Кіріспе

Үкіметтік департамент

Әділет департаменті – Канада үкіметінің заңдық мәселелер бойынша өкілдігін жүзеге асыратын департаменті. Әділет департаменті Канаданың әділет жүйесінің мүмкіндігінше әділ, қолжетімді және тиімді болуын қамтамасыз ету үшін жұмыс істейді. Департамент федералды үкіметке саясатты әзірлеуге, қажет болған жағдайда заңдарды жазуға және реформалауға көмектеседі. Сонымен қатар, ол үкіметтің заң кеңесшісі ретінде әрекет етеді, заң кеңесі мен қолдау көрсетеді және Канада үкіметін сотта өкілдік етеді. Департаменттің міндеттері Әділет министрінің қос рөлін көрсетеді, ол заң бойынша Канаданың Бас прокуроры болып табылады: жалпы алғанда, министр қылмыстық құқық, отбасылық құқық, адам құқықтары және аборигендердің әділеті сияқты салалардағы саясатты қоса алғанда, әділет әкімшілігімен айналысады; Бас прокурор – федералды үкімет үшін барлық сот процестерін жүргізуге жауапты Корольдіктің бас заң қызметкері. Әділет министрінің лауазымы 1867 жылдан бері болғанымен, департамент 1868 жылға дейін құрылмаған. Әділет департаментінің бас кеңсесі Оттава қаласындағы Санкт-Эндрю мұнарасында (284 Веллингтон көшесі, Оттава, ON K1A 0H8) орналасқан, ол 1987 жылы салынған заманауи төменгі қабатты кеңсе ғимараты. Қазіргі және 53-ші Әділет министрі және Канаданың Бас прокуроры – Ариф Вирани.

Тарих

1867 жылы Конфедерация құрылған кезде Канада провинциясында екі Корольдік заң департаменті болды: біреуі Канаданың батысы (қазіргі Онтарио), екіншісі – Канаданың шығысы (қазіргі Квебек). Конфедерация кезінде Канаданың батысындағы Корольдік заң департаменті жаңа Әділет департаменті ретінде жұмыс істеуге кірісті, ол Әділет министрі, Бас прокурор және жаңа Премьер-министр болған Джон А. Макдональдқа бағынышты болды. Канаданың шығысындағы Корольдік заң департаменті бұрынғы Бас прокуроры Джордж Этьен Картьеден кейін жаңа милиция департаментіне айналды. Әділет департаменті 1868 жылдың мамыр айында Парламент Әділет департаменті туралы заңды қабылдағанда құрылды. Заң бұрыннан қалыптасқан бейресми құрылымды ресми мойындады. Сондай-ақ заң Әділет министрі мен Бас прокурордың міндеттерін нақтылады: министр – Корольдің саяси кеңесшісі, ал Бас прокурор – заң қызметтерін ұсынатын адам. Жаңа Әділет департаментінде барлығы жеті қызметкер болды: екі заңгер (оның ішінде вице-министр Хьюит Бернард), хатшы және стенограф (Макдональдтың жеке хатшысы), көшіруші, Макдональдтың басшылығымен тәжірибе жинап жүрген хатшы және екі хабаршы. Департаменттің заң бөлімі көп жылдар бойы салыстырмалы түрде шағын болды. 1939 жылға дейін департаментте барлығы жеті заңгер жұмыс істеді. Департаменттің алғашқы әйел заңгері Генриетта Бурк 1939 жылы жұмысқа қабылданды, бірақ департаментте ерлер үстемдік құрды. 1939 мен 1964 жылдар аралығындағы 25 жыл ішінде департаментке барлығы бес әйел заңгер қабылданды. Әділет департаменті туралы заң департаментке үкімет үшін немесе үкіметке қарсы барлық сот ісі бойынша жауапкершілікті жүктегенімен, көптеген мемлекеттік департаменттер өздеріне заң кеңесі беру үшін жеке заңгерлерді жалдады. Алайда 1962 жылы осы департаменттік заңгерлер бірыңғай заң қызметіне біріктірілді. Көптеген заңгерлер әлі де басқа мемлекеттік департаменттермен департаменттік құқықтық қызметтер бөлімдерінде тығыз жұмыс істейді, бірақ қазір олар Әділет департаментінің қызметкерлері саналады. Монреальде (1965), Торонтода (1966), Ванкуверде (1967), Виннипегте (1969), Галифакста, Эдмонтонда, Саскатунда, Солтүстік-Батыс территорияларда және Икалуитте (Нунавут) аймақтық кеңселер ашылды. Әділет департаменті 1999 жылдан 2012 жылға дейін Сыртқы істер, сауда және даму департаментімен бірлесіп Адам саудасына қарсы ведомствоаралық жұмыс тобын тең төрағалық етті. Департаментте 5000 адам жұмыс істейді, олардың шамамен жартысы заңгерлер, көбінесе Канаданың Бас прокуратура қызметіне бағынышты кеңселерде.