Кіріспе

"Таулық нығайту" операциясы 2003 жылдың 7 қарашасында Ауғанстанның Нуристан және Кунар провинцияларында АҚШ жетекшілігімен одақтас күштер тарапынан басталды. Операция барысында АҚШ-тың 10-шы тау дивизиясы Хиндукуш тауларына әуеден түсірілді, нәтижесінде Хезби қолбасшысы Гулам Сахи қаза тауып, бірнеше шайқас болды және шағын қару-жарақ қоймалары табылды.

Өмірбаян

22-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальонының (2–22 IN), 10-шы тау дивизиясының (жеңіл жаяу әскер) элементтері 2003 жылдың қараша айының басында Қандаһардан Баграм әуежайына (BAF) қайта орналастырылды. Олардың міндеті – Біріккен арнайы операциялар жедел тобымен (CJSOTF) бірлесіп, жауынгерлік операцияларды жүргізу болды. Бір апта жоспарлау процесінен кейін Альфа, Браво және Чарли ротасының 2-ші взводы (2–22 IN) Ауғанстанның Нуристан аймағына "шекеш пен науа" операциясын жүргізу үшін жіберілді. "Шекеш" 2–22 IN элементтерінен тұрады, ал "науа" үш солтүстік секторде жұмыс істейтін әртүрлі CJSOTF элементтерінің үш тобы болды. 2–22 IN-ге Уайгал өзенінің аңғарымен жоғалы жылжу және күдікті "Аль-Қаида" мен "Талибан" күштерін солтүстікке қарай, CJSOTF құрған желіге итеру міндеті жүктелді. 2003 жылдың 6 қарашасында түнде 2–22 IN-нің екі толық ротасы және Чарли ротасының 2-ші взводы (A Co, B Co және C Co-ның 2-ші взводы) CH-47 Chinook тікұшағымен Ауғанстанның шығыс провинциясы Нуристанның Намгалам ауылының шетіндегі егістікке түсірілді. Чарли ротасының 1-ші және 3-ші взводы BAF-та жылдам әрекет ету күші ретінде резервте қалды. B Co 2–22 IN жетекші элемент болды, ал A Co 2–22 IN B Co-ның бүйірін, Уайгал өзенінің аңғарын құрайтын шығыс қырқа бойымен қорғады. B Co-ның алдында, шамамен 1 километр қашықтықта барлаушы-снайпер тобы маршрутты барлау және ерте ескертуді қамтамасыз етті. 2-ші батальон, 87-ші жаяу әскер полкі (10-шы тау дивизиясы) десанттық қону аймағының (LZ) маңында 105 мм гаубица және 120 мм минометтік қолдау, сондай-ақ байланыс пен жабдықтаудың қауіпсіз желілерін қамтамасыз ететін оттық база құрды. Шекаралық жер бедеріне байланысты, бір қатардан басқа формацияларды қолданып тактикалық жылжу жүргізуге келмейтін еді. Операцияның бірінші жартысы бес күнге созылды және қоректендіру LZ-ін құрумен аяқталды. B Co Тазагул Кала ауылынан солтүстікке қарай 2 километрде, ал A Co Моладис ауылының жанында оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 3 километрде орналасты. 10 қарашаның кешкісін B Co-ға Уайгал өзенінен өтіп, шығысқа қарай тауға көтерілуге бұйрық берілді, бұл мақсат "Винчестер" деп аталды, күдікті "Талибан" мен "Аль-Қаида" жауынгерлерінің болуын растау немесе жоққа шығару үшін. Барлаушы-снайпер тобы нысанаға қарай жоғары жерлермен жылжуда болды, бірақ әуеден медициналық эвакуация қажет болған сарбаздың жарақатына байланысты кешікті. "Винчестер" нысанына жеткеннен кейін бірнеше тұтқын сұраққа тартылды, бірақ дәлелдер көрсеткендей, Көалицияға қарсы күштердің көп бөлігі 1-2 күн бұрын солтүстікке қашып кеткен. B Co түн бойы "Винчестер" нысанында қалды. Таудың төменгі жағындағы қоректендіру аймағында орналасқан Әскери-теңіз күштерінің (Navy SEAL) командалық-бақылау тобы, ұшақ байқаған жау позицияларына AC-130 Specter Gunship-тің атысын бағыттады, бірақ шектеулі жер бедеріне байланысты жерден соғыс салдарына баға беру мүмкін болмады. Келесі күні таңертең 2–22 IN-нің барлық элементтері шығарылып, BAF-ке қайтарылды.

Қадағалау

Бір аптадан кейін, 2–22 IN элементтері, тағы да A Co, B Co және C co. 2-ші взводтан, алынған барлау мәліметтеріне сәйкес, Аранас ауылының маңында жоғары құнды нысананың (HVT) болуы мүмкін екендігіне байланысты Уайгал өзені аңғарына қайта жіберілді. Бұл ауыл бұрынғы аптадағы эвакуациялық алаңнан (LZ) солтүстік-шығысқа қарай шамамен 8–10 километр қашықтықта орналасқан. B Co ротасының 1-ші және 2-ші взводтары Аранасты қоршаған террасалық егістіктерге кедергі келтіру позицияларына орналасты. B Co ротасының 3-ші взводы кедергі келтіру позициясынан ауысып, ауылды іздеуге кірісті. A Co ротасы дерлік белдеуге дейін қарға батып, солтүстік-шығысқа қарай 4–5 километр қашықтықта сыртқы қоршау орнатуға жіберілді. Іздеу нәтижелері Objective Winchester сияқты болды, ACM-нің іздері табылды, бірақ содырлар 1–2 күн бұрын солтүстік-шығысқа қарай жылжып кеткен. Өте қиын жер бедеріне байланысты, эвакуация үшін компаниялар бұрынғы эвакуациялық алаңға (LZ) қайтуға мәжбүр болды, эвакуация уақытын ұстау үшін 15 километрді 3 сағаттан кем уақытта жүріп өтуге тырысты. Барлық компаниялар уақытында эвакуацияланып, CH-47 Chinook арқылы BAF базасына оралды. Есептегенде, "Таулық Шығарылым" операциясын жоспарлау және жүргізуге бір айға жуық уақыт кетті. Солтүстікте әрекет ететін CJSOTF-тың іс-қимылдары қазіргі таңда құпия болып саналады, сондықтан операцияның соңғы нәтижелері әлі белгісіз.

Қиындықтар

Тактикалық қозғалыс қиын болды, тізім құрамынан басқа ешқандай формацияда жүруге жақын да келмейтін. Пакистанмен шекаралас аймақтағы ауқымды әуе шабуылы салдарынан пайда болған үлкен із, ACM-дерге шекара арқылы қашуға мүмкіндік берді. Жеке сарбаздың жабдығы ауыр болғанмен, операцияның ұзақтығына байланысты қажеттілік туды. Бір мезгілде жергілікті жүкті арқанмен таситын қашырлар алынып, жабдықтарды жоғарырақ жерге жеткізу үшін пайдаланылды.