Паскаль Лисуба: Конго Республикасының тұңғыш демократиялық сайланған президенті
Pascal Lissouba
Паскаль Лисуба: Конго Республикасының тұңғыш демократиялық сайланған президенті (1992-1997). Өмірі, саяси мансабы және Денис Сассу Нгессомен қақтығысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конголық саясаткер (1931–2020)
Congolese politician (1931–2020)
Паскаль Лисуба (15 қараша 1931 – 24 тамыз 2020) – Конго Республикасының алғашқы демократиялық сайланған президенті болған конголық саясаткер. Ол 1992 жылдың 31 тамызынан 1997 жылдың 25 қазанына дейін қызмет етті. 1997 жылғы азамат соғысында бұрынғы және қазіргі президент Дени Сассу Нгуессо оны құлатып жіберді.
Pascal Lissouba (15 November 1931 – 24 August 2020) was a Congolese politician who was the first democratically elected President of the Republic of the Congo and served from 31 August 1992 until 25 October 1997. He was overthrown by the former and current President Denis Sassou Nguesso in the 1997 civil war.
Ерте өмір және білім
Лисуба Конгоның оңтүстік-батысындағы Цингиди қаласында Банджаби отбасында дүниеге келді. Ол Моссенджо және Бокода бастауыш мектепті бітірді. Орта білімін Бразавильде бастап, Ниццадағы Феликс Форе лицейінде (1948–52) білім алды, онда бакалавр дипломын қолына алды. Сонымен қатар, ол Париждегі Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығында (CNRS) және ORSTOM-да стажировкадан өтті. 1961 жылдың маусымында ORSTOM-да ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1961 жылдың 3 қарашасында Франция Ұлттық білім министрлігінің жарлығымен өсімдік биологиясы пәнінің лекторы болып тағайындалды. Ол мемлекеттік жоспарлау министрі, содан кейін ауыл шаруашылығы министрі (1968–1969) болып тағайындалды, бірақ кейін үкімет тарапынан қызметтен алынды. Осыдан кейін 4 айлық азаматтық соғыс басталды, оның салдарынан астананың көп бөлігі қирады немесе зақымдалды. 1997 жылдың қазан айының басында Ангола әскерлері Сассудың жағынан Конгоға басып кірді. 1997 жылдың 14 қазанында Браззавильдің көп бөлігі көтерілісшілер мен Ангола күштерінің бақылауына көшті, Лисуба қашып кетті; екі күннен кейін астана Сассу Нгессоға адал күштердің бақылауына өтті, ал Пуанте-Нуар аз қарсылықпен алынды. Сассу Нгуессо 1997 жылдың 25 қазанында өзін президент деп жариялады, бірақ Лисубаға адал жасақтар партизандық соғысты жалғастырды. Маңызды Конго мұхиты темір жолы, жағалаудағы Пойнт-Нуар қаласынан өтетін жол тоқтатылды, ал 1999 жылдың желтоқсан айында атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылғанға дейін Браззавиль ауыр зақымдарға ұшырады.
Lissouba was born in Tsinguidi, south west Congo, to Bandjabi parents. He attended primary school in Mossendjo and Boko. He began his secondary studies in Brazzaville and gained his education at the Lycée Félix Faure in Nice (1948–52), where he obtained a baccalaureate. He was also a fellow trainee at the National Center for Scientific Research (CNRS) in Paris and at ORSTOM. In June 1961, he worked as a researcher at ORSTOM. He was appointed lecturer in plant biology by decree of the French Ministry of National Education on November 3rd 1961. He was appointed Minister of State for Planning, then for Agriculture (1968–1969), before being sacked by the government. Thus began a 4 month civil war that destroyed or damaged much of the capital. In early October 1997, Angolan troops invaded Congo on the side of Sassou. Most of Brazzaville fell to rebel and Angolan forces on 14 October 1997, and Lissouba fled; within two days the capital was under the control of forces loyal to Sassou Nguesso, and Pointe Noire fell with little resistance. Sassou Nguesso proclaimed himself President on 25 October 1997, but militia forces loyal to Lissouba continued a guerrilla war. The vital Congo Ocean Railway from the coastal city of Pointe Noire was cut, and Brazzaville was heavily damaged before a cease fire was agreed to in December 1999.
Шөгеру және сот
Лисуба биліктен құлатылғаннан кейін Лондонда жер аударылып өмір сүрді. Ол 2002 жылғы сайлауға Конгоға оралуға ниеттенді, бірақ 2001 жылдың желтоқсанында Бразавильде ол қатыспаған сотта осыдан кейін, АҚШ-тың Occidental Petroleum компаниясымен жасалған 150 миллион долларлық мұнай келісіміне байланысты мемлекетке қарсы қылмыс және сыбайлас жемқорлық үшін 30 жылға күштеп жұмыс істеуге сотталды. 2004 жылдан бастап ол Парижде сүргінде өмір сүрді. 88 жасында Альцгеймер ауруының салдарынан қайтыс болды.
Following his overthrow, Lissouba lived in exile in London. He intended to return to the Congo for the 2002 elections, but in December 2001 he was tried in absentia in Brazzaville, and sentenced to 30 years forced labor for treason and corruption, related to a $150 million oil deal with the American company Occidental Petroleum. Since 2004, he had been living in Paris in exile. due to complications from Alzheimer's disease, aged 88.