Кіріспе

Қылқан жапырақты түр

Chamaecyparis lawsoniana, Порт-Орфорд кедрі немесе Лоусон кипарисы деп белгілі, Cupressaceae тұқымдасына жататын Chamaecyparis туысына жататын қылқан жапырақты өсімдік. Ол Орегон және Солтүстік-Батыс Калифорнияға тән, теңіз деңгейінен бастап Кламат тауларының аңғарларында, көбінесе өзендер мен ағыстар бойында өседі.

Сипаттама

Үлкен мәңгі жасыл ағаш, ересектері 200 фут (61 м) немесе одан да биікке жетеді, діңдері диаметрімен ерекшеленеді. Қабығы күміс қоңыр, тік бойымен терең жорықтармен жарылған және тамырының жанында қалың. Бұл ағаш Шотландияның Эдинбург қаласындағы Лоусон және Ұлы бақшасында өсірілген, оны сипаттаған ботаник Эндрю Мюррей оны Лоусон кипарисі деп атаған. АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті оны ресми түрде Порт-Орфорд балқарағайы деп атайды. Жануарлар арқылы таралу орын алады деп есептеледі, бірақ ол шектеулі аймақтарда ғана кездеседі. АҚШ Орман шаруашылығы қызметі мен Жерді басқару бюросы жолдарды жабу, бақылау, зерттеу және білім беру арқылы Phytophthora таралуын болдырмауға тырысады. Зерттеулер таралу динамикасы мен механизмдерін анықтауға, сондай-ақ төзімді ағаштарды өсіруге бағытталған. Фитофтораға қарсы қолданылатын бір препарат Манкозеб деп аталады, ал коммерциялық атауы Дитан (С). Паразиттік саңырауқұлақ Pythium oligandrum-ның коммерциялық препараттары зиянкестерді жоюға лицензияланған және көптеген Phytophthora түрлерінен бұрын пайда болғаны құжатталып қойылған.

Ұқсас түрлер

Канададағы Аксель Хейберг аралында табылған қазбалардан белгілі болған жойылған эоцендік Chamaecyparis eureka түрі C. lawsoniana және C. pisifera-ға ұқсайды. Қарым-қатынас жасайтын Calocedrus туысы (иі сусыр кедр) қалың қызғылт қоңыр қабыққа ие, ал Thuja plicata (батыс қызыл кедр) қабығы салыстырмалы түрде жұқа; екеуінің де жапырақтары Порт-Орфорд кедрінен өзгеше.

Атауы Биіктігі (м) Ені (м) Пішіні Жапырақтарының түсі Сілтеме
'Aurea Densa' 1.5 1.0 кең конустық сары-жасыл
'Chilworth Silver' 2.5 1.0 кең бағаналы күміс-көк
'Dik's Weeping' 12.0 4.0 бағаналы, жылау көк-жасыл
'Ellwoodii' 8.0 4.0 бағаналы сұр-жасыл
'Ellwood's Gold' 4.0 1.0 бағаналы сары/сұр-жасыл
'Ellwood's Pillar' 2.5 1.5 тар бағаналы сұр-жасыл
'Fletcheri' 12.0 4.0 бағаналы сұр-жасыл
'Gimbornii' 2.5 2.5 дөңгелек сұр-жасыл
'Golden Wonder' 20.0 4.0 бағаналы сары-жасыл
'Grayswood Feather' 4.0 1.5 тар бағаналы жасыл
'Green Globe' 0.3 0.3 дөңгелек қою-жасыл
'Imbricata Pendula' 8.0 4.0 конустық, жылау, иілген жасыл
'Kilmacurragh' 12.0 4.0 бағаналы қою-жасыл
'Lanei Aurea' 8.0 2.5 бағаналы сары-жасыл
'Little Spire' 2.5 1.5 конустық қою-жасыл
'Minima Aurea' 1.0 1.0 конустық сары-жасыл
'Minima Glauca' 2.5 2.5 дөңгелек көк-жасыл
'Pembury Blue' 12.00+ 8.00 конустық көк-жасыл
'Pygmaea Argentea' 2.5 1.0 дөңгелек кремді/көк-жасыл
'Stardust' 4.0 1.5 бағаналы сары-жасыл
'Summer Snow' 2.5 1.5 конустық кремді/жасыл
'Triomf van Boskoop' 25.0 8.0 кең бағаналы сұр-жасыл
'Wisselii' 12.0+ 4.0 тар конустық көк-жасыл
'Wissel's Saguaro' 6.0 1.0 тар, тік көк-жасыл

Қолданылуы

Бұл түрді 1850 жылдары еуропалық-американдықтар ашқан. Ағаш жеңіл болғанымен, өте мықты және шіруға төзімді, тіпті тұзды суда ұзақ уақыт тұрғаннан кейін де. Оның ағашынан жасалған бөліктерінің қатты хош иісі бар, ол шіру мен жәндіктерді, оның ішінде термитке қарсы келетін майдан туындайды; бұл май жәндіктерге қарсы қолданылады. Ағаш ішекті аспаптар жасауға толыққанды жарамды деп есептеледі. Оның ұсақ түйіршігі, жақсы беріктігі және дыбыстық сапасы гитара жасаудағы резонаторлық тақталар үшін жоғары бағаланады.