Бұл мақалада иттер көрмесі, олардың түрлері, стандарттары және өсіру мақсатындағы маңыздылығы туралы ақпарат берілген. Ит шаралары мен өсірушілерге арналған кеңестер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бәсекелі иттер көрмесі
Competitive exhibition of dogs
Ит көрмесі – жануарлар көрмесі, онда иттер көрсетіледі. Конформациялық шоу, сондай-ақ тұқымдық шоу деп аталады, бұл белгілі бір ит тұқымымен таныс судья жеке таза тұқымды иттерді олардың тұқымы үшін белгіленген тұқымдық стандартқа қаншалықты сәйкес келетіндігіне бағалайтын иттер көрмесінің бір түрі. Иттер көрмесі иттерді асылдандыру мақсатында бағалау құралы болуы мүмкін. Танылған ұлттық кинологиялық федерацияның (Kennel Club) конформация чемпионаты, әдетте, олардың сапасының көрсеткіші ретінде қарастырылады. Көптеген селекционерлер чемпионатты асылдандырудың алғы шарты деп санайды. Кейбір сыншылар мұндай көрмелер белгілі қасиеттерді таңдап өсіруге және генетикалық әртүрлілікті азайтуға ықпал етеді деп санайды. Бірінші заманауи конформациялық иттер көрмесі 1859 жылдың маусымында Англияның Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Ньюкасл қалалық залында өткізілді.
A dog show is an animal show, an event where dogs are exhibited. A conformation show, also referred to as a breed show, is a kind of dog show in which a judge, familiar with a specific dog breed, evaluates individual purebred dogs for how well the dogs conform to the established breed type for their breed, as described in a breed's individual breed standard. Dog shows can be in the means of evaluating dogs for breeding purposes. A conformation championship from a recognised national kennel club is generally considered as an indication of merit. Many breeders consider championships a prerequisite for breeding. Some critics argue that the shows can encourage selective breeding of traits and lower genetic diversity. The first modern conformation dog show was held in Newcastle Town Hall in Newcastle upon Tyne, England, in June 1859.
Соттау
Конформациялы иттер көрмесі – бір итті екіншісімен салыстыру емес, әр итті судьяның сол тұқым стандартында баяндалған идеалды тұқым типі туралы ой-шақырумен салыстыру. Иттер көрмесінің төрешілері әр тұқым үшін жарияланған стандарттарға сәйкес келетін иттерді анықтауға тырысады. Кейбір шешімдер субъективті болуы мүмкін. Мысалы, тұқым стандарттарында кездесетін "толған жүні" немесе "көңілді мінезі" сипаттамаларының мәні әртүрлі түсіндірілуі мүмкін. Төрешілер көбінесе бір немесе бірнеше тұқымды, әдетте бір топтағы тұқымдарды бағалауға сертификатталған, бірақ кейбір "барлық тұқымды" бағалауға білімі жететін төрешілер көптеген тұқымдарды бағалай алады.
A conformation dog show is not a comparison of one dog to another but a comparison of each dog to a judge's mental image of the ideal breed type as outlined in the individual breed's breed standard. Dog show judges attempt to identify dogs who epitomise the published standards for each breed. Some judgments must be subjective. As an example, what exactly entails a "full coat" or a "cheerful attitude", descriptions found in breed standards, can be learned different. Judges are generally certified to judge one or several breeds, usually in the same group, but a few "all breed" judges can judge a large number of breeds.
Жеңіс
Иттер чемпиондық атаққа ие болу үшін иттер көрмесінде ұпай жинап немесе сертификат алады. Австралиялық Ұлттық Кеннел Кеңесі және басқа елдерде де қолданылатын Кеннел Клубы (Ұлыбритания) жүйесінде атақ алу ең қиын деп есептеледі. Халықаралық Кинологиялық Федерация басқа көрмелерден өзгеше халықаралық көрмелерге демеушілік етеді: мұнда иттер алдымен судьядан оң және теріс қасиеттері туралы жеке жазбаша сипаттама алады, содан кейін жоғары баға алғандары ғана сыныптағы басқа иттермен бәсекелеседі. Ит чемпионатқа қатысу үшін төрт халықаралық Certificat d'Aptitude au Championnat International de Beauté (CACIB) сертификатын алуы керек; оның біреуі иттің өз елінде, ал кем дегенде екеуі басқа елдерде кем дегенде үш түрлі судьяның алдында жеңілуі керек.
Dogs compete at dog shows to earn points or certification towards championship titles. The Kennel Club (UK) system, which is also used by the Australian National Kennel Council and in other countries, is considered the most difficult to earn a title under. Fédération Cynologique Internationale sponsors international shows that differ from other shows in that dogs first receive individual written descriptions of positive and negative qualities from the judge, and only dogs with high ratings go on to compete against other dogs in the class. A dog must receive four international Certificat d'Aptitude au Championnat International de Beauté (CACIB) to qualify for a championship; one must be won in the dog's own country, and at least two in other countries under at least three different judges.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда түрлі көрмелер өткізіледі. Кеннел клубы аралас тұқымды иттерге арналған жеке "Скраффтс" көрмесін де ұйымдастырады, онда қатысушылардың мінезі, денсаулығы және адамдармен және басқа иттермен қарым-қатынасы бағаланады.
There are several types of show in the United Kingdom. The Kennel Club also operates a separate show open only to mixed breeds, Scruffts, which judges its contestants on character, health, and temperament with people and other dogs.
Канада
Канадалық Кеннел Клубының көрмелері Америкалық Кеннел Клубының ит көрмелеріне өте ұқсас, тек "Америкалық тұқымды" классының орнына "Канадалық тұқымды" классы бар. Басты айырмашылық – чемпионат алу үшін қажетті ұпайлар саны және олардың есептелу жолы. Канадалық Кеннел Клубының ережелері бойынша, чемпионат үшін 10 ұпай қажет, бұл жеңіс кем дегенде үш түрлі төреші тарапынан және кем дегенде екі немесе одан көп ұпайлық бір "үлкен" жеңіспен беріледі. Чемпионат аяқталғаннан кейін, иттер өздерінің Үлкен Чемпионатына ұпай жинауға құқылы. 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап, Үлкен Чемпионатқа жету үшін екі "үлкен" жеңіспен 20 ұпай қажет. Одан кейін Grand Excellent Championship келеді, ол 100 ұпай жинаған және кем дегенде бір рет үздік шоу жеңімпазы атанған иттерге берілуі мүмкін. Канадада жеңіс үшін берілетін ұпайларға аймақ ешқандай әсер етпейді – ұпай кестесі бүкіл елде бірдей қолданылады.
Canadian Kennel Club shows are nearly identical to American Kennel Club dog shows, with the exception of a "Canadian Bred" class replacing the AKC's "American Bred". The main difference is the number of points required for a Championship, and the way those points are calculated. Under the Canadian Kennel Club rules, 10 points are needed for a Championship, with wins awarded by at least three different judges and at least one "major" win of two or more points. Once a Championship is completed, dogs may earn points toward their Grand Championship. As of January 1, 2013, to reach a Grand Championship, 20 points are needed with two "majors". Next is the Grand Excellent Championship which may be awarded to dogs who accumulate 100 points and have won at least one Best in the show. Region is not a factor in determining points for a win in Canada—the point schedule is the same across the country.
Колумбия
Колумбияда иттер көрмесін Колумбия Кеннел Клубы (Asociacion Club Canino Colombiano) ұйымдастырып, өткізеді. Олардың конформациялық көрмелері Халықаралық Кеннел Клубтары Федерациясының (Fédération Cynologique Internationale) ережелеріне сәйкес келеді. ACCC мәлімдемесіне сәйкес, тек FCI мойындаған таза тұқымды иттерге ғана қатысуға рұқсат беріледі. Колумбиялық шығу тегі бар таза тұқымды иттер ACCC-де тіркелуі керек, демек олар LOC нөмірін (Колумбиялық Тектік Кітаптағы нөмір) міндетті түрде алуы тиіс.
In Colombia, dog shows are maintained and organised by the Association Colombian Kennel Club (Asociacion Club Canino Colombiano). Their conformation shows follow the rules of the International Federation of Kennel Clubs. (Fédération Cynologique Internationale). According to the ACCC, only purebred dogs recognised by the FCI are allowed to participate. Purebreds of Colombian origin must be registered with the ACCC, and therefore they must hold an LOC number (Number in the Colombian Book of Origins).
Круфты
Ұлыбританияда халықаралық чемпионат Crufts шоуы алғаш рет 1891 жылы өтті. 1991 жылы мерейтойлық 100 жылдығынан бастап, бұл көрме Гиннес рекордтар кітабында әлемдегі ең ірі және ең беделді ит көрмесі ретінде ресми түрде танылды, сол жылы барлығы 22 991 ит көрсетілді. 2008 жылы 22 964 ит қатысты, бұл бұрынғы рекордтан 27 кем.
In the United Kingdom, the international championship show Crufts was first held in 1891. Since its centenary year in 1991, the show has officially been recognised as the world's largest and most prestigious dog show by the Guinness Book of Records, with a total of 22,991 dogs being exhibited that year. 22,964 dogs were exhibited in 2008, 27 short of the previous record.
Дүниежүзілік иттер көрмесі
Дүниежүзілік иттер көрмесі Халықаралық кинологиялық федерациясының қолдауымен, стандарттық сыртқы түрі мен басқа да ит спорты түрлері бойынша халықаралық чемпионаттар үшін ұйымдастырылады. Көрме орны мүше елдер арасында кезекпен алмасады. 2008 жылғы көрме Стокгольмде (Швеция), 2009 жылғы көрме Братиславада (Словакия), ал 2010 жылғы көрме Гернингте (Дания) өтті.
The World Dog Show is sponsored by the Fédération Cynologique Internationale for international championships in conformation and other dog sports. The location rotates between member countries. The 2008 show was held in Stockholm, Sweden; the 2009 show in Bratislava, Slovakia; and the 2010 show in Herning, Denmark.
Вестминстер Кеннел клубының иттер көрмесі
Вестминстер Кеннел Клубының иттер көрмесі – барлық тұқымдық иттердің сырт пішінін бағалайтын, дәстүрлі түрде Нью-Йорк қаласы аймағында өткізілетін шара. АҚШ-тағы санаулы «құрастырылған» көрмелердің бірі болып табылады. Ол көбінесе Дүниежүзілік иттер көрмесімен салыстырылады, бірақ Дүниежүзілік иттер көрмесі беделі жағынан жоғарырақ бағаланады.
The Westminster Kennel Club Dog Show is an all breed conformation show, historically held in the New York City area. It is one of a handful of benched shows in the United States. It is often compared to the World Dog Show; the World Dog Show is considered a bit more valuable reputation wise.
Сын
Кейбір сыншылар конформация шоулары тек сыртқы түріне негізделген өсіруге арналған иттерді таңдауға алып келеді деп мәлімдейді, бұл кейбіреулер үшін жұмысқа қабілеттеріне зиян келтіреді және ең жаман жағдайда – евгениканы қолдайды. Бұл шоулар иттерге зиян келтіретін белгілерді көбейтуге ықпал етеді деп сынға ұшырады; мысалы, 2003 жылы Ұлыбританиядағы ең беделді ит көрмесінде жеңіс одны пекинес иті көрмеден кейін мұздың үстінде суретке түсірілуге мәжбүр болды, себебі ол өзінің қатты қызған денесін тиімді түрде салқындата алмады. Таңдаулы қасиеттерді өсіру генетикалық әртүрлілікті азайтады, бұл иттерде денсаулық проблемаларына әкелуі мүмкін. Олар өз тұқымдарын көрме алаңына енгізу жұмысқа жарамды, сапалы иттердің санын азайтады деп ойлады. 2008 жылдың тамызында BBC1 телеарнасы «Тұқымдық иттер» деген деректі фильмін көрсетті, ол Ұлыбританиядағы тұқымдық иттерді қамқорлыққа алатын денсаулық мәселелерін зерттеді, әсіресе көрмеге арналған иттерге ерекше назар аударды. Бұл бағдарлама иттер үйірмелеріне сын-ескертпелер жасауға себеп болды. Хабар тарағаннан кейін BBC 2009 жылдан бастап Crufts ит шоуының теледидарлық көрсетілімін тоқтатты, сондай-ақ Pedigree Petfoods, RSPCA, PDSA және Dog's Trust сияқты басқа да демеушілер мен серіктестер қолдауын кері тартып алды. Бұл бағдарламаға жауап ретінде Ұлыбританиядағы Кеннел клубы барлық тұқымдық стандарттарды қайта қарауды жариялады. Олар жақын туысқан иттерді шағылыстыруға тыйым салады және дені сау емес иттердің қатысуын болдырмау үшін қадағалауды күшейтетінін мәлімдеді.
Some critics state that conformation shows lead to the selection of breeding dogs based solely upon appearance, which is seen by some as detrimental to working qualities and, at worst, as a promotion of eugenics. The shows have been criticized for encouraging breeding of traits that are harmful to the dogs; for example, the Pekingese dog who won at Britain's most prestigious dog show in 2003 had to be photographed while lying on an icepack after winning the show because the dog could not breathe well enough to efficiently cool his own overheated body. Breeding selective traits reduces genetic diversity, which can create some health problems in dogs. as they thought that the introduction of their breeds to the show ring would lead to decreasing numbers of working dogs with adequate qualities. In August 2008, BBC1 televised a documentary film titled Pedigree Dogs Exposed, which investigated the subject of health issues affecting pedigree dogs in the United Kingdom, with a particular emphasis on dogs bred for showing. The programme provoked criticisms of kennel clubs. Following the broadcast, the BBC withdrew its television coverage of the Crufts dog show from 2009, with other sponsors and partners also withdrawing support, including Pedigree Petfoods, the RSPCA, PDSA and the Dog's Trust. In response to the programme, the Kennel Club in the UK announced a review of all breed standards. They stated that they will impose a ban on breeding between dogs that are closely related and will impose greater monitoring to prevent unhealthy dogs from being entered.
Орындық шоуы
Банктегі шоу – бұл иттердің шоу кезіндегі барлық уақыт бойы белгіленген орында (шоу-банкте) тұруын талап ететін шоу, рингте көрсетілуі, көрсетуге дайындалуы немесе сыртқа шығуы барысында болмаса. Мұның мақсаты – көрермендер мен өсірушілерге барлық қатысушы иттерді көру мүмкіндігін беру. Көбінесе орындықсыз шоуларда иттер тек белгіленген уақытта ғана болуы керек. АҚШ-та бұрын банктегі шоулар қалыпты жағдай болған, бірақ қазір олардың саны алтыға дейін азайды, олардың ішінде Вестминстер Кеннел Клубының ит шоуы және Ұлттық ит шоуы бар. Иттердің өнімділігі бағаланатын, сыртқы түрі емес, дала сынақтарына қатысушылар арасында "банк шоу" термині кез келген конформация шоуды білдіреді.
A bench show is a show which requires dogs to be on display in an assigned location (show bench) during the entirety of the show, except when being shown in the ring, groomed for showing, or taken outside to eliminate. The purpose is for spectators and breeders to have an opportunity to see all the entered dogs. In the more common unbenched shows, dogs are required to be present only at assigned ring times. In the United States, benched shows used to be the norm, but now there are only six left, including the Westminster Kennel Club Dog Show, and the National Dog Show. Among field trial participants, where dogs are judged on their performance and not their looks, the term bench show refers to any conformation show.