Кіріспе

Құс түрлері

Екі тікенді шұңқыр (Pternistis bicalcaratus) – фазан тұқымдасының (Phasianidae) Galliformes отрядына жататын, ет жейтін құс. Басқа көптеген шұңқыр құстар сияқты, ол Африка құрлығымен шектеледі. Тропикалық Батыс Африкада тұрақты көбейеді, бірақ Мароккода оқшауланған, аз санды және азайып бара жатқан популяциясы бар.

Таксономия

1760 жылы француз зоологы Матюрен Жак Бриссон Сегалда жиналған нұсқа негізінде қос шпорлы тоқылдақтың сипаттамасын Ornithologie еңбегіне енгізді. Ол француз тілінде La Perdrix du Sénégal және латын тілінде Perdix Senegalensis деген атауларды қолданды. Бриссон латын атауларын қолданғанмен, олар есімдік жүйеге сәйкес келмейді және Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссия мойындамайды. 1766 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней өзінің Systema Naturae еңбегінің он екінші басылымын жаңартқанда, Бриссон бұрын сипаттаған 240 түрді қосты. Bicalcaratus деген сөз латын тіліндегі "bi" – "екі" және "calcaris" – "шпор" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі кезде бұл түр 1832 жылы неміс табиғаттанушысы Иоганн Георг Ваглер енгізген Pternistis туысына жатқызылады. 2019 жылы жарияланған филогенетикалық зерттеуде қос шпорлы тоқылдақтың Хьюглин тоқылдағымен туыс екені анықталды. Қазіргі кезде үш түршесі танылады: Еркегі негізінен қоңыр, сирек жолақты және қараңғырақ, жоғары жағы кремі түсті, кеудесі мен қабырға қауырсындары қара қоңыр жиекті және ортасы кремі түсті болады. Жүзі ақшыл кремі түсті, қоңыр дақтармен себілген, ал басының үсті бөлігі каштаны түсті, ал басының үсті ақ түсті. Оның мойны каштаны түсті, екі жағы ақ, қанаттары қоңыр. Еркекте әдетте әр аяғында екі шпор болады, жоғарғысы доғал. Аяқтары көкшіл жасыл. Месі еркекке ұқсас, бірақ әдетте шпоры жоқ, сәл кішкентай және денесі мықты емес. Еркектердің салмағы шамамен, ал месілердің салмағы шамамен. Жас құстар бірнеше аптадан кейін жас месілерден ажыратылмайды, ал еркектерде шпорлар дамуына бірнеше ай қажет. Құстар екінші жылына толғанша көбейе қоюы екіталай.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл құс ашық кеңістіктерде, ағаштардың жанында кездеседі. Ол жерге ойып, төсеу материалдарымен жабдықталған ұя салады және 5-7 жұмыртқа туады. Екі шөкімді тоқылдақ әртүрлі өсімдіктермен және жәндіктермен қоректенеді. Бұл өте жасырын түр, көктемде ғана еркегі төбешіктен механикалық "крак-крак-крак" әнін орындағанда көруге болады. Оның фазанға тән күшті ұшу қабілеті бар, бірақ көрінбей қашып кетуді ұнатады.