Кіріспе

Неміс жазуының тарихи түрі, 1915–1970 жылдар аралығында қолданылған.

Sütterlinschrift (Сюттерлин жазуы) – неміс қолының тарихи түрі, неміс әдебиетіндегі готикалық шрифттермен (әсіресе Фрактур) бірге дамыған Курент стилінің соңғы кеңінен қолданылған түрі. 1911 жылы Пруссия ғылым, өнер және халық білімі министрлігі (Preußisches Ministerium für Wissenschaft, Kunst und Volksbildung) суретші Людвиг Сюттерлинді заманауи қолжазба жасауға шақырды. Оның жазу жүйесі 16 ғасырда пайда болған ескі, ағынмен жазылатын шрифттерді, кітаптардағы әріптер Фрактурға айналған кезде бірте-бірте ығыстырды. Бүгінде Сюттерлин атауы ескі неміс жазуының бірнеше ұқсас түрлерін білдіреді, бірақ Сюттерлиннің өзі жасаған жазу 1915 жылдан 1941 жылға дейін барлық неміс мектептерінде оқытылды.

Тарих

Министрлік кеңселерде және мектептерде қолданылуы үшін "қазіргі заманғы" қолжазу қаріптерін сұрады. Сюттерлин қолданылып жүрген екі шрифтпен қатар екі қаріпті параллель түрде жасады (Antiqua–Fraktur дауын қараңыз). Сюттерлин қаріптері 1915 жылы Пруссияда енгізілді, ал 1920-ші жылдардан бастап салыстырмалы түрде ұқсас ескі неміс қолжазуын (Куррент) мектептерде ауыстыра бастады. 1935 жылы Сюттерлин стилі мектептерде оқытылатын жалғыз неміс қаріпі ретінде ресми түрде бекітілді. 1941 жылы нацистік партия хаотикалық деп есептелінетін барлық "бұзылған" готикалық шрифттерді, соның ішінде Сюттерлин қаріптерін де тыйым салып, оларды Antiqua сияқты латын әріптерімен алмастырды. Дегенмен, осы жазу жүйесімен өскен көптеген неміс тілді адамдар соғыстан кейінгі кезеңде де оны қолдана берді. Сюттерлин қаріптері 1970 жылға дейін кейбір неміс мектептерінде оқытылды, бірақ енді негізгі қаріп ретінде қолданылмады.

Сипаттамалары

Sütterlin ескі неміс қолжазбасына негізделген, ол сол кезде қолданылған Fraktur (тип) немесе Schwabacher сияқты Blackletter шрифтерінің қолжазба түрі. Оған ұзын s (ſ), сондай-ақ (f f), (ſ t), (s t) және ß (ſ z немесе ſ s) сияқты бірнеше стандартты лигатуралар кіреді. Өзінің ерекшелігіне байланысты, Sütterlin әріптері математикалық символдарды белгілеу үшін тақтада қолданылуы мүмкін, бұл символдар баспа нұсқасында Fraktur шрифтерімен көрсетіледі. Куррент және Sütterlin қолжазбаларындағы кіші әріп "d" корректурада "жоюға болады" ("deleatur") деген мағынада қолданылады. Sütterlin кіші әріпті "e" екі жақын тік сызықтан тұрады, онда модификацияланған дауысты үстінде жазылған кіші "e" әрпінен туындаған умляут белгісінің (¨) бастауы көрінеді.