Жойылып кеткен Homo heidelbergensis – ортаңғы плейстоценде өмір сүрген ежелгі адам түрі. Классификациясы күмәнді, түр ретінде де, H. erectus-тың ішкі түрі ретінде де қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Архаикалық адамның жойылған түрлері
Extinct species of archaic human
Homo heidelbergensis (сондай-ақ H. erectus heidelbergensis, H. sapiens heidelbergensis) – Орта плейстоцен дәуірінде болған архаикалық адамның жойылған түрі немесе түршесі. 1950 жылы H. e. heidelbergensis ретінде H. erectus-тың түршесі ретінде қарастырылған, бірақ ғасыр соңына қарай ол жеке түр ретінде кеңінен жіктелді. H. heidelbergensis-тің тек Еуропамен шектелуі керек пе, әлде Африка мен Азиядағы үлгілерді де қамтуы керек пе деген мәселе әлі де даулы, және бұл мәселені типтік үлгінің (Мауэр 1) жақ сүйегі болуы одан әрі күрделендіреді, себебі жақ сүйектерінде аз ғана диагностикалық белгілер болады және Орта плейстоцен үлгілерінің арасында сирек кездеседі. Осылайша, осы үлгілердің кейбіреулерін жеке түрлерге немесе H. erectus-тың түршесіне бөлуге бола ма деген пікірталас жалғасуда. Классификация осылайша даулы болғандықтан, Орта плейстоценді көбінесе "ортадағы шатасу" деп атайды. H. heidelbergensis – хронотип ретінде қарастырылады, ол Африкалық H. erectus түрінен (кейде H. ergaster деп аталады) пайда болған. Шартты түрде, H. heidelbergensis қазіргі адамдар (H. sapiens немесе H. s. sapiens) мен неандертальдықтардың (H. neanderthalensis немесе H. s. neanderthalensis) ең соңғы ортақ атасы ретінде саналады. H. heidelbergensis-ке жатқызылған көптеген үлгілер қазіргі адамдар мен неандертальдықтардың бөлінуінен кейін де болған болуы мүмкін. Орта плейстоценде мидың көлемі шамамен 1200 куб сантиметр (см³) құрады, бұл қазіргі адамдардың көлемімен салыстыруға болады. Орта плейстоцендегі бойдың биіктігін үш локалитеттен алынған қалдықтарға сүйене отырып бағалауға болады: Испаниядағы Сима-де-лос-Хуесос, еркектер және әйелдер үшін; Қытайдың Жинниушан жерінен алынған әйел үшін; және Замбияның Кабе жерінен алынған үлгі үшін, бұл көрсеткіштер қазіргі адамдардың бойымен шамалас. Неандертальдықтар сияқты, олардың да кеудесі кең және денесі күшті болған. Африка мен Еуропаның Орта плейстоценінде ертедегі және қазіргі H. erectus-тан ерекшеленетін және интеллекттің артуынан туындаған деп саналатын, Кеш Ахеул технологиясы пайда болды. 400 000 жылдан кейін от күнделікті өмірдің маңызды бөлігіне айналған болуы мүмкін, бұл шамамен Еуропаның тұрақты және кең аумақты (45°N жоғары) мекендеуімен және найза жасау технологиясының пайда болуымен сәйкес келеді. H. heidelbergensis үйлесімді аң аулау стратегияларын жүзеге асыра алған болуы мүмкін, нәтижесінде олардың етке тәуелділігі жоғары болған сияқты.
Homo heidelbergensis (also H. erectus heidelbergensis, H. sapiens heidelbergensis) is an extinct species or subspecies of archaic human which existed during the Middle Pleistocene. It was subsumed as a subspecies of H. erectus in 1950 as H. e. heidelbergensis, but towards the end of the century, it was more widely classified as its own species. It is debated whether or not to constrain H. heidelbergensis to only Europe or to also include African and Asian specimens, and this is further confounded by the type specimen (Mauer 1) being a jawbone, because jawbones feature few diagnostic traits and are generally missing among Middle Pleistocene specimens. Thus, it is debated if some of these specimens could be split off into their own species or a subspecies of H. erectus. Because the classification is so disputed, the Middle Pleistocene is often called the "muddle in the middle". H. heidelbergensis is regarded as a chronospecies, evolving from an African form of H. erectus (sometimes called H. ergaster). By convention, H. heidelbergensis is placed as the most recent common ancestor between modern humans (H. sapiens or H. s. sapiens) and Neanderthals (H. neanderthalensis or H. s. neanderthalensis). Many specimens assigned to H. heidelbergensis likely existed well after the modern human/Neanderthal split. In the Middle Pleistocene, brain size averaged about 1,200 cubic centimetres (cc), comparable to modern humans. Height in the Middle Pleistocene can only be estimated based upon remains from three localities: Sima de los Huesos, Spain, for males and for females; for a female from Jinniushan, China; and for a specimen from Kabwe, Zambia; around the same as modern humans. Like Neanderthals, they had wide chests and were robust overall. The Middle Pleistocene of Africa and Europe features the advent of Late Acheulian technology, diverging from that of earlier and contemporary H. erectus, and probably issuing from increasing intelligence. Fire likely became an integral part of daily life after 400,000 years ago, and this roughly coincides with more permanent and widespread occupation of Europe (above 45°N), and the appearance of hafting technology to create spears. H. heidelbergensis may have been able to carry out coordinated hunting strategies, and consequently they seem to have had a higher dependence on meat.
Зерттеу тарихы
Алғашқы Mauer 1 (жақ сүйек) деген қазба 1907 жылы Хайдельбергтің оңтүстік-шығысында орналасқан Mauer қаласында бір жұмысшы тапты. Оны келесі жылы неміс антропологы Отто Шётенсак ресми түрде сипаттады, ол оны жаңа түрдің типтік үлгісі етіп белгіледі – Homo heidelbergensis. Ол оны жаңа түр ретінде бөліп алды, себебі жақтың архаикалық ерекшеліктері, әсіресе оның үлкен мөлшері, 640 000 жыл бұрынғы Еуропалық қазбалық жазбадағы ең көне адам жағы болды. Жақ жақсы сақталған, тек сол жақ премолярлары, бірінші сол жақ молярдың бөлігі, сол жақ короноид процесінің ұшы (жақ буынында) және ортаңғы бөлігінің фрагменттері жоқ, өйткені жақ екі бөлікке бөлініп табылған және оларды біріктіруге тура келді. Үшінші молярдың сәл тозуына байланысты ол жас ересек адамға тиесілі болуы мүмкін. 1921 жылы Кабе 1 бас сүйегін швейцариялық кенші Том Цвиглар Замбияның Кабе қаласында (сол кезде Брокен Хилл, Солтүстік Родезия) тапты және ағылшын палеонтологы Артур Смит Вудвард оны жаңа түрге, "H. rhodesiensis" деп атады. Бұл ХХ ғасырдың бірінші жартысында сипатталған Орта плейстоценнің Homo-ның көптеген гипотетикалық түрлерінің екеуі болды. 1950 жылдары Эрнст Майр антропология саласына еніп, «атаулардың бағдаршамсыз алуантүрлілігін» қарастырып, Homo-ның тек үш түрін анықтауға шешім қабылдады: "H. transvaalensis" (австралопитектер), H. erectus (Мауэр жағын және әртүрлі африкалық және азиялық таксондарды қоса), және Homo sapiens (H. erectus-тан жас, мысалы, қазіргі адамдар мен неандертальдықтарды қоса). Майр оларды тізбекті эволюциялық қатар ретінде анықтады, әр түр келесіге (хронотүрлерге) эволюцияланады. Кейіннен Майр австралопитектер туралы пікірін өзгерткенімен (австралопитектерді мойындады), оның архаикалық адамдардың алуантүрлілігі туралы консервативті көзқарасы келесі онжылдықтарда кеңінен қабылданды. Стрингер, палеоантрополог Ян Таттерсалл және адам эволюциясының биологы Филипп Райтмайрдың одан әрі жұмыстары Орта плейстоценнің афроевропалық үлгілері мен H. erectus sensu stricto ("қатаң мағынада", бұл жағдайда Шығыс Азиядан алынған үлгілер) арасындағы одан әрі айырмашылықтарды көрсетті. Осының салдарынан 600-300 мың жыл бұрынғы афроевропалық қалдықтар – ең белгілілері Кабе, Петралона, Бодо және Арагодан – көбінесе H. heidelbergensis деп жіктеледі. 2010 жылы американдық физикалық антрополог Джеффри Х. Шварц және Таттерсалл барлық Орта плейстоценнің еуропалық және азиялық үлгілерін – атап айтқанда, Қытайдағы Дали мен Джинниушандан – H. heidelbergensis деп жіктеуді ұсынды. Бұл модель толығымен қабылданбады. 2010 жылы диагностикалық қазбаларды күтіп тұрған кезде "Денисовтар" деп аталатын Сібірдегі кейбір ерекше архаикалық адам түрлерінің генетикалық коды анықталғаннан кейін, Азиялық қалдықтар сол түрді білдіруі мүмкін деген болжам бар. 1908 жылдан бері сақталып келе жатқан Хайдельберг университетінің палеонтология институты 2015 жылы H. e. heidelbergensis атауын H. heidelbergensis деп өзгертті. 1976 жылы Испанияның Сира-де-Атапуеркадағы Сима-де-лос-Уесос (ШШ) қаласында испандық палеонтологтар Эмилиано Агирре, Хосе Мария Басабе және Тринидад Торрес архаикалық адам қалдықтарын қазбалай бастады. Олардың бұл жерді зерттеуіне 20 ғасырдың басынан бері әуесқой үңгіршілердің бірнеше аю қалдықтарын (Ursus deningeri) табуы себеп болды (осылайша бұл бөлімдегі кейбір адам қалдықтары жойылды). 1990 жылы 600-ға жуық адам сүйектері табылды, ал 2004 жылы олардың саны 4000-қа дейін өсті. Бұл кем дегенде 28 адамды білдіреді, олардың тек біреуі бала, ал қалғандары жасөспірімдер мен жас ересектер. Қазба жиынтығы өте толық, барлық дене мүшелері сақталған, бүтін денелер жылдам жерленген. 1997 жылы испандық палеоантрополог Хуан Луис Арсуага оларды H. heidelbergensis деп атады, бірақ 2014 жылы ол бұл пікірін кері қайтарып, Мауэр жақ сүйегіндегі неандертальдықтарға ұқсас белгілер SH адамдарында жоқ екенін мәлімдеді.
The first fossil, Mauer 1 (a jawbone), was discovered by a worker in Mauer, southeast of Heidelberg, Germany, in 1907. It was formally described the next year by German anthropologist Otto Schoetensack, who made it the type specimen of a new species, Homo heidelbergensis. He split this off as a new species primarily because of the mandible's archaicness—in particular its enormous size—and it was the then oldest human jaw in the European fossil record at 640,000 years old. The mandible is well preserved, missing only the left premolars, part of the first left molar, the tip of the left coronoid process (at the jaw hinge), and fragments of the mid section as the jaw was found in two pieces and had to be glued together. It may have belonged to a young adult based on slight wearing on the 3rd molar. In 1921, the skull Kabwe 1 was discovered by Swiss miner Tom Zwiglaar in Kabwe, Zambia (at the time Broken Hill, Northern Rhodesia), and was assigned to a new species, "H. rhodesiensis", by English palaeontologist Arthur Smith Woodward. These were two of the many putative species of Middle Pleistocene Homo which were described throughout the first half of the 20th century. In the 1950s, Ernst Mayr had entered the field of anthropology, and, surveying a "bewildering diversity of names", decided to define only three species of Homo: "H. transvaalensis" (the australopithecines), H. erectus (including the Mauer mandible, and various putative African and Asian taxa) and Homo sapiens (including anything younger than H. erectus, such as modern humans and Neanderthals). Mayr defined them as a sequential lineage, with each species evolving into the next (chronospecies). Though later Mayr changed his opinion on the australopithecines (recognising Australopithecus), his more conservative view of archaic human diversity became widely adopted in the subsequent decades. Further work most influentially by Stringer, palaeoanthropologist Ian Tattersall, and human evolutionary biologist Phillip Rightmire reported further differences between Middle Pleistocene Afro European specimens and H. erectus sensu stricto ("in the strict sense", in this case specimens from East Asia). Consequently, Afro European remains from 600 to 300 thousand years ago—most notably from Kabwe, Petralona, Bodo and Arago—are often classified as H. heidelbergensis. In 2010, American physical anthropologist Jeffrey H. Schwartz and Tattersall suggested classifying all Middle Pleistocene European as well as Asian specimens—namely from Dali and Jinniushan in China—as H. heidelbergensis. This model is not as universally accepted. After the 2010 identification of the genetic code of some unique archaic human species in Siberia, termed "Denisovans" pending diagnostic fossil finds, it is postulated that the Asian remains could represent that same species. The palaeontology institute at Heidelberg University, where the Mauer mandible has been kept since 1908, changed the label from H. e. heidelbergensis to H. heidelbergensis in 2015. In 1976 at Sima de los Huesos (SH) in the Sierra de Atapuerca, Spain, Spanish palaeontologists Emiliano Aguirre, José María Basabe and Trinidad Torres began to excavate archaic human remains. Their investigation of the site was prompted by the finding of several bear remains (Ursus deningeri) since the early 20th century by amateur cavers (which consequently destroyed some of the human remains in that section). By 1990, about 600 human remains were reported, and by 2004 the number had increased to roughly 4,000. These represent at least 28 individuals, of which possibly only one is a child, and the rest teenagers and young adults. The fossil assemblage is exceptionally complete, with whole corpses buried rapidly, with all bodily elements represented. In 1997, Spanish palaeoanthropologist Juan Luis Arsuaga assigned these to H. heidelbergensis, but in 2014, he retracted this, stating that Neanderthal like features present in the Mauer mandible are missing in the SH humans.
Жіктеу
Палеоантропологияда Орта плейстоценді көбінесе "ортадағы шатақтық" деп атайды, себебі осы кезеңдегі архаикалық адам қалдықтарының түрлік жіктелуі күрделі мәселе болып келген. Қазіргі заманғы адамдардың (Homo sapiens немесе H. s. sapiens) және неандертальдықтардың (H. neanderthalensis немесе H. s. neanderthalensis) ата-бабалары осы кезеңде айырылып шықты, ал конвенция бойынша H. heidelbergensis соңғы ортақ ата-баба (LCA) саналады. Бұл H. heidelbergensis-ті хронотүрдің өкілі етеді. Осы көзқарас бойынша, "H. rhodesiensis" қазіргі заманғы адамдардың тікелей ата-бабасы немесе қазіргі заманғы адамдарға эволюциялаған "H. helmei" болуы мүмкін. 2015 жылы Мари Антуанетта де Люмли, ең жақсы сақталған материалды жеке түрге немесе H. erectus s. l. түршесіне (мысалы, Араго материалы "H. e. tautavelensis" ретінде) бөлуге болатынын ұсынды. Соңғы H. heidelbergensis материалдары – атап айтқанда, Штайнхайм және SH – мен ең ертедегі неандертальдық үлгілері (Биаш, Франция; Эрингсдорф, Германия; немесе Саккопасторе, Италия) арасында анық айырмашылық жоқ. Мауэрдің төменгі жақ сүйегі, оқшауланған жақ сүйек, түрдің типтік үлгісі ретінде қолданылуы қиындық тудырады, өйткені ол көптеген диагностикалық белгілерді көрсетпейді және сонымен қатар бірнеше Орта плейстоцен үлгілерінде кездеспейді. Антрополог Уильям Страус осы тақырыпта: "Жемісқалқан – Құдайдың жаратылысы, ал жақ сүйек – шайтанның қолынан шыққан" деді. Егер Мауэрдің төменгі жақ сүйегі Кабе бас сүйегінен және көптеген афроеуропалық Орта плейстоцендегі архаикалық адамдардан басқа түрге жатса, онда "H. rhodesiensis" LCA атауы ретінде басымдыққа ие болады. Стрингер және басқалар олардың таксономиялық ұсыныстарын қабылдамады, себебі олар номенклатуралық ережелерді бұзудан басқа, өз ұсыныстарын қалай шешетінін нақты түсіндіре алмады.
In palaeoanthropology, the Middle Pleistocene is often termed the "muddle in the middle" because the species level classification of archaic human remains from this time period has been heavily debated. The ancestors of modern humans (Homo sapiens or H. s. sapiens) and Neanderthals (H. neanderthalensis or H. s. neanderthalensis) diverged during this time period, and, by convention, H. heidelbergensis is typically considered the last common ancestor (LCA). This would make H. heidelbergensis a member of a chronospecies. In the latter view, "H. rhodesiensis" can either be seen as the direct ancestor of modern humans, or of "H. helmei" which evolved into modern humans. In 2015, Marie Antoinette de Lumley suggested the less derived material can also be split off into their own species or a subspecies of H. erectus s. l. (for example, the Arago material as "H. e. tautavelensis"). There is no defined distinction between latest potential H. heidelbergensis material – specifically Steinheim and SH – and the earliest Neanderthal specimens—Biache, France; Ehringsdorf, Germany; or Saccopastore, Italy. The use of the Mauer mandible, an isolated jawbone, as the type specimen for the species has been problematic as it does not present many diagnostic features, and in addition it is missing from several Middle Pleistocene specimens. Anthropologist William Straus said on this topic that, "While the skull is the creation of God, the jaw is the work of the devil." If the Mauer mandible is actually a member of a different species than the Kabwe skull and most other Afro European Middle Pleistocene archaic humans, then "H. rhodesiensis" would take priority as the name of the LCA. Their taxonomic recommendations were rejected by Stringer and others as they failed to explain how exactly their proposals would resolve anything, in addition to violating nomenclatural rules.