Кіріспе

Каркано – итальяндық бұрандалы, ішкі қорапты дүкеншесімен зарядталатын, әскери мылтықтар мен карабиндердің қайталанатын сериясының жиі қолданылатын атауы. 1891 жылы енгізілген мылтық, 6,5×52 мм Carcano (Cartuccia Modello 1895) патронына арналған. Оны 1890 жылы Турин армиялық арсеналының бас техногі Сальваторе Каркано жасады және бастапқыда Modello (модель) 91 немесе жай ғана M91 деп аталды. Бұрынғы Vetterli Vitali мылтықтары мен 10,35×47 ммR карабиндерін бірінен соң бірі алмастырып, 1891 жылдан 1945 жылға дейін өндірілді. M91 мылтығы (fucile) және қысқа ұңғылы карабині (moschetto) Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген итальяндық әскерлер, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде итальяндық және кейбір неміс күштері қолданды. Мылтық сондай-ақ Финляндия тарапынан Қысқы соғыста, ал Сирия, Ливия, Тунис және Алжирдегі соғыстан кейінгі әртүрлі қақтығыстарда тұрақты және жартылай әскери күштер қолданды. I типті Carcano мылтығы Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Жапон империясы үшін өндірді. Қытайға басып кіргеннен кейін, барлық Arisaka өндірісі Императорлық армияның қажеттілігіне бағынды, сондықтан 1937 жылы Императорлық теңіз күштері Италиямен осы қару үшін келісім шарт жасасты. I типті мылтық 38 типті мылтықтың негізінде жасалған және Carcano механизмін сақтайды, бірақ Arisaka/Mauser типті 5 орындық ішкі қорапты дүкеншесін пайдаланады. I типті мылтықты негізінен Жапон Императорлық теңіз күштері қолданды және ол жапондық 6,5×50 мм Arisaka патронына арналған. Италиялық қару-жарақ арсеналдары Жапон әскері үшін шамамен 60 000 I типті мылтық өндірді. Ли Харви Освальд 1963 жылдың 22 қарашасында Техас штатының Даллас қаласында АҚШ президенті Джон Кеннедиді өлтіру үшін Carcano M38 мылтығын қолданды.

Тарих

Бұл мылтық көбінесе, әсіресе американ тілінде "Маннилер–Каркано" деп аталса да, бұл атау да, "Маузер–Парравичино" деген атау да дұрыс емес. Оның итальян тіліндегі ресми атауы – Modello 1891, немесе M91 ("il novantuno"). Журналдық жүйесі Фердинанд Маннилер бастапқыда әзірлеген және патенттеген блокты зарядтауға арналған клиптерді пайдаланады, бірақ Каркано клипінің нақты пішіні мен дизайны неміс Model 1888 комиссиялық мылтығынан алынған. 1938 жылға дейін барлық M91 мылтықтары мен карабиндері 6.5×52 мм Modello 1895 патронына арналған, оқ ұзындығына байланысты шамамен 2,000–2,400 фут/с жылдамдықпен 160 грамм салмақты дөңгелек мұрынды металл корпусты оқтар қолданылды. Кем дегенде бір қару сарапшысы арсеналда жасалған 6.5×52 мм әскери оқ-дәрілердегі ұнтақ түрлерінің үйлесімсіздігін атап өтті, көбінесе бір патрон клипінде ұнтақтың әртүрлі түрлері мен оқ-дәрі партиялары араластырылған. Басқа елдердің арсеналдары кесілген мылтық оқ-дәрілерінде оқ-дәрі түрлерін және партияларын араластырудан аулақ болды, себебі бұл көбінесе оқтардың әртүрлі жылдамдықтарына және нысанада шашыраңқы таралуға әкелді. Италияның Солтүстік Африкадағы (1924–1934) және Екінші Итальян-Абиссиния соғысындағы (1935–1936) науқандары кезінде қысқа және ұзақ қашықтықтағы жеткіліксіз өнімділік туралы хабарламалардан кейін, итальян армиясы 1938 жылы жаңа қысқа мылтықты, Modello 1938-ді, 7.35×51 мм калибрлі жаңа патронмен бірге енгізді. Сәл үлкен калибрден басқа, итальяндық қару жасаушылар жаңа патрон үшін спитцер типті оқты енгізді, оның ұшы жұмсақ тіндерге тигенде тұрақсыз (құлау) снарядты жасау үшін алюминиймен толтырылған (бұл дизайн .303 British Mk VII оғынан көшірілген болуы мүмкін). Алайда, Италия үкіметі соғыс басталғанға дейін жаңа қаруды жеткілікті мөлшерде өндіре алмады, ал 1940 жылы барлық мылтық және оқ-дәрі өндірісі 6.5 мм-ге қайта оралды, бірақ 7.35 мм Mod. 38 мылтықтары мен карабиндері ескі 6.5×52 мм калибрге қайта жабдықталмады. Ресей майданындағы кейбір итальяндық әскерлер 7.35 мм Mod. 1938 мылтықтарымен қаруланды, бірақ 1942 жылы оларды 6.5×52 мм қаруға алмастырды. Шамамен 94,500 7.35 мм Modello 1938 мылтығы Финляндияға жіберілді, онда олар Терни карабиндері деп белгілі болды (Терни қару-жарақ фабрикасының патшалық тәжді мөртабанынан, Regia fabbrica d’armi di Terni логотипінен). Олар негізінен 1939–1940 жылдардағы Қысқы соғыс кезінде қауіпсіздік және байланыс әскерлері қолданды, бірақ кейбір майдандық әскерлерге де қару берілді. Мүмкіндігі болғанда фин солдаттары бұл қаруды майданнан алынған мылтықтарға алмастырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Италия Каркано мылтықтарын алдымен британдық Lee–Enfield мылтықтарымен, содан кейін АҚШ-тың .30 калибрлі (7.62 мм) M1 Garand жартылай автоматты мылтығымен алмастырды, оны итальяндықтар "Model 1952 (M52)" деп атады. Финляндия барлық қалған 74,000-ға жуық 7.35 мм M91/38 Каркано мылтықтарын артық нарықта сатты. Нәтижесінде 1950 жылдары АҚШ пен Канадада көптеген артық Каркано мылтықтары сатылды. Италияда Polizia di Stato және Carabinieri Moschetto 38 TS мылтығын сақтап қалды. Батыс тау майданына бақылау жасайтын бүлікші әскери кеңесінің мүшесі Аль Фитури Муфтахтың айтуынша, аймақтағы 10 бүлікшінің 1-і Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын қарумен қаруланған.

Кеннедиге жасалған қастандық

1963 жылдың наурыз айында Ли Харви Освальд "6,5 [мм] итальяндық карабин" сатып алды, кейін қате түрде Манничер-Каркано деп аталды (дегенмен ол Манничер стиліндегі блокты клип жүйесін пайдаланды), оны пошта арқылы 19,95 долларға (2022 жылғы доллармен 183,90 доллар) сатып алды. Жарнамада тек "6,5 итальяндық карабин" деп көрсетілген және іс жүзінде Carcano M91 TS моделі бейнеленген, ол жарнама орналастырылған кезде сатылған Carcano карабинінің түрі болатын. Алайда, Освальд тапсырыс бергенге дейін 11 ай бұрын, одан сатып алған Чикагодағы спорттық тауарлар дүкені сол жарнама бойынша сәл ұзын 91/38 үлгісін жіберіп тұрды, және Освальд осы қаруды алды. 1963 жылдың 22 қарашасында Освальд осы қаруды АҚШ президенті Джон Ф. Кеннедиді өлтіру үшін пайдаланды. 1940 жылы Терни арсеналында жасалған және C2766 сериялық нөмірі бар мылтық, қосымша 7 долларға жаңа 4x18 жапондық телескопиялық көздегішпен жабдықталды, ол металл пластинадан жасалған бүйірлік бекіткіште орнатылған. Кейіннен оны жергілікті полиция, ФБР, АҚШ армиясы және екі федералды комиссия тексерді. Осы топтар мен басқалар бастапқы мылтық немесе оған ұқсас модельдерді пайдаланып, Carcano қаруын ату жылдамдығы және дәлдігі туралы сұрақтарды қарастырды. Иелігіне қатысты сот процестерінен кейін, мылтық Ұлттық мұрағатта сақталды. Осы құқық бұзушылық 1968 жылғы Қаруды бақылау заңының қабылдануына ықпал еткен факторлардың бірі болды, ол қару-жарақтарды пошта арқылы сатуға тыйым салды.