Кіріспе
Конго Республикасының президенті (1997 – қазіргі уақытқа дейін, 1979 – 1992)
Денис Сассу Нгуессо (23 қараша 1943 жылы туған) – конголық саясаткер және бұрынғы әскери офицер, 1997 жылдан бастап Конго Республикасының президенті. Ол 1979 жылдан 1992 жылға дейін президенттік қызметін атқарды. Президенттік алғашқы кезеңінде ол Конго Еңбек партиясын (КЕП) 12 жыл бойы басқарды. 1990 жылы көппартиялық жүйені енгізді, бірақ 1991 жылғы Ұлттық конференцияда атқарушы биліктен айырылып, тек рәсімдік мемлекет басшысы ретінде қызметін жалғастырды. 1992 жылғы президент сайлауына қатысты, бірақ үшінші орын алды. Сассу Нгуессо бес жыл бойы оппозициялық лидер болды, содан кейін Конгоның екінші республикасындағы азамат соғысы кезінде билікке оралды, оның жасаған күштері президент Паскаль Лиссубаны құлатты. Үкіметтік кезеңнен кейін ол 2002 жылғы президент сайлауында жеңіске жетті, онда оппозицияның қатысуы төмен болды. 2009 жылғы президент сайлауында қайта сайланды. 2015 жылы референдум арқылы қабылданған жаңа конституция, оппозиция тарапынан бойкот шақырулары және сайлау қорытындыларын жоққа шығару әрекеттері Сассу Нгуессоға тағы бір мерзімге үміткер болуға мүмкіндік берді. Ол 2016 жылғы президент сайлауында бірінші турда көпшілік дауыспен қайта сайланды.
Ерте өмір
Мбочи тайпасының мүшесі Сассу Нгуессо 1943 жылы Конгоның солтүстігіндегі Ойо ауданының Эду қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы – Жулиен Нгуэссо және Эмилиен Муэбара. Нгуэссо отбасының ең кіші баласы болған. Оның әкесі Эдудағы белгілі аңшы бастығы еді. Ол бастауыш білімін Форт-Руссетте (қазіргі Овандо) алған. 1956-1960 жылдары Долизидегі Нормаль колледжінде оқыды.
Әскери мансап
Ол 1960 жылы ел тәуелсіздік алғанға дейін әскер қатарына кірді. Ол Алжирде әскери даярлықтан өтті. 1962 жылы Конгоға оралып, екінші лейтенант шенімен активтік қызметке тағайындалды. Бір жылдан кейін Францияның Сент-Майсент-Л’Экольдегі жаяу әскерінің қолданбалы мектебін лейтенант шенімен бітірді. Ол 1965 жылы Мариен Нгуаби құрған Конго армиясының бірінші десантшы батальоны – әуедегі десантшы топтың алғашқы офицерлерінің бірі болды. Ол әуедегі десантшы топқа, армияға және Бразавиль әскери аймағына (ZAB) қолбасшылық етті, содан кейін Мемлекеттік қауіпсіздік қызметінің барлау бөлімін басқарды. Ол капитан, содан кейін командир болды, 1978 жылы полковник, ал 1989 жылы армия генералы шеніне көтерілді. 1968 жылы Сассу Нгуессу 5 тамызда құрылған Конго Ұлттық революциялық кеңесінің (Conseil National de la révolution) мүшесі болды. Мариен Нгуабидің басшылығымен топ президенттің өкілеттіктерін шектеді, ал ол 1968 жылдың 3 қыркүйегінде отставкаға кетті. Нгуаби 1969 жылдың қаңтарында ресми түрде мемлекет басшысы болды. 1969 жылдың желтоқсанында Сассу Нгуессу Конгоның жаңа Еңбек партиясының (ККП) бірінші орталық комитетінің мүшесі болып сайланды. Бұл партия коммунистік болды және марксистік-лениндік идеологияны ұстанды. Оның төрағасы – Мариен Нгуаби, орталық комитеттің төрағасы, республика президенті және мемлекет басшысы. 1969 жылдың 31 желтоқсанында елді Конго Халық Республикасы деп жариялаған жаңа конституция қабылданды. 1970 жылдың наурыз айында Пьер Кинганга, бұрынғы лейтенант, көрші Конго Киншасадағы эмиграцияда тұрғанда жасаған сәтсіз төңкеріс әрекетінен кейін, ПКТ-ның кезектен тыс съезі өтті, оның барысында Дени Сассу Нгуессу ПКТ Саяси бюросына енді. 1973 жылдың 18 мамырында әуедегі десантшы тобының корпусы командирі болған Сассу Нгуессу Мемлекеттік қауіпсіздік директоры болып тағайындалды. 1975 жылы экономикалық дағдарыс кезінде ПКТ орталық комитетінің кезектен тыс сессиясы шақырылды. 8 мүшелі саяси бюро отставкаға кетті және оның орнына 5 мүшеден тұратын және Мариен Нгуаби басқарған «Революциялық арнайы бас штаб» (Etat major spécial révolutionnaire) құрылды. Сассу Нгуессу осы бестіктің бірі болды. Осы кезеңде ол 32 жасында қорғаныс және қауіпсіздік министрі болып тағайындалды. 1977 жылдың 18 наурызында президент Мариен Нгуаби қастандық нәтижесінде қаза тапты. Ресми БАҚ хабарлағандай, қастандықты капитан Бартелеми Кикади басқарған топ жасады. Басқалары бұл қастандықтың жоспарын әскери шенділер жасады деп мәлімдеді. Конго Еңбек партиясының әскери комитеті (PCT әскери комитеті), 11 офицерден тұратын және майор Сассу Нгуессу басқарған комитет дереу билікті қолға алып, 1973 жылғы конституцияны жойды. Сассу Нгуессу 1977 жылдың 18 наурызынан 6 сәуіріне дейін мемлекет басшысының міндетін уақытша атқарды, содан кейін ол осы лауазымды президенттікке сайланған генерал Жоахим Йомби Опангоға берді. Сассу Нгуессу комитет төрағасының бірінші орынбасары болды, сонымен қатар қорғаныс министрі лауазымын сақтап қалды. Нгуабинің қазасынан кейін Массамба Дебат және оның бұрынғы премьер-министрі Паскаль Лисуба тұтқындалды және соғыс трибуналы оларды қастандыққа қатысқан деп айыптады. Массамба Дебат 1977 жылдың 25 наурызында атылып өлім жазасына кесілді. Сассу Нгуессу 8 ақпанда уақытша президент болып тағайындалды, ал 1979 жылдың 31 наурызында өткен арнайы съезде орталық комитеттің төрағасы, республика президенті, мемлекет басшысы және министрлер кеңесінің төрағасы болып бес жылға бекітілді. 1979 жылдың 8 шілдесінде жалпы сайлаулар өтті, нәтижесінде ПКТ басым саяси күш ретінде расталды: Конго Еңбек партиясы (Parti Congolais du Travail – PCT) Халықтың Ұлттық Ассамблеясының барлық орындарын жеңіп алды. Референдум арқылы елдің социалистік негіздерін бекітетін жаңа конституция қабылданды.
1992-1997: Бірінші Азамат соғысы және сайлау науқандары
Сайлаудың бірінші турында 24 маусымда, ал екіншісі 19 шілдеде өтті. Сенат сайлауы 26 шілдеде болды. 1992 жылғы маусым-шілде айларындағы парламент сайлауында ПКТ Ұлттық Ассамблеядағы 125 орынның бар болғаны 19-ын жеңіп алды; бұрынғы премьер-министр Паскаль Лисуба басқарған Африкалық әлеуметтік-демократиялық одақ (UPADS) ең ірі партия атанды. Алайда, ол Ұлттық Ассамблеяда абсолютті көпшілікке ие бола алмады, ал екінші орында бұрынғы армия генералы Бернард Колелас басқарған Конго демократиясы және толық даму қозғалысы (MCDDI) тұрды. 1993 жылғы қарашада азаматтық соғыс басталды, себебі оппозициялық партиялар (UDR және PCT) парламент сайлауының (1993 жылғы қазан) нәтижелерін наразылыққа түсірді, нәтижесінде президент Лисубаны қолдайтын коалиция (Президенттік бағыт) жеңіске жетті. Президент Лисубаны қолдаған қарулы жасақтар (Кокойс, Зулус және Мамба) Колеластың ниндзяларымен және Сассу Нгуессудың Кобраларымен қақтығысты. Қақтығыс 1995 жылғы желтоқсанда аяқталды, бірақ кем дегенде 2000 адам қаза тауып, 100 мыңнан астам адам қоныс аударды. Осыдан кейін Сассу 1996 жылы жеті ай бойы Парижде болды, ал 1997 жылғы 26 қаңтарда шілде айында жоспарланған президенттік сайлауға қатысу үшін отанға оралды.
1997-2008: Екінші Азамат соғысы және президенттікке оралу
Азамат соғысының екінші кезеңі президент сайлауына бірнеше апта қалғанда басталды. 1997 жылдың мамыр айында Сассу Нгессоның Йомби Опангоның саяси бекінісі Овандоға сапары оның жақтастары мен Йомби Опангоның жақтастары арасында зорлық-зомбылыққа әкелді. 1997 жылдың 5 маусымында үкіметтік күштер Бразавильдің Мпила ауданындағы Сассу Нгессоның үйін қоршап алды, зорлық-зомбылыққа қатысы бар деп күдіктелген Пьер Абоя мен Энгобо Бонавенчурді тұтқындауға тырысты. Үкіметтік күштер мен «Кобралар» арасында қақтығыс басталды, бұл екінші азамат соғысына әкеп соқты. Соғыстың басында Колелас жасақтары бейтарап қалды, бірақ 1997 жылдың 8 қыркүйегінде президенттің лагеріне қосылып, премьер-министр болды. 18 қыркүйекте Ангола әскерлері мен әуе күштері шайқасқа қатысып, Сассу Нгуессуға маңызды қолдау көрсетті. 14 қазанда Анголаның МиГ ұшақтарымен қамтамасыз етілген соңғы шабуыл Президент сарайына және Оңтүстік Бразавильдегі аудандарға жасалды.
By October, Sassou Nguesso was in control, while Lissouba as well as Kolelas and Opango left the country. On 25 October 1997, Sassou Nguessou was sworn in. General Sassou Nguesso accumulated the functions of President of the Republic, Head of State, Head of Government, Minister of Defense and Supreme Chief of the Armies. A government was announced on 2 November 1997; it consisted mainly of members and relatives of the FDU (Forces Démocratiques unifies, a coalition between the PCT and other parties supporting Sassou Nguessou) as well as two members respectively of UPADS and MCDDI, who were not chosen by the presidents in exile. He also called for a National reconciliation forum. However The idea was rejected by Lissouba's followers who continued to strike into the region between the country's economic capital, Pointe Noire and Brazzaville, having cut the railway between the coast and Brazzaville for three months. In December 1997 heavy fighting resumed in the capital's southern suburbs (the Pool area) where the Ninja militia clashed with Congolese and Angolan troops and Cobra militiamen. As many as 1 500 may have been killed in the fighting, and thousands more fled to escape the violence. The Forum for Unity and National Reconciliation was held from 5 to 8 January 1998 with 1,420 delegates. It decided upon a transitional period of three years, to be followed by elections under a new Constitution. It also formed a 75 member National Transitional Council (NTC) to act as a legislative body. Members were elected by the forum by mid January However, violence did not end. By April 1998, militias opposed to Sassou Nguesso were operated throughout southern Congo, coordinating their operations. In the beginning of 1999, the violence had resumed in Brazzaville. Peace agreements were signed on 25 December under the auspices of President Omar Bongo of Gabon, ending the civil war, leaving 8,000 10,000 dead, around 800,000 displaced persons and a devastated country
Presidential elections were held on 10 March 2002. 12 candidates entered the race, but only seven remained throughout the electoral process., Two candidates were disqualified by the Supreme Court on 10 February 2002 while two (Martin Mberi and General Anselme Makoumbou) withdrew from the race, on 6 March, protesting a lack of transparency in the electoral process. On 10 March, two days before the election, Andre Milongo, seen as the main challenger, withdrew, also citing lack of transparency and calling for a boycott. The elections passed peacefully and Sassou Nguessou won with 89.41% of the votes. Serious malfunctions and acts of manipulation in a few electoral commissions were reported by the European Union Election Observation Mission who reported that these acts did not impact the final result, and called for the sanction of those responsible in order to prevent the situation from happening again in the next elections. Sassou Nguessou was elected Chairman of the African Union, the OAU's successor body, in January 2006. His election was the result of a compromise reached to prevent the chairmanship from going to Omar al Bashir.
Қазан айына қарай Сассу Нгуессо билікті бақылауға алды, ал Лисуба, Колелас және Опанго елден кетті. 1997 жылдың 25 қазанында Сассу Нгуессу қызметке кірісті. Генерал Сассу Нгуессо Республика Президенті, Мемлекет басшысы, Үкімет басшысы, Қорғаныс министрі және Қарулы күштердің Бас қолбасшысы лауазымдарын бірге атқарды. 1997 жылдың 2 қарашасында үкімет жарияланды, ол негізінен FDU (Forces Démocratiques unifiées, ПКТ және Сассу Нгуессуды қолдаған басқа партиялардың коалициясы) мүшелері мен жақындарынан, сондай-ақ UPADS және MCDDI-нің екі өкілінен тұрды, олар эмиграциядағы президенттер таңдамаған еді. Ол сондай-ақ Ұлттық келісім форумын шақырып өтті. Алайда Лисубаның жақтастары бұл идеяны қабылдамады және елдің экономикалық астанасы Понте-Нуар мен Бразавиль арасындағы аймаққа шабуылдауды жалғастырды, үш айға жағалау мен Бразавиль арасындағы теміржол байланысын үзіп тастады. 1997 жылдың желтоқсан айында астананың оңтүстік шеткерінен (Пул аймағы) қатал шайқастар қайта басталды, онда «Ниндзя» жасақтары конголық және анголалық әскерлермен, сондай-ақ «Кобра» жасақтарымен қақтығысты. Шайқаста 1500-ге дейін адам қаза тауып, мыңдаған адамдар зорлық-зомбылықтан қашу үшін елден кетуге мәжбүр болды. Бірлік және ұлттық келісім форумы 1998 жылдың 5-8 қаңтарында 1420 делегат қатысуымен өтті. Ол үш жылдық кезеңдік үкімет құруды және одан кейін жаңа Конституция бойынша сайлау өткізуді шешті. Сонымен қатар, заң шығарушы орган ретінде әрекет ету үшін 75 мүшеден тұратын Ұлттық кезеңдік кеңес (ҰКК) құрылды. Форум мүшелері қаңтардың ортасына дейін сайланды. Алайда, зорлық-зомбылық тоқтаған жоқ. 1998 жылдың сәуір айына қарай Сассу Нгуессоға қарсы жасақтар Конгоның оңтүстігінде өздерінің операцияларын үйлестіріп жұмыс істеді. 1999 жылдың басында Бразавильде зорлық-зомбылық қайтадан күшейді. 25 желтоқсанда Габон президенті Омар Бонгоның аралықтығымен азамат соғысын аяқтаған бейбіт келісімге қол қойылды, нәтижесінде 8000-10000 адам қаза тауып, шамамен 800 000 адам күшпен орын ауыстырылды және ел қирады.
By October, Sassou Nguesso was in control, while Lissouba as well as Kolelas and Opango left the country. On 25 October 1997, Sassou Nguessou was sworn in. General Sassou Nguesso accumulated the functions of President of the Republic, Head of State, Head of Government, Minister of Defense and Supreme Chief of the Armies. A government was announced on 2 November 1997; it consisted mainly of members and relatives of the FDU (Forces Démocratiques unifies, a coalition between the PCT and other parties supporting Sassou Nguessou) as well as two members respectively of UPADS and MCDDI, who were not chosen by the presidents in exile. He also called for a National reconciliation forum. However The idea was rejected by Lissouba's followers who continued to strike into the region between the country's economic capital, Pointe Noire and Brazzaville, having cut the railway between the coast and Brazzaville for three months. In December 1997 heavy fighting resumed in the capital's southern suburbs (the Pool area) where the Ninja militia clashed with Congolese and Angolan troops and Cobra militiamen. As many as 1 500 may have been killed in the fighting, and thousands more fled to escape the violence. The Forum for Unity and National Reconciliation was held from 5 to 8 January 1998 with 1,420 delegates. It decided upon a transitional period of three years, to be followed by elections under a new Constitution. It also formed a 75 member National Transitional Council (NTC) to act as a legislative body. Members were elected by the forum by mid January However, violence did not end. By April 1998, militias opposed to Sassou Nguesso were operated throughout southern Congo, coordinating their operations. In the beginning of 1999, the violence had resumed in Brazzaville. Peace agreements were signed on 25 December under the auspices of President Omar Bongo of Gabon, ending the civil war, leaving 8,000 10,000 dead, around 800,000 displaced persons and a devastated country
Presidential elections were held on 10 March 2002. 12 candidates entered the race, but only seven remained throughout the electoral process., Two candidates were disqualified by the Supreme Court on 10 February 2002 while two (Martin Mberi and General Anselme Makoumbou) withdrew from the race, on 6 March, protesting a lack of transparency in the electoral process. On 10 March, two days before the election, Andre Milongo, seen as the main challenger, withdrew, also citing lack of transparency and calling for a boycott. The elections passed peacefully and Sassou Nguessou won with 89.41% of the votes. Serious malfunctions and acts of manipulation in a few electoral commissions were reported by the European Union Election Observation Mission who reported that these acts did not impact the final result, and called for the sanction of those responsible in order to prevent the situation from happening again in the next elections. Sassou Nguessou was elected Chairman of the African Union, the OAU's successor body, in January 2006. His election was the result of a compromise reached to prevent the chairmanship from going to Omar al Bashir.
Президенттік сайлау 2002 жылдың 10 наурызында өтті. 12 үміткер сайлауға қатысты, бірақ тек жетісі сайлау процесінің соңына дейін жетті. Жоғарғы сот 2002 жылдың 10 ақпанында екі үміткерді (Мартин Мбери және генерал Ансельме Макоумбу) сайлау процесінің ашықтығына наразылық білдіріп, 6 наурызда жарыстан шығарды. 10 наурызда, сайлауға екі күн қалғанда, басты қарсыласы саналған Андре Милонго да ашықтықтың жетіспеуін айтып, сайлауды бойкоттауға шақырды. Сайлау бейбіт өтті және Сассу Нгуессу 89,41% дауыспен жеңіске жетті. Еуропалық Одақтың сайлауды бақылау миссиясы кейбір сайлау комиссияларындағы елеулі кемшіліктер мен манипуляциялар туралы хабарлады, бірақ бұл әрекеттердің соңғы нәтижеге әсер етпегенін мәлімдеді және келесі сайлауда осындай жағдайдың қайталануын болдырмау үшін жауаптыларды жазалауға шақырды. Сассу Нгуессу 2006 жылдың қаңтарында Африка Одағының төрағасы болып сайланды, бұл Африкалық Одақтың ізбасары. Оның сайлануы төрағалықты Омар әл-Баширге бермеу үшін жасалған келісімнің нәтижесі болды.
By October, Sassou Nguesso was in control, while Lissouba as well as Kolelas and Opango left the country. On 25 October 1997, Sassou Nguessou was sworn in. General Sassou Nguesso accumulated the functions of President of the Republic, Head of State, Head of Government, Minister of Defense and Supreme Chief of the Armies. A government was announced on 2 November 1997; it consisted mainly of members and relatives of the FDU (Forces Démocratiques unifies, a coalition between the PCT and other parties supporting Sassou Nguessou) as well as two members respectively of UPADS and MCDDI, who were not chosen by the presidents in exile. He also called for a National reconciliation forum. However The idea was rejected by Lissouba's followers who continued to strike into the region between the country's economic capital, Pointe Noire and Brazzaville, having cut the railway between the coast and Brazzaville for three months. In December 1997 heavy fighting resumed in the capital's southern suburbs (the Pool area) where the Ninja militia clashed with Congolese and Angolan troops and Cobra militiamen. As many as 1 500 may have been killed in the fighting, and thousands more fled to escape the violence. The Forum for Unity and National Reconciliation was held from 5 to 8 January 1998 with 1,420 delegates. It decided upon a transitional period of three years, to be followed by elections under a new Constitution. It also formed a 75 member National Transitional Council (NTC) to act as a legislative body. Members were elected by the forum by mid January However, violence did not end. By April 1998, militias opposed to Sassou Nguesso were operated throughout southern Congo, coordinating their operations. In the beginning of 1999, the violence had resumed in Brazzaville. Peace agreements were signed on 25 December under the auspices of President Omar Bongo of Gabon, ending the civil war, leaving 8,000 10,000 dead, around 800,000 displaced persons and a devastated country
Presidential elections were held on 10 March 2002. 12 candidates entered the race, but only seven remained throughout the electoral process., Two candidates were disqualified by the Supreme Court on 10 February 2002 while two (Martin Mberi and General Anselme Makoumbou) withdrew from the race, on 6 March, protesting a lack of transparency in the electoral process. On 10 March, two days before the election, Andre Milongo, seen as the main challenger, withdrew, also citing lack of transparency and calling for a boycott. The elections passed peacefully and Sassou Nguessou won with 89.41% of the votes. Serious malfunctions and acts of manipulation in a few electoral commissions were reported by the European Union Election Observation Mission who reported that these acts did not impact the final result, and called for the sanction of those responsible in order to prevent the situation from happening again in the next elections. Sassou Nguessou was elected Chairman of the African Union, the OAU's successor body, in January 2006. His election was the result of a compromise reached to prevent the chairmanship from going to Omar al Bashir.
2009-2016 жж.: қайта сайлау және конституциялық референдум
Сассу Нгуессо 2006 жылдың желтоқсанында партияның бесінші кезектен тыс съезінде ПКТ Орталық комитетінің төрағасы болып қайта сайланды. Ол 2009 жылдың шілдесінде өткен президент сайлауында 78,61% дауыспен қайта сайланды. Ол өзінің қайта сайлануы "бейбітшілік, тұрақтылық және қауіпсіздік" сақталуын білдіретінін айтты және халықаралық көмекке қатысты "тегіншілдікпен ойлауды" тоқтатуға шақырды. Сассу Нгуессо өзінің инаугурациясында Лисубаны кешіру туралы заң жобасын қолдайтынын мәлімдеді. Лисуба 1997 жылы қызметтен алынғаннан кейін елден кетіп, қатысқанда қылмыс жасағаны үшін сотталған еді. Сассу Нгуессо рақымшылық туралы заң жобасын 2009 жылдың соңына дейін Парламентке ұсынуды қалады. Конго Бразавиль 2010 жылы Франциядан тәуелсіздік алғанына 50 жыл толуын атап өтуге дайындалып жатқанда, Сассу Нгуессо тәуелсіздік арманын толыққанды іске асыру үшін елде тағы көп жұмыс жасау керектігін атап өтті: "Біздің ел халқымыз кедейліктің құрығынан азат болғанша толық тәуелсіздікке ие бола алмайды". 2015 жылдың 27 наурызында Сассу Нгуессо өкіметі 2002 жылғы Конституцияны өзгерту үшін референдум өткізетінін хабарлады, бұл оған үшінші рет қатарынан сайлауға түсуге мүмкіндік береді. Бұл ұсыныс сайлаушылардың 92,96% дауысымен мақұлданды. Сайлауға қатысу деңгейі ресми түрде 72,44% деп белгіленді. Алайда оппозиция сайлауға қатысудың төмендігіне байланысты нәтижелерді жойыл деп талап етті. 2016 жылдың 20 наурызында Сассу Нгуессо үшінші мерзімге 5 жылға сайлауға түсіп, бірінші турда 60% дауыспен қайта сайланды. Оппозиция жетекшісі Гай Брайс Парфайт Колелас 15% дауыспен екінші орынды, ал Сассу Нгуессоның бұрынғы қауіпсіздік кеңесшісі, зейнеткер генерал Жан Мари Мококо 14% дауыспен үшінші орынды иеленді. Республика тарихында алғаш рет бұл сайлауды тәуелсіз комиссия (CNEI: Commission Nationale Electorale Indépendante) бақылады. Оппозиция нәтижелермен келіспеді, алдамшылыққа айыптап, азаматтық наразылыққа шақырды. 2023 жылдың шілдесінде ол Санкт-Петербургте өткен 2023 жылғы Ресей-Африка саммитіне қатысып, Ресей президенті Владимир Путинмен кездесті. Саммит барысында Нгуессо Украинадағы бейбітшілікке шақырды.
Африка одағы мен Ливия дағдарысы
Ливия бойынша Африка одағының жоғары деңгейдегі комитетінің төрағасы Сассу Нгуессо мәлімдегендей, "Ливия дағдарысын реттеу бұрынғыдан да шұғыл қажеттілікке айналып отыр", әсіресе Ливияның оңтүстігіндегі террористік топтардың көршілес мемлекеттерге тигізетін мүмкін теріс әсеріне байланысты. Ол "бұл дағдарыс, кез келген басқа мәселеден бұрын, Африканың мәселесі болып қала береді" деді.
Даулар
2006 жылдың қыркүйегінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы отырысы барысында Сассу Нгессоның серіктері, оның ішінде бірнеше отбасы мүшелері, Waldorf Astoria қонақүйінде 44 бөлмені алып, жалпы сомасы 130 000 фунт стерлингке дейін, оның ішінде бөлме қызметіне шамамен 14 000 фунт стерлинг жұмсады. Британиялық "Санди Таймс" газеті бұл соманың "2006 жылы Ұлыбританияның Конго Республикасына гуманитарлық көмек ретінде берген 106 000 фунт стерлингтен айтарлықтай көп" екенін көрсетті. 2007 жылдың шілдесінде британдық Global Witness үкіметтік емес ұйымы президенттің ұлы Денис Кристал Сассу Нгуессоның елдің мұнай сатудан түскен қаражатты Париж бен Дубайда сауда жасауға жұмсағанын көрсететін құжаттарды жариялады. Құжаттарға сәйкес, 2006 жылдың тамызында Конго мемлекеттік мұнай компаниясы SNPC-нің маркетингтік бөлімшесі Cotrade-тің басшысы болған Денис Кристал Louis Vuitton және Roberto Cavalli сияқты брендтерден тауар сатып алуға 35 000 доллар жұмсаған. Атақ-даңқты басқару компаниясы Schillings Solicitors бұл ақпаратты жасыруға сәтімен айналмады. 2020 жылдың 30 қарашасында Сассу Нгессо мен төрт министр Австралияның Sundance Resources компаниясымен Мбалам-Набеба темір кенін игеру жөніндегі келісімшартты тоқтату туралы жарлық шығарды. Авима, Набеба және Бандодо аудандарына рұқсаттар Best Way Finance компаниясының еншілес кәсіпорны – Санга Майнинг Девелопментке берілді, ал Best Way Finance – Гонконгта тіркелген компания.