Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1757 жылғы Жеті жылдық соғыстың шайқасы
1757 battle of the Seven Years' War
18 маусымдағы Колин шайқасында граф фон Даун бастаған 54 000 австриялық әскері, Үшінші Силезия соғысы (Жеті жылдық соғыс) кезінде Ұлы Фридрихтің 34 000 пруссиялық әскерін жеңді. Пруссиялықтардың австриялық оң фланга шабуыл жасау әрекеті жеке-жеке майданға шабуылға айналып, бес жарым сағатқа созылған шайқаста сәтсіз аяқталды. Пруссиялықтар 13 733 сарбаз, ал австриялықтар 8 100 сарбаз жоғалтты. Фридрих Прага қаласын қоршаудан бас тартып, Венаға жасау жоспарланған жорығын тоқтатты және Саксонияға шегінді.
The Battle of Kolín (Kolin) on 18 June 1757 saw 54,000 Austrians under Count von Daun defeat 34,000 Prussians under Frederick the Great during the Third Silesian War (Seven Years' War). Prussian attempts to turn the Austrian right flank turned into piecemeal frontal attacks and were defeated in five and a half hours of combat. The Prussians lost 13,733 men, the Austrians 8,100. Frederick gave up the siege of Prague as well as his planned march on Vienna and retreated to Saxony.
Өмірбаян
Пруссияның Фридрих II 1757 жылғы 6 мамырда Австрияға қарсы Прага шайқасында жеңіске жетті және қаланы қоршауға алды. Австрия маршалы Даун шайқасуға кешікті, бірақ шайқастан қашып кеткен 16 000 әскерді жинады. Осы әскермен ол Праганы азат етуге баяу жылжыды. Фридрих Праганы бомбалауды тоқтатты және герцог Фердинанд Брауншвейк басшылығымен қоршауды сақтап тұрды, ал король 13 маусымда принц Мориц Ангальт-Дессау әскерлерімен бірге австриялықтарға қарсы жорыққа шықты. Фридрих 34 000 әскермен Даунды тоқтатуға тырысты. Даун пруссиялық әскерлердің Праганы қоршауға алуға және оны Прагадан ұзақ уақыт бойы алшақтатуға (немесе Прага гарнизонымен күшейтілген австриялық әскермен шайқасуға) тым әлсіз екенін білгендіктен, оның австриялық әскерлері 17 маусым күні түнде Колинге жақын төбелерде қорғаныс позициясын иеленді. 18 маусымның түскісінде Фридрих 35 160 жаяу әскер, 18 630 атты әскер және 154 зеңбірекпен қорғаныста күтіп тұрған австриялықтарға шабуыл жасады. Колин шайқасының алаңы - көлбеу төбелер. Фридрихтің жоспары – өз әскерінің басым бөлігімен австриялықтардың оң қанатын қоршауға алу болатын. Австриялықтардың қатарында (пруссиялық оң және орталық қанаттарда) ол пруссиялық сол қанаттағы әскерлерді шоғырландыруын жасыру үшін жеткілікті күштерді қалдырды. Пруссияның негізгі күштері оң қанатына шабуыл жасау үшін оңға бұрылатын еді. Пруссияның сол қанаты жергілікті жерде австриялықтардан сандық артықшылыққа ие болар еді. Австриялықтардың оң қанаты жеңілгеннен кейін шайқастың нәтижесі шешілер еді.
Frederick II of Prussia had won the bloody battle of Prague against Austria on 6 May 1757 and was besieging the city. Austrian Marshal Daun arrived too late to fight, but picked up 16,000 men who escaped from the battle. With this army he slowly moved to relieve Prague. Frederick stopped the bombardment of Prague and maintained the siege under Duke Ferdinand of Brunswick, while the king marched against the Austrians on 13 June along with Prince Moritz of Anhalt Dessau's troops. Frederick took 34,000 men to intercept Daun. Daun knew that the Prussian forces were too weak to both besiege Prague and keep him away from Prague for a longer time (or to fight the Austrian army reinforced by the Prague garrison), so his Austrian forces took defensive positions on hills near Kolín on the night of 17 June. At noon on 18 June, Frederick attacked the Austrians, who were waiting on the defensive with a force of 35,160 infantry, 18,630 cavalry and 154 guns. The battlefield of Kolín consisted of gently rolling hill slopes. Frederick's plan was to envelop the Austrian right wing with most of his army. Along the Austrian lines (Prussian right wing and center) he kept only enough troops to hide the concentration on the Prussian left wing. The Prussian main force would turn right toward the Austrians to attack their right flank. The Prussian left wing would locally outnumber the Austrians. After the Austrian right wing was defeated the battle would be decided.
Шайқас
Фредериктің негізгі күші австриялықтарға тым ерте бұрылып, олардың қорғаныс позицияларына флангтан шабуыл жасаудың орнына, тікелей шабуыл жасады. Австриялық хорват жеңіл жаяу әскерлері (Гренцерлер) маңызды рөл атқарды; генералдар Кристофер Герман фон Манштейн мен Жоахим Кристиан фон Тресковтың басшылығымен пруссиялық қатарлы жаяу әскерін мазалап, оларды мерзімінен бұрын шабуылға итермеледі. Австриялық мылтық пен артиллерия атысы Фредериктің ілгерілеуін тоқтатты. Австриялық оң жақтан жасалған қарсы шабуыл пруссиялық атты әскерлерімен жеңіліп, Фридрих жаудың қатарындағы ашық орынға қосымша әскер жіберді. Бұл жаңа шабуылды австриялық атты әскерлері тоқтатып, содан кейін талқандады. Түстен кейін, шамамен бес сағаттық шайқастан кейін, пруссиялықтар бағдарынан шығып, Даун әскерлері оларды кері шегіндірді. Соңында, полковник Фридрих Вильгельм фон Сейдлиц (сол күні генерал-майор болып тағайындалды) басқаратын пруссиялық куирассирлер келді. Кречхор төбесінде көптеген шабуылдар мен қарсы шабуылдар болды. Генерал Фридрих Богислав фон Тауентзиен басқаратын бірінші гвардиялық батальон пруссиялықтардың кері шегінуін қамтамасыз етіп, пруссиялық әскерін жаман тағдырдан сақтап қалды.
Frederick's main force turned toward the Austrians too early and attacked their defensive positions frontally instead of outflanking them. Austrian Croatian light infantry (Grenzers) played an important role in this; harassing the regular Prussian infantry under Generals Christopher Hermann von Manstein and Joachim Christian von Tresckow, they provoked them into a premature attack. Austrian musket and artillery fire stopped Frederick's advance. A counterattack by the Austrian right was defeated by Prussian cavalry and Frederick poured more troops into the ensuing gap in the enemy line. This new assault was first halted and then crushed by Austrian cavalry. By afternoon, after about five hours of fighting, the Prussians were disoriented and Daun's troops were driving them back. Prussian cuirassiers under Oberst Friedrich Wilhelm von Seydlitz (promoted to major general on that day) finally showed up. There were many charges and counter charges on the Křečhoř Hill. The first Guard battalion under General Friedrich Bogislav von Tauentzien saved the Prussian army from a worse fate, covering the Prussian retreat.
Нәтижелер
Бұл шайқас Фредериктің осы соғыстағы алғашқы жеңілісі болды, ол Венаға жасау жоспарланған жорығынан бас тартуға, 20 маусымда Прага қоршауын көтеруге және Литомержицеге шегінуге мәжбүр етті. Прагада 48 000 әскермен күшейтілген австриялықтар, 100 000 сарбазбен оларды қуа жететін болды және Циттауда ерекше жолмен (жабдықтау себептерімен) шегініп жатқан Пруссия князі Август Вильгельмге шабуыл жасап, оған ауыр соққы берді. Патша Богемиядан Саксонияға қайтты.
The battle was Frederick's first defeat in this war, and forced him to abandon his intended march on Vienna, raise his siege of Prague on 20 June, and fall back on Litoměřice. The Austrians, reinforced by the 48,000 troops in Prague, followed them, 100,000 strong, and, falling on Prince August Wilhelm of Prussia, who was retreating eccentrically (for commissariat reasons) at Zittau, inflicted a severe check upon him. The king retreated from Bohemia to Saxony.