Кіріспе
Бұрынғы ел Лазика (Egrisi; Laziǩa; Lazikí) – б.з.б. I ғасырдан бастап Рим/Византия кезеңінде Батыс Грузия аумағында болған мемлекет. Колхид патшалығының құлдырауы және оған кірген тайпалық аумақтық бірліктердің 131 жылы тәуелсіздік алуы нәтижесінде құрылған.
Lazica (, Egrisi; , Laziǩa; , Lazikí) was the kingdom in the territory of west Georgia in the Roman/Byzantine period, from about the 1st century BC. Created as a result of the collapse of the kingdom of Colchis and the gaining of independence by the tribal territorial units included in it in 131 ad.
Атауы
Сван тілінде свандар Мингрелия (Самегрело) аймағын Лазан деп атайды, Ла – сван тіліндегі аумақтық жұрнақ, ал Лазан – «зан халқының жері» дегенді білдіреді.
Тарих
III ғасырдың ортасына қарай Лазицаға Рим империясы шегінде ішінара автономия беріліп, ол патшалыққа айналды. Көп бөлігінде ол Византияның стратегиялық тәуелді патшалығы болды және Лазик соғысы кезінде қысқа мерзімге Сасанидтердің парсы үстемдігіне қарады. VII ғасырда патшалық мұсылман шапқынына түсті. Лазица 8 ғасырда арабтардың шапқыншылығын сәтті тойтарды және шамамен 780 жылдан бастап Абхазия Корольдігінің құрамына кірді. Бұл 11 ғасырда біріккен Грузия Корольдігін құраған ерте ортағасырлық мемлекеттердің бірі болды.
Дін тарихы
IV ғасырдың басында бұл мемлекетте Питий христиан епархиясы (шығыс епископтығы) құрылды, және көршілес Ибериядағыдай, христиан діні 319 жылы ресми дін деп жарияланды. Лазикадағы тағы бір көне епископтық орындары – Родополис, Саесина және Зигана. Питий епископы Стратофил 325 жылы Никея соборына қатысушылардың бірі болды. Лазиканың алғашқы христиан патшасы I Губаз болды; V ғасырда христиандық Лазиканың мемлекеттік діні болды. Кейін Лазика ақсүйектері мен дін қызметкерлері грек шіркеуі дәстүрінен грузин дәстүріне көшті, ал грузин тілі мәдениет және білім тіліне айналды. Бичвинта соборы – грузин христиандық архитектурасының ең көне ескерткіштерінің бірі. Оны Грузия патшасы III Баграт (978-1014 жылдары, православие қадірлісі) салған.
Билеушілер
RulerReignNotes1. Маласса Адриан Рим императорының 131 жылы Ариан еңбектерінде еске алынған.2. Пакорус Антонин Пийдің замандасы (138–161 жж.) оның есімі ол шығарған монетада табылды.3. Гүбаз I шамамен 456 – 466 жж. куәландырылған.4. Дамназ? – 521/522 жж.5. Тзат I 521/522 – 527/528 жж. куәландырылған.6. Опсит билік мерзімі белгісіз, 541 жылға дейін болған болуы мүмкін.7. Гүбаз II шамамен 541 – 555 жж.8. Тзат II 556 – ?9. Лебарниций шамамен 662 ж. Теодосий және Гангралық Теодордың "Гипоменстикумында" "Лазика патрицийі" деп аталған.10. Григор 670 – шамамен 675 жж.11. Сергий шамамен 696/697 жж.
Hypomnensticum of Theodosius and Theodore of Gangra10. Grigor670 – c. 67511. Sergiusc. 696/697