Кіріспе

Джонни Спейт (2 маусым 1920 – 5 шілде 1998) – көптеген классикалық британдық ситкомдардың ағылшын теледидар сценарийшісі. Спейт 1950-ші жылдардың ортасында радио комиктері Франки Ховерд, Вик Оливер, Артур Аски және Сирил Флетчер үшін жазумен көзге түсті. Телевизия үшін ол Morecambe & Wise, Питер Селлерс және «Артур Хейнс шоуы» үшін сценарий жазды. Кейін ол «Өлімге дейін бізді айырмайды» сериалын жаза бастады, оның ішінде оның ең әйгілі туындысы – әуелгіде дау тудырған Альф Гарнет кейіпкері бар.

Өмір және мансап

Джон Спейт ирландтық католик отбасында Канинг Таун, Уэст-Хэм, Эссекс (қазіргі Үлкен Лондон) қаласында дүниеге келді. Ол 14 жасында мектепті тастап, түрлі жұмыстардан кейін, Джордж Бернард Шоуды үлгі етіп, жазуға бейімделді. Спейт осы серияның көптеген авторларының бірі болды, олардың арасында Сайкс, Джон Антробус және Спайк Миллиган да бар еді. Ол Артюр Хейнстің ұзақ жылдар бойы сәтті болған ATV комедиялық сериясында сомдаған, жұмысшы табының бейнесін жасады. Хейнс 1966 жылы қайтыс болды. 1965 жылы Спейт BBC телеарнасы үшін пилоттық жоба жазды, ол 1966 жылы «Өлімге дейін біз бөлісеміз» сериасына айналды. Сериалда Уоррен Митчелл Альф Гарнет рөлінде ойнады – консервативті көзқарастағы, наразылығын жасырмайтын жұмысшы адам. Гарнет британдық теледидар тарихындағы ең есте қаларлық кейіпкерлердің біріне айналды. Сондай-ақ 1965 жылы ол «Сіз әзілдесіп отырсыз!» фильмінің сценарийін жазды. Спейт 1972 жылы «Альф Гарнет сагасы» фильмінің екінші бөлімінде «Барми Гарри» рөлін сомдады. Спейттің кейінірек жазған «Карри мен чипстер» (1969) сериасы ITV арнасы үшін LWT компаниясымен жасалған, бірақ Тәуелсіз хабар тарату органының бұйрығымен тоқтатылған даулы ситком болды. Оның келесі комедиясы «For Richer For Poorer» (1975) – Гарри Х. Корбетттің Альф Гарнетке қарама-қарсы, солшыл көзқарастағы кейіпкерін сомдаған пилоттық жоба болды. 1981 жылы «Till Death Us Do Part» сериасы ITV арнасында қысқа ғана қайта оралды, ал Альф Гарнет 1985 жылдан 1992 жылға дейін BBC-дің «In Sickness and in Health» сериасында ойнады. 1985 жылы ол «Jewel in the Crown» атты көрсетілмеген пилоттық жобаны жазды, онда Спайк Миллиган мен Эрик Сайкс түсті, Миллиган қара бояумен жүзін жауып, нәсілшілдікке ұқсас әзілдер айтты және пакистандық акцентпен сөйледі. 1988 жылы Спейт Лондонның Қозғалыстағы бейнелер мұражайына (MOMI) «Альфтен сұраңыз» атты арнайы қысқа шағын көріністер жинағын жазды. Мұражайға келгендерге кездейсоқ бейнежазба арқылы Альф Гарнеттен түрлі тақырыптар, соның ішінде мұражайлар туралы ойын сұрауға мүмкіндік берілді. Уоррен Митчелл Австралияда гастрольдік сапарда болғанда MOMI үшін осы шағын көріністерді тегін жазды. Спейттің жұмысы оған қаржылық сәттілік әкелді, бірақ Rolls Royce жүргізсе де ол өмір бойы социалист болып қалды. LWT Уоррен Митчеллдің Альф Гарнет рөлінде ойнаған арнайы бағдарламалар сериясын ұсынды, онда ол түрлі тақырыптар бойынша өз ойын білдірді. Алайда, бұл бағдарламалар ITV бақылаушысы Дэвид Лиддименттің шешімімен кейінге шегерілді.