Дублин қаласын кеңейту комиссиясы

Кіріспе

Дублиндегі көшелер мен оған байланысты мәселелерді жақсартуға жұмыс істеген мемлекеттік орган – Кең көшелер комиссиясы (ресми атауы – Кең және қолайлы жолдар, көшелер мен өткелдерді жасау жөніндегі комиссарлар) 1758 жылы Парламент актісімен, Дублин корпорациясының өтініші бойынша құрылды. Комиссияның мақсаты – Дублиндегі көшелердің, көпірлердің, ғимараттардың және басқа да архитектуралық мәселелердің жоспарлау стандарттарын басқару болды. Комиссия 1849 жылғы Дублинді жақсарту заңымен таратылды, ал комиссияның соңғы отырысы 1851 жылдың 2 қаңтарында өтті. Сол дәуірде Дублиндегі басқа да жақсарту комиссияларының қатарында ауыз сумен жабдықтау үшін құбыр су комитеті, жаяу жолдар мен кәріз жүйесі үшін жол салу тақтасы және Дублин портының балласт тақтасы болды.

Тарих

Кең көшелер комиссиясы 1758 жылы құрылды. Келесі онжылдықтарда комиссия Дублиннің ежелгі ортағасырлық қаласын қайта жаңартып, ескі көшелерді кеңейту немесе жаңаларын салу арқылы маңызды бағыттар желісін жасады. Комиссияның алғашқы жобаларының бірі – 1755 жылы Эссекс көпірін (қазір Граттан көпірі) кеңейту. Бұл шара Капел көшесінен Лиффи өзенін кесіп өтетін адамдар, аттар және малдың көптігінен туындаған көлік қанағаттандыру үшін қабылданды. Ұзақ өтпей, Капел көшесінен Лиффи өзеніне қарай ашық көрініс жасау үшін Парламент көшесі мен Корольдік биржа (қазір Дублин қалалық әкімдігі) салынды. Комиссияның сол кездегі бас комиссары Джон Бересфорд басқа да маңызды жобаларды жүзеге асырды, олардың ішінде Дублиннің солтүстік жағындағы бірнеше тар көшелерді біріктіріп, кеңейту арқылы Саквилл көшесін (қазір О'Коннелл көшесі) құру да бар еді. Осы арқылы қаланың негізгі солтүстік-оңтүстік бағыты Капел және Парламент көшелерінен шығысқа қарай, жаңа бағытқа жылдырылды. Комиссияның екінші маңызды жобасы – Кок Хилл мен Колледж Грин арасындағы Дейм-стритті кеңейту болды. Бұл жұмыс 1777 жылы басталды, бірақ алғашқы жаңа ғимарат тек 1782 жылы ғана Сарай көшесінде бой көтерді. Крайстчерч және Джордж көшесі де грузин стиліндегі Дублиннің тығыз көшелерін кеңейту жобасының нәтижесі болып табылады. Солтүстік Фредерик көшесі 1789 жылдан бастап Саквилл және Дорсет көшелерін байланыстырып салынды. 1785 және 1790 жылдар аралығында Джордж Лэйн мен Тринити көшесі арасында Дейм-стрит жобасының кезеңдері жалғасты. 1832 жылға қарай Фоунс көшесі мен Темпл-Лейн арасындағы ғимараттардың суреттері сақталған. Вестморленд көшесі (ені 90 фут), Д'Олиер көшесі (ені 90 фут, Генри Аарон Бейкердің жобасы бойынша) және Бург-Кейдің бір бөлігі (1806), оның ішінде жаңа астық биржасы, комиссияның жұмысына кірді. Бастапқыда көптеген жаңа үйлердің бірінші қабаттарында 15 фут биіктіктегі граниттен жасалған дүкендер орналасқан, олар үш бөлікке бөлінген: екі жағында есіктермен тар бөліктер және фасадтың ортасында тауарларды көрсететін кең бөлік. Мұндай дүкендердің көптеген үлгілері бүгінге дейін Д'Олиер көшесінің батыс жағында сақталған. Wide Street Commission салған ғимараттарды бүгін граниттен жасалған дүкендері бар және жоғары қабаттары кірпішпен қаланған көшелерде көруге болады. Бұлар әдетте Бург-Кей сияқты стандартты үй дизайнымен салынған көшелер. Веллингтон-куэй және Мерчентс Аркасы да комиссияның жұмысының бір бөлігі болып табылады, сондай-ақ Эден-куэй, Төменгі Аббей-стрит, Бакалаврлар серуені және Бересфорд алаңы да осы комиссияның еңбегінің нәтижесі.

The Wide Streets Commission was established in 1758. Over the following decades, the commission reshaped the old medieval city of Dublin, and created a network of main thoroughfares by wholesale demolition or widening of old streets or the creation of entirely new ones. One of the first projects was to widen Essex Bridge (now Grattan Bridge), in 1755 to cope with the traffic congestion caused by human, horse drawn, and bovine traffic crossing the River Liffey from Capel Street. The building of Parliament Street and the Royal Exchange (now Dublin City Hall), to create a vista from across the river Liffey on Capel Street, soon followed. Other major initiatives, under the then Chief Commissioner John Beresford, included the effort to merge and widen several narrow streets into one new street on Dublin's northside, creating Sackville Street (now called O'Connell Street). The main north–south axis of the city was thus moved from Capel Street and Parliament Street to the new thoroughfare further east. The widening of Dame Street, between Cork Hill and College Green was the second great initiative of the commission. This work was initiated in 1777, but it was not until 1782 that the first new building was built at Palace Street. Christchurch and George's Street are also the result of the project of widening Georgian Dublin's congested streets. North Frederick Street was created from 1789 linking Sackville Street and Dorset Street. Between 1785 and 1790 further phases of the Dame Street project was undertaken between George's Lane and Trinity Street. Drawings exist dated 1832 for the buildings between Fownes Street and Temple Lane. Westmoreland Street (90 feet wide), and D'Olier Street (90 feet wide and designed by Henry Aaron Baker) and part of Burgh Quay (1806) including the new Corn Exchange, formed part of the work of the commission. Originally many of the new houses had 15 feet high granite shop fronts at street level which were divided into three bays, a narrow bay at each side, incorporating a door, and a wide bay at the middle of the facade for the display of goods. Many of these shopfronts still remain on the west side of d'Olier Street. Many of the Wide Street Commission buildings can be seen today on streets with granite shopfronts at ground floor level and brick facades above. They are generally streets with standardised house designs such as Burgh Quay. Wellington Quay with its arcaded shop fronts and Merchants Arch are also part of the commission's work, as are Eden Quay, Lower Abbey Street, Bachelor's Walk, and Beresford Place.