Кіріспе

П. Г. Вудхаус әңгімелеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер Ең көне мүше (атауы жиі өзгеріп тұратын гольф клубының) – П. Г. Вудхаус әңгімелері мен романдарының кейіпкері. Ол Вудхаус гольф туралы көптеген әңгімелерін орналасқан жері нақты белгісіз гольф клубының террасасынан баяндайды. Клубтың орналасқан жері мен атауы әңгімелер арасында, сондай-ақ кейбір әңгімелердің АҚШ және Ұлыбритания нұсқаларында өзгереді. Клуб мүшелері 18 лункадан кейін клуб үйінде сусындар ішуді ұнатады, бірақ олар Ең көне мүшенің (ол гольф ойнауын тоқтатса да) бәрін көргенін және бәрін білетінін еске алып, олардың сөзін естіп, өз тәжірибесінен әңгіме бастауы мүмкін екенін жақсы біледі. Ол сөйлей бастаса, тоқтатуға болмайды. Мұндай әңгімелер көбінесе басқа кейіпкерге, әңгіме тіпті басталмас бұрын кетіп қалуға асыққан "жас адамға" айтылады. Айзек Азимов өзінің "Union Club Mysteries" сериясында осыған ұқсас форматты қолданды.

Шабыт

Клубтың бірінің аты, Манхусетт, Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Манхасет шығанағына сілтеме болуы мүмкін. Вудхаус зерттеушісі Н.Т.П. Мерфидің айтуынша, Вудхаус Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағында болған Sound View Golf Club-та гольф ойнаған және оны ең ескі мүшелер клубының негізі ретінде пайдаланған. Sound View туралы 1966 жылғы "Life with Freddie" әңгімесінде айтылған. Вудхаус сондай-ақ Ұлыбританиядағы Уолтон-Хит және Аддингтон гольф алаңшаларында ойнаған. Аддингтон "Гуфтың жүрегі" кітабының алғы сөзінде еске алынады. "Скретч Мэн" романында олардың барлығы жетпістен асқан адамдар ретінде сипатталған. Дегенмен, ең ескі мүше "Ахиллдің өкшесі" әңгімесінде Кембридж университетіне оқуға барғанын айтады. Сол әңгімеде ең ескі мүше колледжді бітіргеннен кейін жас кезінде болған оқиғаларды еске алады. Ол Чикагода американдық миллионер Винсент Джопптың хатшысы және кадиі болып жұмыс істеген. Ең ескі мүшеге тиесілі ойдан шығарылған гольф клубына Wood Hills, Woodhaven, Marvis Bay және Manhooset сияқты әртүрлі аттар берілген. Оның клубының орналасқан жері Англия мен АҚШ арасында өзгереді. Мысалы, "Әйел – әйел ғана" романында клуб Англияда орналасқан және Ұлыбританиядағы нұсқасында Woodhaven Golf Club деп аталады, ал АҚШ нұсқасында Manhooset Golf Club деп аталады. "Гольф арқылы сынақ" романының Ұлыбританиялық нұсқасында ол Marvis Bay Golf and Country Club деп аталады, бірақ басқа бір әңгімеде, "Гуфтың жүрегінде" ол Marvis Bay-де орналасқан емес. "Жазылған жүректер" әңгімесінде ең ескі мүше қысқы кеште клуб үйінің ішіндегі темекі тартатын бөлмеден тоғызыншы жасыл алаңға көрініс тамашалайды. Ең ескі мүше бірнеше әңгімелерде рөл атқарады, көбінесе басқа гольфшы оған кеңес сұрағанда. Ол пайдалы кеңес беруге дайын, бірақ оның ұсыныстары кейде күмәнді нәтижелерге әкеледі, мысалы, "Джордж Маккинтоштің құтқарылуы" әңгімесінде. "Танглид Хардс" романында Смолвуд Бессмер туралы әңгімелескенде, ол тым көп кеңес беріп, адамдарды ренжіткендіктен, ең ескі мүше досына: "Мен адамдарға кеңес бермеуді кеңес беремін" дейді. "Гольф арқылы сынақ" әңгімесінде ол гольф туралы әңгіме айтуды және матчтарды тамашалауды ұнататынын айтады, бірақ ол өзі "резеңке қабықталған доп ескі, қадірлі ішек доптарының орнын басып алғаннан бері" гольф ойнамайды. Ол Мортимер Стержиске "Аралас үштік" әңгімесінде гольф ойнауды үйретеді және "Джордж Маккинтоштің құтқарылуы" оқиғалары кезінде өзі ойнайды. Гольфты барлық ойындардан жоғары қойып, ол "Теңізден шыққан" әңгімесінде гольфшы Амброз Гассетт теннис ойнауға төмендегенде қатты таңғалады. "Ролло Подмарштың оянуы" романында ол клуб аумағына теннис кортын қосуға қарсы болғанын және қазір жаңа боулинг алаңын мақұлдамайтынын айтады. Ең ескі мүшеден жиі матчтарды төрелік етуді және төреші ретінде әрекет етуді сұрайды, мысалы, "Скретч Мэн" әңгімесінде ол клуб чемпионатының финалын төрешілік етеді. Ол кейде гольф кітаптарын оқиды, мысалы, Вардонның Casual Water туралы кітабын.

Көптеген Вудхаус туралы зерттеулерде ең ескі мүше деп аталатын бір ғана кейіпкер бар деп есептеледі. Алайда, әңгімелер арасындағы қарама-қайшылықтарға байланысты Дж.Х.К. Моррис өзінің "Рахмет саған, Вудхаус" кітабында бұл атаумен кем дегенде үш кейіпкер бар екенін айтты: біреуі Оксфордта оқыған, екіншісі Кембриджге барған (олардың бірі Marvis Bay-де тұрады, ал екіншісі тұрмайды) және америкалық. Моррис ең ескі мүше – Муллинер мырза болуы мүмкін деген ойды да қарастырды, бірақ бірнеше себептерге байланысты бұл идеяны жоққа шығарды: Муллинер мырза өз әңгімелеріне сирек тікелей қатысады, ал ең ескі мүше көбінесе өз әңгімелерінің бір бөлігі болып табылады, Муллинер мырза ең ескі мүшеге қарағанда көбірек ишараттарға сүйенеді және Муллинердің әңгімелері ең ескі мүшенікіне қарағанда көбірек қиялдауға толы.

Бейімделулер

Ең көне мүше 1924 жылы «Кутберттің шертуі» фильмдер сериясындағы қысқа фильмдердің бірінде пайда болды. «Кутберттің шертуі» атты қысқа фильмде оны Э. Эшли Марвин сомдады. Сериядағы қалған бес қысқа фильм де Вудхаустың гольф туралы әңгімелеріне негізделген. Уильям Мервин телесериалдың «Родни біліктілікке ие бола алмады» атты эпизодында Ең көне мүшені сомдады, ол алғаш рет 1975 жылдың мамырында көрсетілді. Сериалға «Клайдың аяқтары» және «Танглид жүректер» эпизодтары да кіреді. 1991 жылы шыққан швед фильмі «Жүрегі жоқ гольфші» Вудхаустың гольф туралы әңгімелерінен шабыттанды. Морис Денхам гольф әңгімелерінің радиодағы бейімделу сериясында Ең көне мүше рөлін ойнады. «Ең көне мүше» деп аталатын сериал 1994-1999 жылдар аралығында BBC Radio 4 арнасында эфирге шықты. Радио сериясында клуб Приорс Хит гольф клубы деп аталады. «Линкадағы махаббат» романтикалық комедиялық пьесасы Вудхаустың гольф әңгімелеріне негізделген. Ол 2018 жылдың 31 мамырында Солсбери театрында премьераланды, және Майкл Фентон Стивенс Ең көне мүше рөлінде ойнады. Пьесада Ең көне мүшелер клубы Вуд-Хиллз гольф клубы деп аталады.