Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бенин тарихы 16 ғасырдан бастап, 1960 жылы Бенин Халық Республикасы болып құрылғанға дейін Дагомея Республикасы деп аталған географиялық аймаққа қатысты.
none
The History of Benin since the 16th century, for the geographical area included in 1960 in what was then called the Republic of Dahomey before becoming the People's Republic of Benin.
Колониялық Бенин (бұрынғы Дагомея Республикасы)
Дагоме 1904 жылдан 1959 жылға дейін француз колониясы және Француз Батыс Африкасының бір бөлігі болды. Француз үкімшілігі кезінде Котону порты салынып, теміржол желілері тартылды. Рим-католик миссиялары мектептердің инфрақұрылымын кеңейтті. 1946 жылы Дагоме өзінің парламенті мен француз Ұлттық ассамблеясындағы өкілдігі бар теңіз арты аумағына айналды. 1958 жылдың 4 желтоқсанында ол Дагоме Республикасы болып жарияланды.
Dahomey was a French colony of and a part of French West Africa from 1904 to 1959. Under the French, a port was constructed at Cotonou, and railroads were built. School facilities were expanded by Roman Catholic missions. In 1946, Dahomey became an overseas territory with its own parliament and representation in the French national assembly. On December 4, 1958, it became the Republic of Dahomey.
Колониалды кезеңнен кейінгі Бенин
1960-1972 жылдар аралығында бірнеше әскери төңкеріс болып, үкіметтер ауысты. Соңғысы майор Матье Кьерэкуды билікке әкелді, ол қатаң марксистік-лениндік принциптерді жақтаған режимнің басшысы болды. 1975 жылы Дагомея Республикасы өз атын Бенин Халық Республикасы деп өзгертті. Бенин халықтық революциялық партиясы (PRPB) 1990-жылдардың басына дейін толық билікте болды. Кьерэку Франция және басқа демократиялық державалардың ынталандыруымен жаңа демократиялық конституцияны қабылдаған және президенттік және заң шығарушы сайлаулар өткізген ұлттық конференция шақырды. Президенттік сайлауда Кьерэкудың басты қарсыласы және соңғы жеңімпазы премьер-министр Никефор Согло болды. Соглоның қолдаушылары Ұлттық Ассамблеяда көпшілік орындарды иеленді. Осылайша Бенин диктатурадан көппартиялық саяси жүйеге сәтті көшкен алғашқы африкалық ел атанды. 1995 жылғы наурызда өткен Ұлттық Ассамблея сайлауының екінші турында Соглоның саяси құралы – Бениннің жаңару партиясы ең ірі партия болды, бірақ абсолютті көпшілікке ие болмады. Белсенді саясаттан ресми түрде зейнеткерлікке шыққан экс-президент Кьерэкудың қолдаушылары құрған партияның сәттілігі оған 1996 және 2001 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жете алуға мүмкіндік берді. Біріккен Ұлттар Ұйымы, Батыс Африка мемлекеттерінің экономикалық қауымдастығы (ЭКОУАС) және басқа да халықаралық байқаушылар сайлауды еркін, әділ және ашық деп бағалады. 1990 жылғы конституцияға сәйкес президент Кьерэку мерзімі мен жасы бойынша сайлауға қатысуға құқығы болмады. Президент Яи 2006 жылдың 6 сәуірінде қызметке кірді. Бенинде 2007 жылдың 31 наурызында Ұлттық Ассамблеяның 83 мандатына сайлау өтті. Президент Яимен тығыз байланыста болған партиялардың коалициясы – «Жаңа Бенин үшін күш» (FCBE) Ұлттық Ассамблеяда көпшілік орындарды жеңіп алып, президентке заңнамалық күн тәртібіне елеулі ықпал етуге мүмкіндік берді. 2015 жылдың қазан айында Бениннің бұрынғы президенті Матье Кереку 82 жасында дүние салды. Президент Бони Яи ең көп – екі бес жылдық мерзім қызмет еткеннен кейін, оның орнын бизнесмен Патрис Талон басты. Талон 2016 жылдың наурыз айында өткен президенттік сайлауда Бони Яидің «Койри күштері» партиясының үміткері премьер-министр Лионель Зинсуды жеңді. 2021 жылдың сәуірінде қайта сайланған Патрис Талон сайлаудың бірінші турында 86 пайыз дауыс жинады. Сайлау заңдарын өзгерту президент Талонның қолдаушыларының парламентті толық бақылауына әкелді.
Between 1960 and 1972, a succession of military coups brought about many changes of government. The last of these brought to power Major Mathieu Kérékou as the head of a regime professing strict Marxist Leninist principles. By 1975 the Republic of Dahomey changed its name to the People's Republic of Benin. The People's Revolutionary Party of Benin (PRPB) remained in complete power until the beginning of the 1990s. Kérékou, encouraged by France and other democratic powers, convened a national conference that introduced a new democratic constitution and held presidential and legislative elections. Kérékou's principal opponent at the presidential poll, and the ultimate victor, was Prime Minister Nicéphore Soglo. Supporters of Soglo also secured a majority in the National Assembly. Benin was thus the first African country to successfully complete the transition from a dictatorship to a pluralistic political system. In the second round of National Assembly elections held in March 1995, Zoglo's political vehicle, the Parti de la Renaissance du Benin, was the largest single party but lacked an overall majority. The success of a party formed by supporters of ex president Kérékou, who had officially retired from active politics, allowed him to stand successfully at both the 1996 and 2001 presidential elections. International observers including the United Nations, Economic Community of West African States (ECOWAS), and others called the election free, fair, and transparent. President Kérékou was barred from running under the 1990 constitution due to term and age limitations. President Yayi was inaugurated on April 6, 2006. Benin held legislative elections on March 31, 2007, for the 83 seats in the National Assembly. The Force Cowrie for an Emerging Benin (FCBE), a coalition of parties, closely linked to President Yayi, won a plurality of the seats in the National Assembly, providing the president with considerable influence over the legislative agenda. In October 2015, Benin's former President Mathieu Kerekou, who ruled the country a total of 28 years during his two spells as president (1972 1991 and 1996–2006), died at the age of 82. After President Boni Yayi had served maximum two five year terms, businessman Patrice Talon succeeded him. Talon defeated prime minister Lionel Zinsou, the candidate for Boni Yayi's Cowry Forces for an Emerging Benin (FCBE), in the March 2016 presidential election. In April 2021, incumbent Patrice Talon won re election with 86 percent of the votes in the first round of the election. The change in election laws resulted in total control of parliament by president Talon's supporters.