The Journey: A History of the Church of God (Seventh Day) (2014) credits Gilbert Cranmer [es] (1814–1903) of Michigan as being the founder of the church. Cranmer was a Christian Connection minister and a biblical Unitarian. He was introduced to Sabbath keeping in 1852 by Joseph Bates, known as the founder and developer of Sabbatarian Adventism. In 1858, five years before the founding of the Seventh day Adventist Church, a group led by Cranmer separated from the Adventists who supported James Springer White and Ellen G. White. Another independent Sabbatarian Adventist body formed in Iowa in 1860, and joined with the Church of God (Seventh Day) in 1863. A publication called The Hope of Israel (now The Bible Advocate) was started in 1863, and this publication extended the influence of the body into other areas. Through this publication, the doctrines of the second advent and the seventh day Sabbath were promoted, and other Christians were invited to gather for meetings. This extended the movement into Missouri, Nebraska and other places, and in 1884 the General Conference of the Church of God was organized. They incorporated in 1899, and "(Seventh Day)" was added to the name in 1923. Offices were established in Stanberry, Missouri. A. N. Dugger and C. O. Dodd (1935) wrote a book attempting to trace the Church's history back to the Apostles through various medieval groups that they believed were Sabbath keeping. In the case of some of these groups, such as the Waldensians and Paulicians, that claim is disputed. A well publicized member of the church was evangelist Herbert W. Armstrong (1893–1986). In 1927 Armstrong was challenged by his wife, Loma, to find a biblical justification for keeping Sunday as the Christian Sabbath. Loma had come under the influence of Emma Runcorn, a member of the Seventh Day church in the Willamette Valley of Oregon. Runcorn and her husband Ora were lay leaders in the Oregon conference. Armstrong soon became a minister for that church and a writer for the Bible Advocate journal. Within a few years, Armstrong began teaching the British Israel Theory – the alternative history that regarded the nations of Western Europe and North America as the literal descendants of the "Lost Ten Tribes" of Israel – and the mandatory keeping of the Feast Days and Holy Days as listed in Leviticus 23. Armstrong disassociated himself from the Church of God (7th Day) Salem Conference over these two issues, which were not original doctrines of the Churches of God (7th Day); years later, Church of God (7th Day) revoked his ministerial credentials with their Church, but by this time he was well established in his own church, the Radio Church of God.
1933 жылғы бөліну
1933 жылғы бөліну туралы келесі ақпарат Ричард К. Никельстің «Құдайдың жетінші күндік шіркеуінің тарихы» атты онлайн кітабынан алынған. Құдай (Жетінші күн) шіркеуі 1933 жылға дейін біртұтас болды. Құдай шіркеуінің тарихшысы және сол кездегі бір топтың басшысы А.Н. Даггердің айтуынша, Құдай шіркеуінің көптеген мүшелері шіркеуге «Киелі кітап негізіндегі ұйым» қажеттігін сезінді. Олар сондай-ақ шіркеудің әлемдік бас кеңсесін Иерусалимге көшіруді қалады. 1933 жылдың 4 қарашасында Батыс Вирджиния штатының Салем қаласында конференция өткізді. Мүшелердің шамамен жартысы бірлікке ұмтылып, қысым көрсетті. Ал қалғандары сөз айту еркінен айырылып отыр деп ойлады. Даггер мен оның жақтастары шіркеу доктринасын қайта ұйымдастыруды қалады. Оларға таза ет жеу, темекі тартпау және 14 нисан күні Пасханы тойлау кіретін еді. Ал Берт Ф. Маррс «тәуелсіздер» тобын басқарды, олар шошқа еті мен темекіге қарсы емес екенін, ал Пасханы 15 нисан күні тойлау керек деп сенді. Осы кезде Даггер мен оның жақтастары Салемде, Батыс Вирджинияда Салем конференциясының штаб-пәтерін құруға шешім қабылдады, содан кейін «Киелі кітап жақтасы» басылымын шығара бастады. Осының нәтижесінде 1933 жылдан 1949 жылға дейін екі бөлек Құдай шіркеуі ұйымы болды, бірі Миссури штатының Стэнбери қаласында, екіншісі Батыс Вирджиния штатының Салем қаласында. Салемдегі штаб-пәтер әлі күнге дейін бар, оның мүшелері бүкіл әлемде. Олар апостолдық үлгіде ресми түрде ұйымдастырылған (он екі апостол, жетпіс қарт және шіркеудің іскерлік мәселелерін қадағалайтын жеті адам). Біраз уақыттан кейін Даггер Салем конференциясынан кетіп қалды. Стэнбери мен Салем конференциялары арасындағы бірігуге жасалған алғашқы әрекет 1942 жылы болды. «Киелі кітап жақтасы» журналы мен «Киелі кітаптағы үй оқытушысы» басылымына қатысты авторлық құқыққа байланысты сот ісі бірігуге кедергі келтірді. 1947 жылы Салем Министрлер Кеңесі Стэнбериден жаңа бірігу әрекетін талқылау үшін өз комитетімен кездесуге комитет тағайындауды сұрады. Екі шіркеу 1948 жылдың 12-17 ақпанында Оклахома штатының Фэрвью қаласында кездесті. Стэнбери тобының тіркелген заңдарына сәйкес, екі топтың бірігуі ең ерте 1949 жылдың тамызында ғана мүмкін болды. Бірігуге қатысты дауыс беру 1949 жылдың 12-20 тамызында өтті, ал біріктірілген «Киелі кітап жақтасының» алғашқы саны 1949 жылдың 3 қазанында жарық көрді. Чарльз Монро, «Соңғы күндердегі Құдай шіркеулерінің синоптикалық тарихы» (Facts of Our Faith, 1969 жылғы қаңтар, 12-25 беттер) еңбегінде былай деді: «Бірігу Құдай шіркеуінің барлығын біріктірмеді».
The following information concerning the division of 1933 is taken from an online history book, History of the Seventh Day Church of God, by Richard C. Nickels. The Church of God (Seventh Day) was unified up until 1933. According to A. N. Dugger a Church of God historian, and leader of one of the factions at the time, many in the Church of God felt the need for a "Bible Organization" for the Church of God. They also wanted to move the church's world headquarters to Jerusalem. They held a conference in Salem, West Virginia, on November 4, 1933. Pressure was mounting for more unity from roughly half of the membership. While others felt that they were being denied freedom of expression. Dugger and his followers wanted a reorganization of church doctrine. Including clean meats, no tobacco, and observing the Passover on Nisan 14. While Burt F. Marrs led a group of "independents" who believed pork and tobacco were fine, and that the Passover should be observed on Nisan 15. At this point, Dugger and his followers decided to establish the Salem Conference headquarters in Salem, West Virginia, at which point they started printing the Bible Advocate. As a result, from 1933 to 1949 there were two separate Church of God organizations, one at Stanberry, Missouri, and the other at Salem, West Virginia. The headquarters in Salem still exists today with members worldwide. They are formally organized under the apostolic model (twelve apostles, seventy elders and seven men to oversee the business affairs of the church). Shortly afterwards, Dugger left the Salem Conference. The first attempt for a merger between the Stanberry and Salem Conferences occurred in 1942. A copyright lawsuit concerning the Bible Advocate magazine and the publication of the Bible Home Instructor hindered the merger. In 1947, the Salem Council of Ministers asked Stanberry to appoint a committee to meet with their committee to discuss a new attempt for a merger. The two churches met at Fairview, Oklahoma, on February 12–17, 1948. Because of the laws under which the Stanberry group was incorporated, the earliest possible time the union of the two groups could take place was August 1949. The merger was voted on August 12–20, 1949, and the first issue of the combined Bible Advocate came out on October 3, 1949. Charles Monroe, who wrote A Synoptic History of the Churches of God in the Latter Days, (Facts of Our Faith, January, 1969, pages 12–25) related, "the merger did not unite all of the Church of God."
"Салемге қайта оралу" қозғалысы
1950 жылғы "Салемге қайта оралу" қозғалысына қатысты келесі мәліметтер Ричард К. Никелстің "Құдайдың жетінші күндік шіркеуінің тарихы" кітабынан алынған. 1949 жылы пасторлар Ф. Л. Саммерс және оның күйеу баласы Крис Ройер Салемге оралып, онда бас кеңсе құрды. "Салемге қайту" қозғалысы кем дегенде үш фракцияға бөлінді: 1. Салемде қалған түпкілікті салемдіктер, оның бас кеңсесі ретінде; 2. Дуггер мен Северсон, Иерусалимге барған; және 3. Олсон мен Грошанс, олар Калдвелл, Айдахо қаласында Құдайдың жетінші күндік шіркеуін құрды. Салем конференциясы 1950 жылдың ақпан айында "Шындықтың жақтаушысы" журналын шығара бастады. Салемде қасиеттілердің шыны теңізге көтерілетініне және жеті соңғы жаза төгілетініне сенеді делінеді. Олар Денвер тобымен жыл сайынғы Раббының соңғы кешкі асының күнін анықтау бойынша ерекшеленеді, олар оны көктемгі күн мен түннің теңелуіне сәйкес есептейді. 1952 жылдың қыркүйегінде Дуггер Нигерияға жасаған ұзақ сапарынан оралғаннан кейін, Құдай шіркеуінің топтарымен кездесу үшін Иерусалимге көшіп, 1953 жылы "Сион тауының хабаршысы" басылымын бастауға шешім қабылдады. Дуггердің Израильге кетуіне доктриналық мәселелер себеп болған болуы мүмкін. 1948/49 жылғы Стэнберри-Салем Құдай шіркеуінің бірігуі (жетінші күн), сондай-ақ Денвер тобы деп белгілі, бүгінгі күні Құдай шіркеуінің ең көп мүшелерін қамтиды, бірақ ол жалғыз маңызды Құдай шіркеуінің орталығы емес. Штаб-пәтері Денверге (Колорадо штаты) көшірілген Стэнберри конференциясы әдетте "Жетінші" сөзі толық жазылған Құдайдың (жетінші күн) шіркеуінің Бас конференциясы атауын қолданады. АҚШ-тың және әлемнің басқа да аймақтарында Батыс Вирджиния штатының Салем қаласында Құдайдың жетінші күндік шіркеулері (7-күн) әлі де тұр және олар көбінесе 40 доктриналық қағиданы ұстанады.
The following information concerning the "Back to Salem" Movement of 1950 are taken from History of the Seventh Day Church of God by Richard C. Nickels. As early as 1949, ministers F. L. Summers and his son in law Chris Royer went back to Salem and established a headquarters there. The "Back to Salem" movement broke into at least three factions: 1. The original Salem people who stayed at Salem with it as headquarters; 2. Dugger and Severson, who went to Jerusalem; and 3. Olson and Groshans, who formed the Seventh Day Church of God in Caldwell, Idaho. The Salem Conference started to publish a magazine, The Advocate of Truth, in February 1950. Salem is purported to believe that the saints will be raptured to the sea of glass while the seven last plagues will be poured out. It differs with the Denver Group in the date for the annual Lord's Supper, which they calculate according to the spring equinox. In September 1952, Dugger, after returning from an extended trip to Nigeria to visit Church of God groups, decided to move to Jerusalem to start The Mount Zion Reporter in 1953. Possibly doctrinal issues led to Dugger's exit to Israel. The 1948/49 Stanberry Salem Merger of the Church of God (Seventh Day), also known as the Denver Group, contains the largest number of Church of God people today, but it is not the only significant Church of God center. The Stanberry conference, with headquarters moved to Denver, Colorado, typically uses the name General Conference of the Church of God (Seventh Day), with "Seventh" spelled out. A number of Churches of God (7th Day) in Salem, West Virginia still stand with locations all across the United States and around the world. These usually follow a set of 40 points of doctrine.
Мүшелік
2010 жылғы мәліметтер бойынша, Құдай шіркеуінің (Жетінші күн) Бас конференциясы АҚШ және Канадада 233 қауымды қамтиды, олардың саны шамамен 14 000 адамды құрайды. Денвер конференциясының Халықаралық Министрлер Конгресінің бүкіл әлемдегі мүшелері 200 000-нан астам, ал олармен байланысты миссиялар 40-тан астам елде жұмыс істейді. АҚШ және Канададағы жергілікті шіркеулердің бас кеңселері 2015 жылдан бері Денверде орналасқан, ал Лорен Стейси ақсақал президент қызметін атқарады. Денвер конференциясы 1943 жылы құрылған Киелі кітапты сақтайтын қауымдастықтың мүшесі болып табылады, бұл ұйым әртүрлі топтардың сенбі күнін сақтайтын адамдар арасындағы әріптестік пен ынтымақтастықты дамытуға бағытталған. Салем конференциясының Оңтүстік Африкада мүшелері бар.
As of 2010, the General Conference of the Church of God (Seventh Day) has 233 congregations in the United States and Canada, with an estimated 14,000 members. As for the Denver Conference, the worldwide membership in its International Ministerial Congress is over 200,000 members, with affiliated ministries in more than 40 countries. Central offices for the US and Canada local churches are in Denver as of 2015, with Elder Loren Stacy serving as president. The Denver Conference is a member of the Bible Sabbath Association (org. 1943), an organization promoting "fellowship and cooperation between Sabbath keepers of various groups." The Salem conference has members in South Africa.